Πώς δρούσε το ανδρόγυνο με τις υψηλές θέσεις, τις διασυνδέσεις, αλλά και την άριστη γνώση στους πολεοδομικούς κανονισμούς -Με ταρίφα €30.000 παρενέβαιναν ακόμη και σε ψηφιακά συστήματα των υπηρεσιών τους για να αλλοιώσουν στοιχεία ακινήτων
Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον η υπόθεση του κυκλώματος διαφθοράς σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αθήνας, ακόμη και της Μυκόνου, καθώς και σε δομές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η εξάρθρωση του κυκλώματος από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας προκαλεί πολιτικούς κραδασμούς και ήδη και οι έξι βασικοί κατηγορούμενοι της υπόθεσης έχουν οδηγηθεί στη φυλακή έπειτα από πολύωρες απολογίες σε ανακριτή Διαφθοράς.
Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς με φόντο τα όσα έχουν αποκαλυφθεί γύρω από το πολυπλόκαμο αυτό δίκτυο διαφθοράς δύο γενικοί γραμματείς υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους, ενώ υπάρχει εμπλοκή του ονόματος και ενός τρίτου.
Την ίδια ώρα, από την ογκώδη δικογραφία που έχει σχηματιστεί για την υπόθεση έρχονται στο φως νέα στοιχεία και αποκαλυπτικοί διάλογοι των μελών του κυκλώματος, ξεσκεπάζοντας τον τρόπο δράσης τους, αλλά και τα οικονομικά ανταλλάγματα που συνόδευαν τις έκνομες δραστηριότητές τους.
Από την προέγκριση και έκδοση παράνομων οικοδομικών αδειών, την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών και την απαλοιφή προστίμων μέχρι και την αρχειοθέτηση καταγγελιών για σοβαρές πολεοδομικές παραβάσεις, το φάσμα των «υπηρεσιών» που φέρεται να παρείχε το κύκλωμα ήταν ευρύ και ιδιαίτερα επικερδές.
Οπως προέκυψε, τα χρηματικά ανταλλάγματα έφταναν ακόμη και τις 30.000 ευρώ, ανάλογα με τη φύση και τη δυσκολία της υπόθεσης.
Στο επίκεντρο της οργάνωσης βρίσκεται ένα ανδρόγυνο, το οποίο, αξιοποιώντας θέσεις ευθύνης και πολυετείς διασυνδέσεις στον χώρο της Πολεοδομίας και της Δημόσιας Διοίκησης, κινούσε τα νήματα της παράνομης δραστηριότητας.
Ο σύζυγος, με πολυετή θητεία στην Πολεοδομία Κηφισιάς, απ’ όπου φέρεται να είχε απομακρυνθεί, εργαζόταν μέχρι τη σύλληψή του ως τεχνικός σύμβουλος στη Γενική Γραμματεία Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η σύζυγός του κατείχε τη θέση της γενικής γραμματέως του Δήμου Γαλατσίου, ενώ παράλληλα προήδρευε στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών.
«Οικογενειακή υπόθεση»
Οπως επί λέξει αναφέρεται στη δικογραφία, ο 59χρονος σύζυγος λόγω και της μεγάλης πείρας του εμφανιζόταν ως ο «απόλυτος διευθέτης» επί πολεοδομικών προβλημάτων και «αναλάμβανε» υποθέσεις που υπάγονταν στην Υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) Κηφισιάς.
Εκεί εργάζονταν δύο ακόμη κατηγορούμενοι, τους οποίους ήλεγχε απόλυτα και γνώριζε από τα χρόνια που υπηρετούσε ως προϊστάμενός τους στη συγκεκριμένη πολεοδομία. Ο ένας από τους κατηγορούμενους υπηρετούσε στο Τμήμα Εκδοσης Αδειών της Υ.ΔΟΜ. Κηφισιάς και ο δεύτερος στο Τμήμα Αυθαιρέτων.
Από την πλευρά της, η σύζυγος του 59χρονου «διευθετούσε» υποθέσεις που υπάγονταν στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών, στο οποίο και κατείχε τη θέση της προέδρου. Η 50χρονη γυναίκα είχε άριστη γνώση των πολεοδομικών κανονισμών και εμφανιζόταν ως ο «άνθρωπος που βρίσκει λύση». Οπως αναφέρεται στη δικογραφία, είχε ιδιαίτερη ικανότητα στο να προσεγγίζει υπαλλήλους υπηρεσιών και συμβουλίων, «να τους πείθει και να τους επηρεάζει» για τη διευθέτηση θεμάτων πολεοδομικής φύσεως.
Την εν λόγω υπάλληλο και τον σύζυγό της πλαισίωνε στην έκνομη δράση τους μία ακόμη κατηγορούμενη, προϊσταμένη στο Τμήμα Εκδοσης Αδειών της Υ.ΔΟΜ. Αμαρουσίου, όπως και ένας ιδιώτης μηχανικός, μέλος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Στον άνδρα αυτό η 50χρονη ανέθετε τον χειρισμό υποθέσεων και εκείνος πρόθυμα αναλάμβανε να τις φέρει εις πέρας, ζητώντας βεβαίως κάθε φορά τα αντίστοιχα χρηματικά ποσά τα οποία μοιραζόταν μαζί της. Μάλιστα, ως μέλος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών, ο κατηγορούμενος μηχανικός ψήφιζε υπέρ της έκδοσης θετικών γνωμοδοτήσεων για υποθέσεις που είχαν αναλάβει να «διευθετήσουν» τα μέλη της οργάνωσης.
Οι κατηγορούμενοι -και δη το ζευγάρι στο οποίο αποδίδεται αρχηγικός ρόλος- λάμβαναν όλα τα μέτρα ασφαλείας. Μιλούσαν με συνθηματικά στις τηλεφωνικές τους συνομιλίες και πραγματοποιούσαν τις συναντήσεις με τους δωρολήπτες σε δημόσιους χώρους, σε καφετέριες, σε πάρκινγκ και μέσα στα οχήματά τους. Οι λέξεις «καφές», «εργαλεία», «σχέδια» και «χαρτιά» σήμαιναν για τα μέλη του κυκλώματος τα χρήματα που ελάμβαναν για τις παράνομες πράξεις τους
Ταρίφα €30.000
Χαρακτηριστική της δράσης του κυκλώματος είναι υπόθεση δωροληψίας ύψους 30.000 ευρώ, που φέρεται να συνδέεται με την έκδοση θετικής γνωμοδότησης κατά τον έλεγχο άδειας για ακίνητο στην περιοχή του Κεραμεικού. Αρμόδια για την έκδοση της σχετικής γνωμοδότησης ήταν η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Εργων, καθώς και το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών, στο οποίο προέδρευε η 50χρονη γενική γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, η εν λόγω κατηγορούμενη φέρεται να μεσολάβησε προκειμένου η υπόθεση να ανατεθεί σε συγκεκριμένο μηχανικό, ο οποίος ήταν μέλος του ίδιου συμβουλίου. Ο εν λόγω μηχανικός, ενεργώντας κατόπιν συνεννόησης με την 50χρονη, φέρεται να απαίτησε από τους ιδιοκτήτες του ακινήτου το ποσό των 30.000 ευρώ για την κατά προτεραιότητα έκδοση θετικής γνωμοδότησης, καθώς και επιπλέον 10.000 ευρώ ως προσωπική αμοιβή για τις ενέργειές του.
Από τις τηλεφωνικές συνομιλίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία προκύπτει ότι οι ιδιοκτήτες του ακινήτου είχαν προχωρήσει σε έκδοση άδειας μικρής κλίμακας και στη συνέχεια σε αλλαγή χρήσης των διαμερισμάτων, γεγονός που χαρακτηρίζεται παράτυπο. Για τον λόγο αυτό ήρθαν σε επικοινωνία με την 50χρονη, αναζητώντας λύση για την «τακτοποίηση» της υπόθεσης υπό τον φόβο πιθανής καταγγελίας.
Κατά τη συγκρότηση του φακέλου, οι δύο ιδιοκτήτες φέρεται να απέστειλαν στον μηχανικό φωτογραφίες του ακινήτου και των εργασιών, οι οποίες επρόκειτο να τροποποιηθούν με τη χρήση προγράμματος επεξεργασίας εικόνας, το γνωστό Photoshop.
Ωστόσο το σχέδιο αυτό δεν ολοκληρώθηκε, καθώς επήλθαν οι συλλήψεις των φερόμενων ως μελών της οργάνωσης. Από τις έρευνες που ακολούθησαν στην οικία του μηχανικού, οι Αρχές εντόπισαν 10.000 ευρώ, καθώς και χειρόγραφες σημειώσεις που σχετίζονται με την επίμαχη υπόθεση του ακινήτου.
Με την ίδια μεθοδολογία, τον Νοέμβριο του 2025 η 50χρονη αναλαμβάνει «έναντι άγνωστου χρηματικού ποσού» να μεσολαβήσει υπό την ιδιότητά της ως προέδρου στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών για να εκδοθεί θετική γνωμοδότηση σχετικά με «αυθαίρετη κατασκευή» στον 7ο όροφο σε ξενοδοχείο επί της οδού Ευριπίδου. Αναθέτει και πάλι την υπόθεση στον μηχανικό-μέλος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών με τον οποίο «συνεργάζεται».
«Αμα γίνεται, γίνεται, θα τον βαρέσουμε και λίγο στ’ αυτιά», ακούγεται να λέει ο μηχανικός στην 50χρονη, με εκείνην να του απαντά:
«Θα το βαρέσεις στ’ αυτιά, υπολόγισε και εμένα κάπως στ’ αυτιά. Αυτός γενικά καίγεται και μου λέει ότι γενικά εκεί πέρα (στον 7ο όροφο του ξενοδοχείου) πάνε για πρωινό. Ε, και αν δεν έχει τον χώρο εκεί, δεν θα μπορεί. Εγώ του είπα βέβαια, το έπαιξα πολύ αυστηρή».
Πάντως, από την έρευνα για την υπόθεση αυτή δεν διαπιστώθηκε αν πράγματι οι κατηγορούμενοι έλαβαν χρηματικό αντάλλαγμα. Ωστόσο, σε χώρο οικίας βρέθηκε σημείωμα με τις «εκκρεμότητες» που υπήρχαν για την έκδοση της γνωμοδότησης για το συγκεκριμένο ξενοδοχείο.
«Παραπλάνηση σε υπογραφή»
Στη δράση του 59χρονου συζύγου και φερομένου ως Νο 1 αρχηγού του κυκλώματος η δικογραφία αφιερώνει πολλές σελίδες. Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση παράβασης καθήκοντος που του χρεώνεται -είναι μόνο μία από τις πολλές που έχει να αντιμετωπίσει- προκειμένου να εξυπηρετήσει δύο μηχανικούς σε έργο που αυτοί είχαν αναλάβει στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται, ο εν λόγω κατηγορούμενος χρησιμοποιώντας τη θέση του ως τεχνικού συμβούλου στη Γενική Γραμματεία Αποκεντρωμένης Διοίκηση προσπάθησε να εκδώσει έγγραφο από την υπηρεσία αυτή «για ερμηνεία νόμου», το οποίο θα χρησιμοποιούσε στη συνέχεια προκειμένου να αναγκάσει τη Υ.ΔΟΜ. Αργυρούπολης – Ελληνικού σε συγκεκριμένες ενέργειες κατά παραγγελία των δύο μηχανικών που ήθελε να «εξυπηρετήσει».
Μάλιστα, όπως αναφέρεται στη δικογραφία, για τον σκοπό αυτό ο κατηγορούμενος «απέκρυψε την ουσία της εν θέματι υπόθεσης από τον Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Γρηγόρη Ζαφειρόπουλο παραπλανώντας σε υπογραφή εγγράφου».
Στη συνέχεια διέρρευσε το σχετικό έγγραφο στη μία από τους δύο μηχανικούς που… βοηθούσε, «παραχωρώντας της πρόσβαση στον υπηρεσιακό υπολογιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης μέσω της εφαρμογής Αny Desk»! Προκειμένου δε να «αποκρύψει τη διαρροή του εγγράφου», επικοινώνησε με τον γενικό γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης και «του επισήμανε ότι έγγραφο που απέστειλαν ως Υπηρεσία απωλέσθηκε με ευθύνη του Γραφείου Δημάρχου Ελληνικού – Αργυρούπολης».
Πάντως, για τη συγκεκριμένη περίπτωση οι Αρχές δεν κατέστη δυνατό να εξακριβώσουν αν δόθηκαν ανταλλάγματα, παρότι η μηχανικός ακούγεται να λέει στον «αρχηγό»: «Μήπως χρειάζεται να κάνουμε τίποτα; Θα μου πεις αν χρειαστεί οτιδήποτε; Με όλο το θάρρος», και τον κατηγορούμενο να της απαντά: «Ναι, θα σου πω εγώ αν χρειαστεί».
Οι διάλογοι των μελών των κυκλώματος είναι αναρίθμητοι μέσα στη δικογραφία και συχνά ακούγεται σε αυτούς ο φερόμενος ως αρχηγός να συνομιλεί με συγκατηγορουμένους του και άλλα πρόσωπα χρησιμοποιώντας χυδαία φρασεολογία. Μάλιστα, σε συνομιλία του με την παραπάνω μηχανικό, στην οποία διέρρευσε το έγγραφο, εμφανίζεται και αγανακτισμένος με την εργασιακή ηθική συναδέλφων του στο Δημόσιο και τις Υ.ΔΟΜ. Ενδεικτικό είναι το εξής απόσπασμα από διάλογο που είχαν:
59χρονος κατηγορούμενος: […] Εγώ θα μετατρέψω λίγο το έγγραφο και θα του το πάω να το υπογράψει (σ.σ.: προφανώς αναφέρεται στον γ.γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης) και θα το στείλω στην Υ.ΔΟΜ. Και ό,τι θέλει η Υ.ΔΟΜ. ας απαντήσει […]
Μηχανικός: Ναι…
59χρονος: Γιατί στο ξαναείπα, το μαγαζί θέλει κλείσιμο. Να πει το Δημόσιο «κύριοι, απολύεστε όλοι οι που@@@@@ς», από τον τελευταίο κλητήρα μέχρι τον πιο πάνω διευθυντή.
Μηχανικός: Ναι…
59χρονος: Και να δεις, η ιστορία το ’χει. Θα είμαι οδηγός στο τανκς που θα πατάει δημοσίους υπαλλήλους. Και αυτό για να μη χαλάσουμε σφαίρες που τις χρειαζόμαστε για τους Τούρκους.
Μηχανικός: Ναι.
59χρονος: Θα τους πατήσω εγώ γιατί αυτή η (αναφέρει όνομα υπαλλήλου) έχει ιερή υποχρέωση να δει αυτό το γα@@@@μενο το… (ακατάληπτη φράση).
«Δωροδοκία δικαστή»
Το ζευγάρι των αρχηγών του κυκλώματος, αλλά και ένας ακόμη συγκατηγορούμενός τους, τελούσαν μάλιστα υπό έρευνα για τα «πόθεν έσχες» τους. Συγκεκριμένα, από έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας είχαν εντοπιστεί ανακρίβειες στα δηλωθέντα εισοδήματα και των τριών. Ετσι, συντάχθηκαν σχετικά πορίσματα που υποβλήθηκαν στο Εφετείο και οι τρεις κατηγορούμενοι κλήθηκαν να παράσχουν εξηγήσεις σε ανακριτή.
Ωστόσο, το ζευγάρι των φερόμενων ως αρχηγών του κυκλώματος προσπάθησε να μηδενίσει κάθε ενδεχόμενο ποινικού και πειθαρχικού του ελέγχου. Για να το πετύχει επιχείρησε μέσω δύο άλλων προσώπων να χρηματίσει δικαστή ή και μέλος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας!
Οι προσπάθειές τους, όμως, δεν απέδωσαν. Και οι δύο οδηγήθηκαν σε δίκη και τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης ενός έτους με αναστολή. Ωστόσο, όπως προέκυψε από την έρευνα, η 50χρονη παρέδωσε τουλάχιστον 20.000 ευρώ σε άνδρα, εκπρόσωπο Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης, προκειμένου αυτός να χρηματίσει δήθεν δικαστή για να μπει η υπόθεση της ιδίας και του συζύγου της στο αρχείο. Μερίδιο δε του ποσού αυτού παραδόθηκε σε δημοσιογράφο, η οποία είχε φέρει σε επαφή το ζευγάρι των κατηγορουμένων με τον εκπρόσωπο της ΜΚΟ.
Ο τελευταίος είχε παρουσιαστεί στους κατηγορούμενους ως το «άτομο-κλειδί» που είχε τον τρόπο να «καθαρίζει» υποθέσεις που εκκρεμούν στα δικαστήρια. Από την έρευνα των Αρχών προέκυψε ότι το ποσό των 20.000 ευρώ μοιράστηκε ανάμεσα στη δημοσιογράφο και τον εκπρόσωπο της ΜΚΟ και ουδέποτε προέκυψε οποιαδήποτε επικοινωνία τους με δικαστικό λειτουργό.
«Συντάσσαμε πορίσματα-καταπέλτες, αλλά ουδείς τιμωρήθηκε»: Τι βρήκε η Αρχή Διαφάνειας στους επίορκους των Πολεοδομιών
Αδικαιολόγητες καταθέσεις €650.000 εντόπισαν οι Αρχές σε λογαριασμούς επίορκων υπαλλήλων σε ελέγχους μετά από καταγγελίες – Τα μισά από τα χρήματα στο ζευγάρι που συνελήφθη ως «εγκέφαλος» κυκλώματος
Aδικαιολόγητες καταθέσεις, ανακριβείς δηλώσεις «πόθεν έσχες», αδήλωτα περιουσιακά στοιχεία και δραστηριότητες που δεν συμβιβάζονται με τη θέση δημοσίων υπαλλήλων σε νευραλγικές υπηρεσίες. Oι -περιορισμένοι και κατόπιν καταγγελιών- έλεγχοι της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) που παρουσιάζει σήμερα το «ΘΕΜΑ» δίνουν με αριθμούς και ποσά τη σκληρή εικόνα της διαφθοράς σε πολεοδομίες.
Από τον έλεγχο που διενήργησε ο Υποτομέας Περιουσιακής Κατάστασης της ΕΑΔ σε τέσσερις υπαλλήλους Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) κατά το προηγούμενο έτος, εντοπίστηκαν καταθέσεις συνολικού ύψους 290.813 ευρώ σε τραπεζικούς λογαριασμούς των ελεγχόμενων, οι οποίες δεν δικαιολογούνταν από νόμιμα και εμφανή εισοδήματα. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, μέσα στα εισοδήματα αυτά περιλαμβάνονται κυρίως έσοδα από τον έλεγχο «πόθεν έσχες» του ζευγαριού που χαρακτηρίζεται ως «εγκέφαλος» του κυκλώματος που συνέλαβαν πρόσφατα οι Αρχές.
Τα ευρήματα αυτά έρχονται να προστεθούν σε εκείνα που είχαν προκύψει από αντίστοιχους ελέγχους της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για τα έτη 2023-2024 σε τρεις υπαλλήλους πολεοδομιών -εντός και εκτός Αττικής-, όπου είχαν εντοπιστεί αδικαιολόγητες καταθέσεις συνολικού ύψους 350.483 ευρώ.
Ετσι, μόνο από τις συγκεκριμένες υποθέσεις που έχουν ελεγχθεί κατά την τελευταία τριετία, οι αδικαιολόγητες καταθέσεις που εντοπίστηκαν προσεγγίζουν τα 650.000 ευρώ, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι πρόκειται για περιορισμένο αριθμό ελέγχων σε σχέση με το σύνολο των Υπηρεσιών Δόμησης της χώρας, οι οποίοι διενεργήθηκαν κατόπιν καταγγελιών. Το γεγονός μάλιστα ότι από ένα τόσο μικρό δείγμα ελεγχόμενων προέκυψαν ευρήματα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος και αναδεικνύει την ανάγκη συστηματικών και εκτεταμένων ελέγχων σε ολόκληρο το δίκτυο των πολεοδομικών υπηρεσιών.
«Φακελώθηκαν» 18 υπάλληλοι ΥΔΟΜ
Από τους ελέγχους της ΕΑΔ για το 2025 προκύπτει επίσης ότι για δύο από τους τέσσερις ελεγχόμενους υπήρξαν ανακριβείς Δηλώσεις Περιουσιακής Κατάστασης, καθώς δεν είχαν δηλώσει το σύνολο των τραπεζικών λογαριασμών και των επενδυτικών προϊόντων που κατείχαν. Σε δύο περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι τα διαθέσιμα οικογενειακά εισοδήματα δεν επαρκούσαν για την κάλυψη των οικογενειακών δαπανών, ενώ σε μία περίπτωση εντοπίστηκε αγορά αυτοκινήτου που δεν δικαιολογούνταν από εμφανείς πόρους. Σε άλλη περίπτωση διαπιστώθηκε άσκηση ιδιωτικού έργου με αμοιβή χωρίς την απαιτούμενη άδεια από την υπηρεσία.
Οι σχετικές εκθέσεις διαβιβάστηκαν στον αρμόδιο προϊστάμενο για την άσκηση πειθαρχικής δίωξης, στον εισαγγελέα Εφετών Αθηνών, στον γενικό επίτροπο της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον καταλογισμό των αδικαιολογήτως αποκτηθέντων εισοδημάτων, καθώς και στις αρμόδιες φορολογικές αρχές για τη φορολόγηση των αδικαιολόγητων πόρων που εντοπίστηκαν. Για τις συγκεκριμένες υποθέσεις έχει ήδη κινηθεί η προβλεπόμενη πειθαρχική διαδικασία.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Ακεραιότητας και Λογοδοσίας (ΓΔΑΛΟ) της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, κατά το 2025 υλοποιήθηκε στοχευμένο πρόγραμμα ελέγχων δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης σε υπαλλήλους Υπηρεσιών Δόμησης περιοχών με αυξημένη αναπτυξιακή και τουριστική δραστηριότητα. Από τους ελέγχους αυτούς προέκυψε η διαβίβαση τεσσάρων υποθέσεων στις εισαγγελικές αρχές, πέντε υποθέσεων στην ΑΑΔΕ για φορολογική αξιολόγηση και έξι υποθέσεων στους αρμόδιους φορείς για τη διερεύνηση πιθανών πειθαρχικών παραπτωμάτων, ενώ οκτώ ακόμη υποθέσεις εξακολουθούν να διερευνώνται από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας ως προς ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων.
«Ουδείς τιμωρήθηκε»
«Ο κόσμος δεν αντέχει άλλο. Πρέπει να μπει το μαχαίρι στο κόκαλο», δηλώνει στο «ΘΕΜΑ» πρώην προϊστάμενος Πολεοδομίας, με περισσότερα από 30 χρόνια προϋπηρεσίας σε ΥΔΟΜ της Αττικής. Οπως αναφέρει ο ίδιος, οι καταγγελίες για παράνομες συναλλαγές και χρηματισμούς δεν αποτελούν νέο φαινόμενο. Διαχρονικά διενεργούνταν εσωτερικοί έλεγχοι και Ενορκες Διοικητικές Εξετάσεις (ΕΔΕ), ενώ συντάσσονταν ακόμη και πορίσματα με σοβαρά ευρήματα και παρατυπίες. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, οι περισσότερες υποθέσεις δεν κατέληγαν ποτέ στην επιβολή ουσιαστικών κυρώσεων. «Συντάσσαμε πορίσματα-καταπέλτες, αλλά ουδείς τιμωρήθηκε», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα καθεστώς ατιμωρησίας που, κατά την εκτίμησή του, επέτρεψε σε παρόμοια φαινόμενα να διαιωνίζονται επί δεκαετίες. Ο ίδιος μεταφέρει περιστατικά που, όπως λέει, ήταν γνωστά στους κύκλους των πολεοδομιών. Αναφερόμενος σε πρώην προϊσταμένη πολεοδομικής υπηρεσίας της Αττικής, υποστηρίζει ότι είχε αποκτήσει απόλυτο έλεγχο στη διαδικασία έκδοσης αδειών, καθώς καμία υπόθεση δεν προχωρούσε χωρίς τη δική της έγκριση. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, πολίτες και μηχανικοί φέρονταν να παραμένουν κλεισμένοι για ώρες στο γραφείο της προκειμένου να συμφωνηθούν οι όροι της συμφωνίας γύρω από τις υποθέσεις τους. «Τους κλείδωνε για να διαπραγματευτεί μαζί τους», αναφέρει χαρακτηριστικά, ενώ υποστηρίζει ότι στην ίδια υπόθεση είχαν καταγγελθεί ακόμη και πλαστογραφημένα πρωτόκολλα, χωρίς ωστόσο να υπάρξει, όπως λέει, ουσιαστική λογοδοσία.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και εν ενεργεία προϊστάμενος Υπηρεσίας Δόμησης σε νησιωτικό δήμο, ο οποίος εκτιμά ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αποκάλυψη μεμονωμένων περιπτώσεων, αλλά η δημιουργία ενός συστήματος ελέγχου που θα λειτουργεί αποτρεπτικά. Οπως επισημαίνει, οι έλεγχοι πρέπει να είναι συνεχείς και να φτάνουν μέχρι την απόδοση ευθυνών, ώστε να σταματήσει η αίσθηση ατιμωρησίας που επικράτησε για χρόνια. Και οι δύο στέκονται ιδιαίτερα στην ανάγκη ουσιαστικού ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των υπαλλήλων που υπηρετούν σε νευραλγικές θέσεις. Ο προϊστάμενος της ΥΔΟΜ υποστηρίζει ότι το «πόθεν έσχες» θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό αδικαιολόγητου πλουτισμού εφόσον οι έλεγχοι γίνονται σε βάθος και όχι τυπικά.
«Η κατάσταση δεν μαζεύεται αλλιώς», καταλήγει. «Πρέπει να συνεχιστούν οι έλεγχοι από τις Αρχές και να υπάρξουν παραδειγματικές τιμωρίες ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ο φόβος της λογοδοσίας. Αν δεν υπάρξουν συνέπειες, το πρόβλημα θα συνεχίσει να αναπαράγεται».
Τι αλλάζει από το 2027
Tα σημερινά κτηματολογικά γραφεία προορίζονται να αποτελέσουν το διοικητικό κέντρο των νέων πολεοδομιών σε ολόκληρη τη χώρα. Στον νέο οργανισμό θα μεταφερθούν οι βασικές αρμοδιότητες που εξακολουθούν να ασκούν σήμερα οι δημοτικές ΥΔΟΜ, όπως η χορήγηση βεβαιώσεων όρων δόμησης, οι προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών όπου απαιτούνται, ο έλεγχος της εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας και η εποπτεία των κατασκευών. Πρόκειται ουσιαστικά για το τελευταίο τμήμα της διαδικασίας αδειοδότησης που εξακολουθεί να βρίσκεται στους δήμους, καθώς η έκδοση των περισσότερων οικοδομικών αδειών πραγματοποιείται ήδη ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος e-Αδειες με ευθύνη του ιδιώτη μηχανικού.
Το ανθρώπινο δυναμικό των σημερινών ΥΔΟΜ προβλέπεται να αποτελέσει τον βασικό κορμό στελέχωσης του νέου φορέα, καθώς οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου διαθέτουν διαφορετικό αντικείμενο και δεν είναι στελεχωμένες με προσωπικό εξειδικευμένο στα πολεοδομικά ζητήματα.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι την 1η Ιουλίου του έτους θα λειτουργούσαν οι πρώτες πολεοδομίες-πιλότοι υπό την ομπρέλα του Κτηματολογίου, με τελικό στόχο έως τον Ιανουάριο του 2027 όλες οι Υπηρεσίες Δόμησης της χώρας να έχουν μετακινηθεί στη νέα στέγη. Το χρονοδιάγραμμα αυτό έχει αρχίσει να ξεθωριάζει χωρίς να μπορεί να εκτιμήσει κανείς με ασφάλεια πότε θα ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδιασμού. Η ένταξη των πολεοδομιών στο Ελληνικό Κτηματολόγιο επαναφέρει ταυτόχρονα στο τραπέζι και τη συζήτηση για το θεσμικό μέλλον του ίδιου του φορέα. Aρμόδιες πηγές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο επαναφοράς του από την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο ΥΠΕΝ, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις αρμοδιότητες του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού.
