«Θα πρέπει να μας προβληματίσει το “κάθε πέρσι και καλύτερα”»

 Όπως όλα τα «νομίσματα» έχουν δύο όψεις, έτσι και η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη του νησιού μας. Μιλώντας στον «Σ» ο Διευθυντής Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης ΚΩΑΝ Α.Ε. Νίκος Σοφός, σημειώνει τα υπέρ και τα κατά. Στα υπέρ, αναφέρει ότι, το όργανο που είναι αρμόδιο για τη χάραξη της τουριστικής πολιτικής της Κω, ανασυγκροτήθηκε, εμπλουτίστηκε με εκπροσώπους φορέων, ενισχύθηκε από την παρουσία του δημάρχου στο ρόλο του προέδρου και ξεκίνησε να συνεδριάζει στοχευμένα, προωθώντας ζητήματα ανάπτυξης και διεκδικώντας λύσεις σε χρόνια προβλήματα, όπως επίσης ότι, θεωρεί επιτυχία το γεγονός πως, συστάθηκε Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία, «μέσω εξειδικευμένων ομάδων εργασίας θα διαχειρίζεται καθημερινά ζητήματα τουριστικής πολιτικής, ευκαιρίες προβολής, καθώς και τυχόν κρίσεις» όπως τονίζει.

Στη συνέχεια, μιλά για τη στενή συνεργασία του με το Γραφείο Τουριστικής Προβολής & Ανάπτυξης και τις μέχρι σήμερα δράσεις, «που όμως δεν καταγράφονται στο ενεργητικό μας, αφού πρόκειται για δράσεις εκτός προγραμματικών συμβάσεων δήμου – ΚΩΑΝ» όπως σημειώνει. Αναμένει δε, τη σύσταση των DMMO’s – των Οργανισμών Διαχείρισης & Προώθησης Τουριστικών Προορισμών – τα οποία αφορούν στον τρόπο λειτουργίας των φορέων τουριστικής προβολής και διαχείρισης, που έχει σχεδιάσει το υπουργείο Τουρισμού.

Μας μιλά για δράσεις που προχωρούν άμεσα, για δράσεις που πρέπει να προηγηθεί σχεδιασμός και συνδιοργάνωση με υπηρεσίες, φορείς και οργανισμούς, καθώς και για αυτές που απαιτούν κυρίως διαβούλευση ή πολιτική βούληση. Παράλληλα, σημειώνει πως, ένα θέμα που θα απασχολήσει τον φορέα είναι «το νοικοκύρεμα της νυκτερινής διασκέδασης, όπου θα πρέπει να συνταχθεί σχετική μελέτη κατόπιν διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, καθώς και η δημιουργία κινητών υπαίθριων αγορών σε κεντρικά σημεία, με τοπικά και χειροποίητα προϊόντα συλλόγων, ως πόλος έλξης επισκεπτών».

Για το κάλεσμα του δημάρχου προς τους ΟΤΑ Α’ Βαθμού και επαγγελματικούς Φορείς του Β. Συγ/τος Δωδ/σου, για την από κοινού συμμετοχή τους σε τρεις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις (Λονδίνο, Ουτρέχτη, Βερολίνο), μας ενημερώνει πως, θα επικοινωνήσουν και τηλεφωνικά προκειμένου να ξεκινήσουν οι διαδικασίες, με στόχο, «να αναπτύξουμε σταδιακά έναν ευρύτερο βιώσιμο προορισμό, που θα συγκεντρώνει όλες τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού στην ομορφότερη γειτονιά του Αιγαίου και να βγούμε να τον προωθήσουμε ενιαία στις εξειδικευμένες αγορές – στόχους».

Για τη μη συμμετοχή πολιτικών στις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις που η Κως ήταν παρούσα, δηλώνει: «Ουσιαστικά επανήλθαμε στην τακτική που ακολουθούσαμε τα 14 χρόνια λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Τουρισμού, όπου οι αιρετοί είχαν επιτελικό ρόλο στη χάραξη της τουριστικής πολιτικής και η υλοποίηση των δράσεων γινόταν από τους επαγγελματίες της αγοράς και τα στελέχη των υπηρεσιών». Πρόσθεσε δε πως, «στην Επιτροπή Τουρισμού έχουμε αποφασίσει ότι θα συμμετέχουμε σε εκθέσεις, κατόπιν υπόδειξης των τουριστικών φορέων του νησιού. Εάν δεν υπάρχει επιχειρηματικό ενδιαφέρον για κάποιες αγορές, τότε δεν υπάρχει και λόγος συμμετοχής στις συγκεκριμένες εκθέσεις».

Για τον πόλεμο που μαίνεται στη Μ. Ανατολή, θεωρεί ότι, οι συνέπειές του «σύντομα θα μας χτυπήσουν την πόρτα», κάνοντας αναφορά στην αύξηση του ενεργειακού κόστους η οποία θα συμπαρασύρει το κόστος παραγωγής τουριστικών υπηρεσιών, προκαλώντας ντόμινο στην αλυσίδα της βιομηχανίας, όπως και το μεταναστευτικό «που θα πρέπει να μας βρει προετοιμασμένους». «Αυτή τη φορά δεν δικαιολογούνται λανθασμένες ενέργειες ούτε παραλήψεις και προπάντων απαιτείται σύμπνοια και συντονισμός δράσεων» τονίζει, δηλώνοντας αισιόδοξος, καθώς βιώνει εκ των έσω το άριστο κλίμα συνεργασίας μεταξύ πολιτικής ηγεσίας και επαγγελματικών φορέων στην Κω.

Σχετικά τώρα με την «εικόνα» του νησιού μας, θέμα που επαναφέρουμε επί σειρά πολλών ετών, ο Νίκος Σοφός απαντά: «Σήμερα, παρότι έχουμε σύμμαχο την τεχνολογία, ξοδεύονται περισσότερα χρήματα και χρόνος, καταναλώνεται περισσότερη φαιά ουσία σε μελέτες, αλλά το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές ενός ιστορικού τουριστικού προορισμού του μεγέθους της Κω» ενώ προσθέτει με νόημα: «Προφανώς η συνταγή που ακολουθεί το νέο σύστημα δημόσιας διοίκησης σε όλους τους βαθμούς, δεν αποδίδει και θα πρέπει να μας προβληματίσει το “κάθε πέρσι και καλύτερα”».

Δεν θα μπορούσαμε να μη βάλουμε στη συζήτηση το airbnb και τη σχέση του με το στεγαστικό πρόβλημα. «Αν ήθελε η πολιτεία να λύσει το στεγαστικό, θα έβρισκε τρόπο να βγάλει στην αγορά τα χιλιάδες κατασχεμένα ακίνητα των δημόσιων οργανισμών και των τραπεζών, τα εγκαταλελειμμένα, καθώς και της Εκκλησίας» δηλώνει, ενώ προχωρώντας παραπέρα, αναρωτιέται, «τι δουλειά έχουν οι εταιρίες διαχείρισης, οι εργολάβοι που χτίζουν ολόκληρες πολυκατοικίες και οι αλλοδαποί επενδυτές;». «Πιστεύω ότι η βραχυχρόνια μίσθωση πρέπει να οργανωθεί, να ελεγχθεί ποσοτικά και ποιοτικά, ώστε να λειτουργεί παράλληλα και όχι αθέμιτα με τον επαγγελματικό τουρισμό… Δεν καταλαβαίνω γιατί θα πρέπει να είναι αποκλειστικό προνόμιο των εύπορων τουριστών και των μεγαλοξενοδόχων. Αφού δεν είναι όλοι οι Κώοι μεγαλοεπιχειρηματίες, γιατί θα πρέπει να έχουμε μόνο πλούσιους τουρίστες;» τονίζει για να καταλήξει λέγοντας: «Θεωρώ ότι ο τουρισμός είναι η πιο σοσιαλιστική μορφή βιομηχανίας και είναι δικαίωμα των λαών τόσο στις αγορές όσο και στους προορισμούς».

Τέλος, ξεκαθαρίζει τι εννοούμε αναφερόμενοι στον «ποιοτικό» τουρίστα λέγοντας πως, «ποιοτικός είναι ο τουρίστας που σέβεται τον τόπο που επισκέπτεται, απολαμβάνει βιωματικές εμπειρίες με τους ντόπιους που συναναστρέφεται και καταναλώνει προϊόντα και υπηρεσίες σε όσο το δυνατόν περισσότερες οικογενειακές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την τοπική οικονομία», όπως και πώς αντιλαμβάνεται τη

βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. «Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν το νησί αντέχει κι άλλη ποσοτική αύξηση τουρισμού αλλά και αν τη χρειάζεται» αναφέρει για να καταλήξει λέγοντας: «Βιωσιμότητα δεν είναι μόνο η προστασία του περιβάλλοντος και των πόρων του νησιού, αλλά και η ευημερία της κοινωνίας»

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ερ: Νίκο, πέρασαν κιόλας τέσσερεις μήνες από την τελευταία μας συνέντευξη. Να τολμήσω να ρωτήσω εάν σε αυτό το χρονικό διάστημα προχώρησε κάτι από όλα αυτά που είχαμε συζητήσει;

Ν.Σ.: Για μένα το σημαντικότερο είναι, ότι το όργανο που είναι αρμόδιο για τη χάραξη της τουριστικής πολιτικής της Κω, ανασυγκροτήθηκε, εμπλουτίστηκε με εκπροσώπους φορέων, ενισχύθηκε από την παρουσία του δημάρχου στο ρόλο του προέδρου και ξεκίνησε να συνεδριάζει στοχευμένα, προωθώντας ζητήματα ανάπτυξης και διεκδικώντας λύσεις σε χρόνια προβλήματα. Θεωρώ επιτυχία τη σύσταση της Εκτελεστικής Επιτροπής, ενός ευέλικτου σχήματος εντός της Επιτροπής Τουριστικής Προβολής & Ανάπτυξης του δήμου, που μέσω εξειδικευμένων ομάδων εργασίας θα διαχειρίζεται καθημερινά ζητήματα τουριστικής πολιτικής, ευκαιρίες προβολής, καθώς και τυχόν κρίσεις. Η Εκτελεστική Επιτροπή απαρτίζεται από τους εκπροσώπους των κύριων τουριστικών φορέων του νησιού, δηλαδή της Ένωσης Ξενοδόχων, του Σωματείου Ενοικιαζομένων Διαμερισμάτων, του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, του Συλλόγου Επιχειρήσεων Εστίασης, του Συνδέσμου Τουριστικών Γραφείων και των Ναυτιλιακών Πρακτόρων.

Ερ: Να το θέσω και αλλιώς. Σε δυο περίπου μήνες κλείνει χρόνος από την ημέρα που ανέλαβες τη διεύθυνση του τουρισμού στον ΚΩΑΝ. Αν έκανες έναν απολογισμό, τι θα έγραφες;

Ν.Σ.: Το μεγαλύτερο μέρος των δράσεων δεν μπορεί να καταγραφεί καν στον απολογισμό του ΚΩΑΝ, καθώς δεν συμπεριλαμβάνεται σε προγραμματικές συμβάσεις, που αποτελούν τον επίσημο τρόπο συνεργασίας του Δήμου με τον ΚΩΑΝ. Επειδή όμως με απόφαση του δημάρχου, η Διεύθυνση Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης του ΚΩΑΝ και το Γραφείο Τουριστικής Προβολής & Ανάπτυξης του δήμου λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία, έχει αναπτυχθεί μια στενή συνεργασία με ομαδική παραγωγικότητα. Ενδεικτικά αναφέρω την διοργάνωση τηλεοπτικών γυρισμάτων για προβολή της πόλης, των χωριών, των μνημείων, του πολιτισμού και των προϊόντων της Κω στην Πολωνική τηλεόραση, τη διοργάνωση του Φινλανδικού reality “The Bachelor”, με ποικίλες εξω-ξενοδοχειακές τουριστικές δραστηριότητες, που θα προβάλουν το ευρύτερο τουριστικό μας προϊόν σε δέκα εβδομαδιαία επεισόδια την περίοδο των προσεχών Χριστουγέννων, την παρέμβαση στα γυρίσματα ντοκιμαντέρ για τον Μπεν Νίντχαμ, κατά την επίσκεψη της οικογένειας του στην Κω, συνοδείας κινηματογραφικού συνεργείου του δορυφορικού καναλιού Disney+, τις δημόσιες σχέσεις με παράγοντες της τουριστικής αγοράς, τη φιλοξενία δημοσιογραφικών αποστολών και άλλα πολλά, που όμως δεν καταγράφονται στο ενεργητικό μας, αφού πρόκειται για δράσεις εκτός προγραμματικών συμβάσεων Δήμου – ΚΩΑΝ.

Οι προγραμματικές συμβάσεις λοιπόν, που παρέλαβα πέρσι και κλήθηκα να υλοποιήσω, περιελάμβαναν δράσεις κάποιες με τις οποίες συμφωνούσα, με κάποιες άλλες διαφωνούσα και κάποιες μπόρεσα να τις τροποποιήσω, σε συνεργασία με τα μέλη της Επιτροπής Τουριστικής Προβολής & Ανάπτυξης του δήμου. Το πρόγραμμα του 2025, λοιπόν, υλοποιήθηκε όπως σχεδιάστηκε και τώρα με το βλέμμα στραμμένο στη σεζόν του 2026, σχεδιάζουμε από κοινού με τους επαγγελματικούς φορείς της Κω, αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες του κλάδου και τις προτάσεις των ειδικών, τις δράσεις που θα επικυρώσει ο δήμαρχος Κω ως πρόεδρος της Επιτροπής Τουρισμού.

Ερ: Εσύ, ένας άνθρωπος της «πιάτσας», που έχεις μάθει να δουλεύεις αλλιώς, πώς την «παλεύεις» με τη χαρτούρα και την έλλειψη ευελιξίας του ΚΩΑΝ;

Ν.Σ.: Γνώριζα εξ’ αρχής ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να προσαρμόσω τον τρόπο λειτουργίας μου στο σύστημα λειτουργίας του ΚΩΑΝ. Δέχθηκα όμως την πρόκληση, αφενός επειδή με τα σημερινά δεδομένα δεν υπάρχει άλλος τρόπος, αφετέρου επειδή είμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο, καθώς ολοκληρώνεται εντός του έτους η σύσταση των DMMO’s – των Οργανισμών Διαχείρισης & Προώθησης Τουριστικών Προορισμών – ένα σχήμα πολλά υποσχόμενο, αφού γίνεται από το υπουργείο Τουρισμού με τη σύμφωνη γνώμη της τουριστικής βιομηχανίας, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των επαγγελματικών φορέων των προορισμών. Σε ότι αφορά την αντιπαραγωγική – για την τουριστική διαχείριση – γραφειοκρατία, είναι αναγκαίο κακό, καθώς στον βωμό της διαφάνειας θυσιάζεται η ευελιξία στις διαδικασίες. Υπομονή λοιπόν, να δούμε τι θα μας φέρουν τα DMMO’s, κυρίως σε ότι αφορά τον τρόπο λειτουργίας των φορέων τουριστικής προβολής και διαχείρισης, που έχει σχεδιάσει το υπουργείο Τουρισμού.

Ερ: Ας πάμε πιο εξειδικευμένα. Η διοίκηση ποιες από τις προτάσεις σου έκανε αποδεκτές και ποιες όχι;

Ν.Σ.: Επειδή οι προτάσεις μου είναι, ως επί το πλείστον, προϊόν διαβούλευσης με φορείς και ειδικούς του τουρισμού, δεν τέθηκε θέμα αποδοχής, αλλά προτεραιοποίησης και πάντα με γνώμονα τις οικονομικές δυνατότητες του δήμου. Υπάρχουν δράσεις που προχωρούν άμεσα σε υλοποίηση, όπως το ψηφιακό μάρκετινγκ, η παραγωγή προωθητικού υλικού και η διοργάνωση συμμετοχής σε διεθνείς εκθέσεις τουρισμού, δράσεις που πρέπει να προηγηθεί σχεδιασμός και συνδιοργάνωση με υπηρεσίες, φορείς και οργανισμούς, όπως η προσέλκυση τούρκων επισκεπτών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, δράσεις που προϋποθέτουν χρόνο και χρήμα, όπως η σύσταση Film Office για την προσέλκυση κινηματογραφικών παραγωγών και Convention Bureau για την προσέλκυση συνεδρίων και διοργάνωση εκδηλώσεων ορκωμοσίας ιατρών, ενώ υπάρχουν και δράσεις που απαιτούν κυρίως διαβούλευση ή πολιτική βούληση, όπως η βελτίωση των υπηρεσιών στην Πύλη Σένγκεν, για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών από Τουρκία, η συγκοινωνιακή σύνδεση του αεροδρομίου με την πόλη και τα χωριά της Κω, η εμφάνιση και τουριστική λειτουργία του ιστορικού κέντρου, αξιοποιώντας υφισταμένες υποδομές με αντικατάσταση – επισκευή ηλεκτρονικών πινακίδων πληροφοριών κλπ.

Ένα θέμα επίσης που θα μας απασχολήσει μεσοπρόθεσμα, είναι η ποιοτική αναβάθμιση και το νοικοκύρεμα της νυκτερινής διασκέδασης, όπου θα πρέπει να συνταχθεί σχετική μελέτη κατόπιν διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, καθώς και η δημιουργία κινητών υπαίθριων αγορών σε κεντρικά σημεία, με τοπικά και χειροποίητα προϊόντα συλλόγων, ως πόλος έλξης επισκεπτών.

Ερ: Υπήρξε ανταπόκριση στο κάλεσμα του δημάρχου προς τους ΟΤΑ Α’ Βαθμού και επαγγελματικούς Φορείς του Β. Συγ/τος Δωδ/σου, για την από κοινού συμμετοχή τους σε τρεις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις (Λονδίνο, Ουτρέχτη, Βερολίνο);

Ν.Σ.: Δυστυχώς είναι νωρίς ακόμα (για τα Ελληνικά δεδομένα), μιας που συνηθίζουμε να τα αφήνουμε για τελευταία στιγμή. Όμως το προσεχές διάστημα θα επικοινωνήσουμε και τηλεφωνικά, προκειμένου να ξεκινήσουμε τις διαδικασίες διοργάνωσης των εκθέσεων, οι οποίες να πούμε ότι είναι ένας από τους τομείς συνεργασίας, που θέλουμε να αναπτύξουμε με τα νησιά του Βορείου Συγκροτήματος Δωδεκανήσου. Στόχος μας είναι να αναπτύξουμε σταδιακά έναν ευρύτερο βιώσιμο προορισμό, που θα συγκεντρώνει όλες τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού στην ομορφότερη γειτονιά του Αιγαίου και να βγούμε να τον προωθήσουμε ενιαία στις εξειδικευμένες αγορές – στόχους.

Ερ: Η αίσθησή σου από την μη παρουσία πολιτικών στις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις που η Κως ήταν παρούσα, ποια είναι;

Ν.Σ.: Ουσιαστικά επανήλθαμε στην τακτική που ακολουθούσαμε τα 14 χρόνια λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Τουρισμού, όπου οι αιρετοί είχαν επιτελικό ρόλο στη χάραξη της τουριστικής πολιτικής και η υλοποίηση των δράσεων γινόταν από τους επαγγελματίες της αγοράς και τα στελέχη των υπηρεσιών. Οι ρόλοι είναι διακριτοί και εφόσον κριθεί απαραίτητο να μεταβεί σε κάποια έκθεση ένα πολιτικό πρόσωπο, προκειμένου να ανακοινώσει κάτι πολύ σημαντικό στο πλαίσιο κάποιας εκδήλωσης, όπως π.χ. επέκταση μαρίνας, κατασκευή μόλου κρουαζιερόπλοιων, δημιουργία γηπέδου γκολφ, κλπ, τότε θα μεταβεί σε προκαθορισμένο χρόνο και χώρο, παρουσιάζοντας το θέμα σε εκπροσώπους της αγοράς και δημοσιογράφους, προσδίδοντας και μια ιδιαίτερη βαρύτητα διά της παρουσίας του. Δεν είναι όμως δουλειά πολιτικού, η διανομή διαφημιστικών φυλλαδίων και κερασμάτων στα τουριστικά περίπτερα, λειτουργώντας αποσπασματικά ως απλός υπάλληλος, ούτε καν ως στέλεχος. Οι εκθέσεις είναι επαγγελματικά γεγονότα και οι εμπορικοί επισκέπτες ενδιαφέρονται για Β2Β επαφές, που μπορούν να μετουσιωθούν σε επαγγελματικές συνεργασίες. Γι’ αυτό άλλωστε στην Επιτροπή Τουρισμού έχουμε αποφασίσει ότι θα συμμετέχουμε σε εκθέσεις, κατόπιν υπόδειξης των τουριστικών φορέων του νησιού. Εάν δεν υπάρχει επιχειρηματικό ενδιαφέρον για κάποιες αγορές, τότε δεν υπάρχει και λόγος συμμετοχής στις συγκεκριμένες εκθέσεις.

Ερ: «Μουδιασμένη» η αγορά από όλα όσα συμβαίνουν. Η δική σου αίσθηση ποια είναι; Έχεις κάποιες πληροφορίες;

Ν.Σ.: Με τα μέσα και την ταχύτητα που κινείται πλέον η ενημέρωση, όλοι μας έχουμε πρόσβαση στην πληροφόρηση. Τόσο τα καλά, όσο και τα κακά μαντάτα, δεν αργούν να φτάσουν στα αυτιά μας. Το θέμα είναι όμως πως διαχειριζόμαστε τις πληροφορίες που λαμβάνουμε και πόσο καλά προετοιμαζόμαστε για την αντιμετώπιση των συνεπειών. Ο πόλεμος μπορεί να «κείται μακράν», όμως οι συνέπειες σύντομα θα μας χτυπήσουν την πόρτα. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους αναμένεται να συμπαρασύρει το κόστος παραγωγής τουριστικών υπηρεσιών, προκαλώντας ντόμινο στην αλυσίδα της βιομηχανίας. Όμως και το μεταναστευτικό είναι κάτι που θα πρέπει να μας βρει προετοιμασμένους, καθόσον πιθανές προσφυγικές ροές από τις εμπόλεμες περιοχές, ενδέχεται να ανοίξουν την όρεξη στα γνωστά κυκλώματα διακίνησης και εκμετάλλευσης ανθρώπων. Αυτή τη φορά δεν δικαιολογούνται λανθασμένες ενέργειες ούτε παραλήψεις και προπάντων απαιτείται σύμπνοια και συντονισμός δράσεων. Σε αυτό όμως το κομμάτι είμαι αισιόδοξος, καθώς βιώνω εκ των έσω το άριστο κλίμα συνεργασίας μεταξύ πολιτικής ηγεσίας και επαγγελματικών φορέων στην Κω.

Ερ: Ας πάμε και σε πιο «πονεμένες ιστορίες». Ρητορικό το ερώτημα, δυστυχώς, αλλά θα το θέσω. Πώς χαρακτηρίζεις την «εικόνα» του νησιού μας συνολικά, αλλά και ειδικά όπως λ.χ. στην Κέφαλο, στο Μαστιχάρι, στη Ζιά, στην πόλη…

Ν.Σ.: Δεν θα πω το κλισέ ότι πάντοτε υπήρχαν κακοτεχνίες στα δημόσια έργα και καθυστερήσεις στην προετοιμασία του νησιού ενόψει τη σεζόν, καθώς με τα δικά μου κριτήρια, που βασίζονται σε συγκεκριμένη φιλοσοφία περί παραγωγικότητας και οικονομικότητας, δεν μπορώ να δικαιολογήσω τη συγκεκριμένη αποτελεσματικότητα. Σήμερα, παρότι έχουμε σύμμαχο την τεχνολογία, ξοδεύονται περισσότερα χρήματα και χρόνος, καταναλώνεται περισσότερη φαιά ουσία σε μελέτες, αλλά το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές ενός ιστορικού τουριστικού προορισμού του μεγέθους της Κω. Προφανώς η συνταγή που ακολουθεί το νέο σύστημα δημόσιας διοίκησης σε όλους τους βαθμούς, δεν αποδίδει και θα πρέπει να μας προβληματίσει το “κάθε πέρσι και καλύτερα”. Παλαιότερα γίνονταν τα έργα, με λιγότερα χρήματα, σε λιγότερο χρόνο και με λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Κουτσουρεύτηκαν οι δήμοι και οι περιφέρειες, αμόρφωτοι υπεργολάβοι αντικατέστησαν τις τεχνικές υπηρεσίες και ανειδίκευτοι περαστικοί εργάτες τους φιλότιμους ντόπιους, που έχτιζαν με μεράκι τον τόπο τους. Τις συνέπειες αυτής της πολιτικής τις πληρώνουν οι πολίτες, οι τουρίστες και εν τέλει ο τόπος.

Ερ: Ένα θέμα που απασχολεί έντονα την κοινωνία μας, είναι το φαινόμενο του airbnb και η σχέση του με το στεγαστικό πρόβλημα. Ποια είναι η δική σου άποψη, όχι μόνο ως Διευθυντής Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης, αλλά και ως ενός από τους πρωτοπόρους στον χώρο της βραχυχρόνιας μίσθωσης, έχοντας πάνω από μια δεκαετία ενασχόλησης.

Ν.Σ.: Καταρχάς, αν ήθελε η πολιτεία να λύσει το στεγαστικό, θα έβρισκε τρόπο να βγάλει στην αγορά τα χιλιάδες κατασχεμένα ακίνητα των δημόσιων οργανισμών και των τραπεζών, τα εγκαταλελειμμένα, καθώς και της Εκκλησίας. Ρίξε μια ματιά τριγύρω και δες πόσα αναξιοποίητα ακίνητα υπάρχουν. Από την άλλη, θα έχεις ακούσει αγανακτισμένους μικρομεσαίους επιχειρηματίες τουριστικών περιοχών, να αποκαλούν «γάγγραινα» το σύστημα all-inclusive των ξενοδοχείων. Σε αυτές τις κοινωνίες, λοιπόν, το airbnb ήρθε και λειτούργησε ως «θεραπεία». Ο πελάτης της βραχυχρόνιας μίσθωσης έρχεται συνήθως με low-cost αεροπορική εταιρία, ή με το πλοίο της γραμμής και αγοράζει υπηρεσίες εκτός καταλύματος καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του. Άντε να πάρει ένα πρωινό στο κατάλυμα και αυτό πάλι με προϊόντα που προμηθεύεται από τοπικά καταστήματα. Όλη την υπόλοιπη ημέρα κυκλοφορεί, μοιράζοντας το όποιο budget διαθέτει για τις διακοπές του, στις επιχειρήσεις του προορισμού. Άλλωστε τι να κάτσει να κάνει μέσα σε ένα σπίτι, που ούτε πισίνες διαθέτει, ούτε ψυχαγωγία, ούτε δωρεάν ποτά και γεύματα.

Η βραχυχρόνια μίσθωση ξεκίνησε με τη φιλοσοφία της οικονομίας διαμοιρασμού και εκεί έπρεπε να μείνει. Ως ένα συμπληρωματικό εισόδημα μιας ηλικιωμένης που ενοικιάζει το άδειο δωμάτιο του παιδιού της, ή κάποιοι νέοι που δίνουν ζωή στο εγκαταλελειμμένο τους πατρικό στο χωριό. Τι δουλειά έχουν οι εταιρίες διαχείρισης, οι εργολάβοι που χτίζουν ολόκληρες πολυκατοικίες και οι αλλοδαποί επενδυτές; Το κράτος κυνηγάει τους μικρομεσαίους του ενός διαμερίσματος και δίνει κίνητρα σε επιχειρηματίες να στήσουν εταιρίες βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων.

Πιστεύω ότι η βραχυχρόνια μίσθωση πρέπει να οργανωθεί, να ελεγχθεί ποσοτικά και ποιοτικά, ώστε να λειτουργεί παράλληλα και όχι αθέμιτα με τον επαγγελματικό τουρισμό. Άλλωστε ο τουρισμός θα πρέπει να είναι προσβάσιμος τόσο στους μικρομεσαίους πελάτες, όσο και στους μικρομεσαίους ιδιοκτήτες. Δεν καταλαβαίνω γιατί θα πρέπει να είναι αποκλειστικό προνόμιο των εύπορων τουριστών και των μεγαλοξενοδόχων. Αφού δεν είναι όλοι οι Κώοι μεγαλοεπιχειρηματίες, γιατί θα πρέπει να έχουμε μόνο πλούσιους τουρίστες; Ένας τουριστικός προορισμός πρέπει να ικανοποιεί κάθε βαλάντιο, παρέχοντας επιλογές με γνώμονα πάντα την αντιστοιχία ποιότητας – τιμής, το λεγόμενο value for money. Θεωρώ ότι ο τουρισμός είναι η πιο σοσιαλιστική μορφή βιομηχανίας και είναι δικαίωμα των λαών τόσο στις αγορές όσο και στους προορισμούς.

Ερ: Αλήθεια, με ποια κριτήρια θα χαρακτήριζες «ποιοτικό» έναν τουρίστα;

Ν.Σ.: Αν και όταν μιλάμε για ανθρώπους και δη φιλοξενούμενους, δεν είναι και πολύ δόκιμος ο όρος «ποιοτικός», για χάρη της συζήτησης θα έλεγα ότι για μένα ποιοτικός είναι ο τουρίστας που σέβεται τον τόπο που επισκέπτεται, απολαμβάνει βιωματικές εμπειρίες με τους ντόπιους που συναναστρέφεται και καταναλώνει προϊόντα και υπηρεσίες σε όσο το δυνατόν περισσότερες οικογενειακές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την τοπική οικονομία. Το ότι κάποιος διαμένει σε πεντάστερο ξενοδοχείο, δεν τον καθιστά απαραίτητα και «πεντάστερο πελάτη» για τον προορισμό. Άλλωστε αυτό που μετράει στην τελική, είναι τι αφήνει στον τόπο ο επισκέπτης και καλοί πελάτες βρίσκονται τόσο σε πολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες, όσο και σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα.

Ερ: Κλείνοντας αυτή τη συνέντευξη, θα ήθελα να μου πεις με δυο κουβέντες πως αντιλαμβάνεσαι εσύ τη βιωσιμότητα στον τουρισμό. Τι σημαίνει για σένα βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη;

Ν.Σ.: Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν το νησί αντέχει κι άλλη ποσοτική αύξηση τουρισμού (ξενοδοχειακές κλίνες και τουριστικές επιχειρήσεις) αλλά και αν τις χρειάζεται. Έγινε ποτέ μία μελέτη, για να δούμε τελικά τι ποσοστό από τον πλούτο του τουρισμού καταλήγει σε ντόπιες τσέπες, τόσο επιχειρηματικά, όσο και εργασιακά; Γιατί αν είναι να θυσιάσουμε περιβάλλον και ενέργεια στο βωμό του τουρισμού, τουλάχιστον να λάβουμε ως αντιπαροχή ευημερία στην τοπική μας κοινωνία. Έχουν γίνει πιο πλούσιοι οι Κώοι τα τελευταία 20 χρόνια που έχουν διπλασιαστεί οι αφίξεις των τουριστών; Απολαμβάνουν κοινωνικές παροχές ανάλογες του πλούτου που εισρέει στο νησί; Είναι οι δημόσιες υποδομές και οι υπηρεσίες αντάξιες ενός τόσο κερδοφόρου τουριστικού προορισμού; Ούτε το ΤΑΚΚ (Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση) που πληρώνουν οι τουρίστες ανά διανυκτέρευση, δεν μένει στο νησί. Ούτε καν τα έσοδα από το Ασκληπιείο! Τελικά για ποιον δουλεύει η Κως; Βιωσιμότητα δεν είναι μόνο η προστασία του περιβάλλοντος και των πόρων του νησιού, αλλά και η ευημερία της κοινωνίας.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ | https://stathmosnet.gr/koinonia/item/17741-tha-prepei-na-mas-provlimatisei-to-kathe-persi-kai-kalytera