Βασίλης Γιαουρδήμος: Οι θεσμοί δεν είναι διακοσμητικοί

Οι θεσμοί δεν είναι διακοσμητικοί

Το περιστατικό που καταγγέλθηκε στα εγκαίνια μνημείων στη Ρόδο, όπου ο
δήμαρχος του νησιού δεν του δόθηκε ο λόγος σε επίσημη εκδήλωση,  όταν ζήτησε
τον λόγο, η απάντηση της Υπουργού ήταν: «Τόσα μας έχεις σύρει, δήμαρχε».
προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για τον σεβασμό
προς τους δημοκρατικούς θεσμούς. Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εκδοχές των
γεγονότων, ένα ερώτημα παραμένει: πόσο εύκολα θεωρούμε πλέον δεδομένη την
υποβάθμιση των θεσμικών ρόλων;
Οι δήμαρχοι δεν εκπροσωπούν τον εαυτό τους. Εκπροσωπούν τις τοπικές κοινωνίες
που τους εξέλεξαν. Ο σεβασμός προς έναν δήμαρχο δεν αφορά το πρόσωπό του,
αλλά τον θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης και τους πολίτες που αυτός
εκπροσωπεί. Όταν ένας εκλεγμένος εκπρόσωπος παραγκωνίζεται σε μια επίσημη
εκδήλωση που αφορά τον τόπο του, το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι
προσωπικό αλλά βαθιά πολιτικό και θεσμικό.
Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί η απουσία αντίδρασης από όσους
βρέθηκαν παρόντες. Σε μια εποχή όπου όλοι δηλώνουν υπερασπιστές των θεσμών,
η σιωπή μπροστά σε γεγονότα που τους αφορούν δημιουργεί εύλογους
προβληματισμούς. Οι θεσμοί δεν αποδυναμώνονται μόνο από όσους τους
παρακάμπτουν, αλλά και από όσους επιλέγουν να μην υπερασπιστούν τον ρόλο
τους όταν αυτός αμφισβητείται.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η υπουργός Πολιτισμού αναμένεται
να βρεθεί αυριο και στην Κω για αντίστοιχες εκδηλώσεις. Ελπίζουμε ότι δεν θα
υπάρξει καμία επανάληψη εικόνων που προκαλούν αχρείαστες εντάσεις και
θεσμικά ερωτήματα. Ο δήμαρχος Κω, όπως κάθε εκλεγμένος δήμαρχος της χώρας,
δικαιούται τον σεβασμό που επιβάλλει η θέση του. Όχι για λόγους προσωπικής
προβολής, αλλά γιατί εκπροσωπεί τους πολίτες του νησιού.
Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με διακρίσεις ούτε με επιλεκτική αναγνώριση των
θεσμών. Δεν μπορεί να ζητείται σεβασμός προς τους θεσμούς μόνο όταν αυτό
εξυπηρετεί πολιτικές σκοπιμότητες. Ο σεβασμός οφείλει να είναι καθολικός και
αδιαπραγμάτευτος.
Η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της δημοκρατίας και όχι έναν
διακοσμητικό συνομιλητή της κεντρικής εξουσίας. Όσοι κατέχουν δημόσια
αξιώματα οφείλουν να το θυμούνται. Γιατί τελικά οι πολίτες δεν κρίνουν μόνο τα
έργα που εγκαινιάζονται, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι
θεσμοί που τους εκπροσωπούν. Και η ποιότητα της δημοκρατίας μας φαίνεται
συχνά σε αυτές ακριβώς τις μικρές, αλλά ιδιαίτερα συμβολικές, στιγμές.