29 Μαΐου 1453 – Η μαύρη Τρίτη…
Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν είναι απλώς ιστορικά γεγονότα. Είναι πληγές που δεν κλείνουν. Είναι ο σφυγμός μιας φυλής που χτυπά ανελέητα κάθε χρόνο, στις 29 Μαΐου, υπενθυμίζοντας ότι κάτι χάσαμε, κάτι που δεν έπρεπε ποτέ να χαθεί.
Η Βασιλεύουσα δεν ήταν μια πόλη. Ήταν η Πόλη των πόλεων, ήταν η ψυχή του Ελληνισμού. Ήταν η καρδιά μιας αυτοκρατορίας χιλίων χρόνων που φύλαγε τον πολιτισμό όταν η Δύση βυθιζόταν στο σκοτάδι.
Πάνω από τα Θεοδοσιανά Τείχη – το εμβληματικότερο οχυρωματικό έργο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας – είχε χτιστεί κάτι περισσότερο από πέτρα και κονίαμα, είχε χτιστεί ο Ελληνισμός που θα έμενε αιώνιος.
Η δικιά μας Πόλη, με τις γειτονιές του Πέρα, που ακόμα ακούς Ελληνικά, το Ζάππειο Παρθεναγωγείο, το Ζωγράφειο Γυμνάσιο, τους επτά λόφους, τις ακτές του Βοσπόρου, την Αγιά Σοφιά.
Στην Πόλη, όπου και εάν σταθείς, νιώθεις ένα συναίσθημα, το ίδιο πάντα, να διαπερνά την ραχοκοκαλιά σου, το συναίσθημα της μεγαλοπρέπειας του Βυζαντίου. Εκεί όμως που σταματά ο νους σου, είναι όταν στέκεσαι μπροστά στην Αγιά Σοφιά και θαυμάζεις το μεγαλείο της.
Εκεί τελειώνουν τα λόγια και πλημμυρίζεις όμορφα συναισθήματα.
Η τελευταία νύχτα…
Τη νύχτα της 28ης προς 29η Μαΐου, η Αγία Σοφία ήταν γεμάτη. Οι κλαυθμοί αναμειγνύονταν με τις ψαλμωδίες. Ο τελευταίος αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος, γνώριζε ότι η αυγή δεν θα έφερνε λύτρωση – τουλάχιστον όχι αυτής της μορφής που περίμεναν. Και όμως δεν έφυγε. Δεν παρέδωσε. Πέταξε τα βασιλικά σύμβολα και πολέμησε σαν να ήταν ο τελευταίος στρατιώτης.
Αυτός ο θάνατος δεν ήταν ήττα. Ήταν διδαχή.
Ήταν η μαρτυρία ενός ανθρώπου που γνώριζε ότι για κάποια πράγματα, για κάποια ιδεώδη, αξίζει να πεθάνεις. Κι εκείνη τη στιγμή, κάπου ανάμεσα στους νεκρούς στα τείχη της Πόλης, γεννήθηκε ο θρύλος.
Ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς δεν πέθανε ποτέ! Είναι εκεί και περιμένει…
Ο διχασμός που μας βύθισε…
Η Πόλη δεν έπεσε μόνο από τις ορδές του Μωάμεθ. Έπεσε και από τους “εφιάλτες” μας. Ο θρησκευτικός διχασμός για την ένωση των Εκκλησιών, η ερωτοτροπία με τη Δύση που δεν έστειλε ποτέ την υποσχόμενη βοήθεια, η αδυναμία ενός κράτους που είχε συρρικνωθεί – όλα αυτά μαζί συνέθεσαν μια τραγωδία που δεν ήταν αναπόφευκτη.
Αυτό πονάει περισσότερο. Ότι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά. Ότι ο διχασμός ήταν εκεί, πριν τα τείχη σπάσουν. Ότι ο εχθρός μπήκε από ρωγμές που εμείς ανοίξαμε.
Μάθημα που κάθε γενιά αρνείται να διδαχθεί.
Η Αγία Σοφία — η πληγή που φωνάζει…
Το 2020, ο Ερντογάν μετέτρεψε ξανά την Αγία Σοφία σε τζαμί. Εκεί που για αιώνες εξέπεμπε ο χριστιανικός ψαλμός, ακούστηκε το αζάν. Εκεί που οι ψηφιδωτές Παναγίες κοίταζαν από ψηλά τους πιστούς, τώρα καλύπτονται με κουρτίνες κατά την προσευχή.
Ο κόσμος σιώπησε. Η Ευρώπη εξέδωσε ανακοινώσεις. Εμείς κλάψαμε και συνεχίσαμε να ζούμε, επειδή αυτό ξέρουμε να κάνουμε καλύτερα από κάθε άλλο λαό: να κουβαλάμε τον πόνο μας και να συνεχίζουμε.
Αλλά η Αγία Σοφία παραμένει εκεί. Κι οι εικόνες της κάτω από τις κουρτίνες παραμένουν. Σαν η ίδια η Ιστορία να αρνείται να σβηστεί.
Πάλι με χρόνους, με καιρούς…
Υπάρχει μια φράση που ψιθυρίζεται εδώ και 573 χρόνια, από παππού σε εγγόνι, από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη, από τον Πόντο στην Αθήνα: «Πάλι με χρόνους με καιρούς, πάλι δικά μας θα ‘ναι».
Δεν είναι αυταπάτη. Είναι η φωνή ενός λαού που έχει δει αυτοκρατορίες να γεννιούνται και να σβήνουν, που έχει ζήσει 400 χρόνια σκλαβιάς και σηκώθηκε πάλι, που έχει χάσει τα πάντα και τα ξαναέχτισε.
Σήμερα, 29 Μαΐου, δεν θρηνούμε μόνο. Θυμόμαστε. Κι η μνήμη δεν είναι αδυναμία, είναι καύσιμο. Είναι η ουσία από την οποία φτιάχνονται οι λαοί που επιβιώνουν.
Ξύπνα, λοιπόν Έλληνα, φόρεσε τα καλά σου, η Ελλάδα σε περιμένει! Εσένα και τη γενιά σου, για να εμφυσήσεις την ανδρεία και το φρόνημα του Μαρμαρωμένου Βασιλιά στους νεοέλληνες, για να σωθεί η φαμίλια μας. Γιατί η Ελλάδα δεν πρέπει να πεθάνει! Δεν πρέπει να πούμε: Η ΕΛΛΑΣ ΕΑΛΩ, όταν μετά την προδοσία της Μακεδονίας μας ακολουθεί η προδοσία του Αιγαίου μας!
Δεν πρέπει να τους αφήσουμε να συνεχίσουν το άθλιο κατάντημα του ξεπουλήματος του Τόπου μας!
Η Πόλη μας δεν χάθηκε. Κοιμάται. Η Ελλάς δεν έχει χαθεί ακόμα…
Πάλι με χρόνους με καιρούς, πάλι δικιά μας θα΄ναι. Η ιστορία δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν!!
