Τα απορρίμματά μας, ο καθρέφτης μας
Τέσσερις φωτογραφίες. Τέσσερις γωνιές του νησιού μας. Μια εικόνα που δεν αντέχουμε πια να αγνοούμε.
Δεν χρειάζεται να πας μακριά. Ένας δρόμος στην άκρη της πόλης, ένα χωράφι δίπλα σε ταμαρίσκο, ένας αμμόλοφος, μια παραλία με θέα το Αιγαίο. Αυτά είναι τα μέρη που αγαπάμε ή λέμε ότι αγαπάμε. Κι αυτά είναι τα μέρη που έχουμε μετατρέψει σε σκουπιδότοπο.
Στην πρώτη φωτογραφία, ένας καναπές ολόκληρος γωνιακός καναπές έχει εγκαταλειφθεί στον δρόμο. Μαζί του, ξαπλώστρα, χαρτόκουτα, σακούλες. Κάποιος κάτοικος αυτού του νησιού αποφάσισε ότι ο δημόσιος δρόμος είναι ο προσωπικός του χώρος απόρριψης. Δεν κάλεσε τον Δήμο. Δεν το πήγε στο ΚΔΑΥ. Το άφησε εκεί, για να το «λύσει» κάποιος άλλος.
Στη δεύτερη, μια ταμαρίσκος στην ύπαιθρο της Κω κρατά κρεμαστές σακούλες με σκουπίδια σαν παράξενο στολίδι. Γύρω της, μπουκάλια, κουτιά, απορρίμματα διάσπαρτα στα αγριόχορτα. Λίγα μέτρα πιο πέρα, σιτάρι. Το ίδιο χέρι που καλλιεργεί ή περνά δίπλα από τη γη, τη μολύνει χωρίς δεύτερη σκέψη.
Στην τρίτη εικόνα, αμμόλοφος ένας από τους πιο ευαίσθητους οικοτόπους του νησιού. Και εκεί, στη μέση της άμμου: λάστιχο αυτοκινήτου, πλαστικό τελάρο, ποτήρι. Αυτά δεν τα έφερε το κύμα. Τα έφερε άνθρωπος. Ίσως ο ίδιος που φέρνει την οικογένειά του στην ίδια παραλία το καλοκαίρι.
Στην τέταρτη, κάποιος μαζεύει. Κουβάδες, μπιτόνια, σχοινιά, πλαστικά διαλυμένα από τον ήλιο και τη θάλασσα. Υπάρχουν άνθρωποι σε αυτό το νησί που ξοδεύουν τον χρόνο τους μαζεύοντας αυτά που άλλοι αφήνουν. Αυτή η ανισορροπία είναι ίσως η πιο οδυνηρή εικόνα απ’ όλες.
Η Κως δεν είναι απλώς ο τόπος που ζούμε. Είναι το νησί που πουλάμε στον κόσμο ως παράδεισο. Εκατομμύρια επισκέπτες έρχονται κάθε χρόνο για την ομορφιά μας τις παραλίες, τη φύση, τον ήλιο. Και εμείς, οι ίδιοι οι κάτοικοι, αφήνουμε πίσω μας καναπέδες σε δρόμους και λάστιχα σε αμμόλοφους.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπουν οι κάδοι. Δεν είναι ότι ο Δήμος δεν μαζεύει. Το πρόβλημα είναι βαθύτερο: η πεποίθηση ότι ο δημόσιος χώρος δεν μας ανήκει, άρα δεν μας αφορά. Ότι η φύση του νησιού είναι αποδέκτης, όχι κληρονομιά που παραδίδουμε στα παιδιά μας.
Οι αρχαίοι κάτοικοι αυτής της γης άφηναν πίσω τους κεραμικά που η γη απορροφούσε. Εμείς αφήνουμε πλαστικό που θα είναι εδώ για 500 χρόνια. Αν κάποιος ανασκάψει αυτό το νησί μετά από αιώνες, τι θα καταλάβει για εμάς;
Αυτές οι φωτογραφίες δεν είναι εξαιρέσεις. Είναι η καθημερινότητα. Και η καθημερινότητα είναι ο ορισμός του πολιτισμού μας.
Η Κως αξίζει καλύτερα. Κι εμείς ξέρουμε ότι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα.
