Ο τουρισμός είναι ένας από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της Ελληνικής οικονομίας, και χαρακτηρίζεται από ολοένα και αυξανόμενες ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό και νέες δεξιότητες. Η εποχικότητα, η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη και η δίδυμη μετάβαση (ψηφιακή και πράσινη μετάβαση) επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία των επιχειρήσεων και τη σταδιοδρομία των εργαζομένων. Μάλιστα η δίδυμη μετάβαση αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συνδέεται με τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την στρατηγική αυτονομία της. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η ανάγκη για κατανόηση της ζήτησης της αγοράς εργασίας και της διαχρονικής μεταβολής της.
Με γνώμονα τα παραπάνω υλοποιείται το ερευνητικό έργο Skillscapes στο οποίο συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η ΑΠΟΨΗ Α.Ε., η ΣΑΡΩΝΙΣ Κ.Δ.Β.Μ. και το ΕΛ.ΙΝ.Π., και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Το έργο αυτό παράγει και αξιοποιεί νέα γνώση, ενώ παράλληλα, συγκεντρώνει και αναλύει τεκμηριωμένα δεδομένα που αποτυπώνουν και χαρτογραφούν τις υφιστάμενες και αναδυόμενες ανάγκες σε δεξιότητες και θέσεις εργασίας στον τουρισμό. Επιπλέον, συμβάλλει ουσιαστικά στην αναβάθμιση των παρεχόμενων τουριστικών υπηρεσιών μέσω της ανάπτυξης ανθρωποκεντρικών ψηφιακών εργαλείων και της αξιοποίησης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.
Συνδυάζοντας τεχνογνωσία και ερευνητική εμπειρία, η ομάδα του έργου δημιούργησε την Εργαλειοθήκη «Τουρισμός 2030», η οποία παρέχει χρήσιμα ψηφιακά εργαλεία και πρακτικές δυνατότητες για εργαζόμενους, επιχειρήσεις, ερευνητές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Η εργαλειοθήκη βοηθά τους χρήστες να προσαρμοστούν στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες του τουρισμού, καθώς και να αποκτήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της εργασιακής πραγματικότητας στον τουρισμό και σε συναφείς κλάδους.
Η Εργαλειοθήκη «Τουρισμός 2030» μεταξύ άλλων περιέχει τις εξής εφαρμογές:
- Το Παρατηρητήριο Skillscapes (https://skillscapes.csd.auth.gr/observatory/dashboard)το οποίο παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις τάσεις στην απασχόληση και στις δεξιότητες του τουριστικού κλάδου. Παρέχει δείκτες, χάρτες και χρονικές σειρές, με δυνατότητα φιλτραρίσματος ανά περιοχή, επάγγελμα ή τύπο δεξιότητας.
- Την Εφαρμογή Συμβουλευτικής για Εργαζόμενους στην οποία οι χρήστες εισάγουν το επαγγελματικό τους προφίλ και λαμβάνουν εξατομικευμένες προτάσεις επανακατάρτισης και απασχόλησης, με στόχο την ενδυνάμωση και την καλύτερη προσαρμογή τους στις ανάγκες της αγοράς, και
- Την Εφαρμογή Πληροφόρησης για Επιχειρήσεις και σχετικούς φορείςη οποία παρέχει σε εργοδότες και φορείς πρόσβαση σε δεδομένα σχετικά με τις δεξιότητες και της ανάγκες της αγοράς εργασίας, καθώς και προτάσεις για τον στρατηγικό σχεδιασμό του τουριστικού κλάδου. Και οι δύο εφαρμογές είναι διαθέσιμες μέσα από το https://ementoring.skillscapesproject.eu/
Ενδεικτικά σενάρια αξιοποίησης
Εργαζόμενος που αναζητά επαγγελματικές ευκαιρίες στη Ρόδο
Ένας εργαζόμενος που ενδιαφέρεται να εργαστεί στη Ρόδο χρησιμοποιεί το Παρατηρητήριο και την εφαρμογή συμβουλευτικής για εργαζόμενους, ώστε να δει ποια επαγγέλματα έχουν αυξημένη ζήτηση και ποιες δεξιότητες ζητούν οι εργοδότες. Διαπιστώνει ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για μάγειρες, σερβιτόρους και bartenders, καθώς και για δεξιότητες εξυπηρέτησης πελατών και συνεργασίας σε ομάδα φιλοξενίας. Με βάση αυτά τα στοιχεία, μπορεί να επιλέξει στοχευμένα σεμινάρια ή προγράμματα κατάρτισης ώστε να ενισχύσει τις επαγγελματικές του προοπτικές.
Ερευνητής που μελετά την τουριστική αγορά εργασίας
Ένας ερευνητής που μελετά την απασχόληση στον τουρισμό αξιοποιεί το Παρατηρητήριο για να αποκτήσει πρόσβαση σε συγκεντρωμένα δεδομένα και διαδραστικούς χάρτες. Μέσα από την ανάλυση των στοιχείων, μπορεί να εντοπίσει ποιες δεξιότητες εμφανίζονται συχνότερα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας και να κατανοήσει καλύτερα τις ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας. Έτσι, μπορεί να τεκμηριώσει πιο αποτελεσματικά τα συμπεράσματα και τις προτάσεις της έρευνάς του.
Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης που σχεδιάζει στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης
Ένα ΚΕΚ χρησιμοποιεί το Παρατηρητήριο για να δημιουργήσει προγράμματα κατάρτισης που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της τουριστικής αγοράς εργασίας και χρησιμοποιεί την εφαρμογή Πληροφόρησης για Επιχειρήσεις για να ενισχύσει τον στρατηγικό σχεδιασμό των προγραμμάτων αυτών. Μέσα από τα δεδομένα, εντοπίζει ποιες δεξιότητες και επαγγέλματα έχουν μεγαλύτερη ζήτηση και προσαρμόζει ανάλογα το περιεχόμενο των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Παράλληλα, λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες κάθε περιοχής, σχεδιάζοντας πιο στοχευμένες δράσεις κατάρτισης.
Σε μια αγορά εργασίας που μεταβάλλεται διαρκώς, η αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων και σύγχρονων εφαρμογών μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του τουριστικού κλάδου, συνδέοντας τη γνώση και την τεχνολογία με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη τουριστική αγορά εργασίας. Και αυτός τελικά είναι και ο κύριος στόχος του ερευνητικού έργου Skillscapes.
Μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του έργου https://skillscapesproject.eu/, τα social media του έργου σε Facebook, LinkedIn και Youtube, καθώς και να επικοινωνήσετε μέσω email στο [email protected].
