Η. Καματερός: Το νησί μας είναι στο μεταίχμιο| Ή αλλάζουμε ή παίρνουμε τον κατήφορο

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ερ: Κύριε Καματερέ, κατ’ αρχάς σας ευχαριστώ που δεχτήκατε να απαντήσετε σε θέματα που έχουμε επανειλημμένως συζητήσει και έχετε καταθέσεις θέσεις και απόψεις. Επιβάλλεται όμως, μιας και όλα αυτά επανέρχονται και μάλιστα με σφοδρότητα θα έλεγα. Οσονούπω, θα τεθεί σε διαβούλευση η πρώτη φάση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, το οποίο όμως, δεν φαίνεται να είναι οριστικό και ίσως χρειαστούν τροποποιήσεις, διότι, θα έπρεπε να έχουν προηγηθεί μια σειρά άλλων πραγμάτων, όπως λ.χ. το χωροταξικό του τουρισμού, οι ζώνες υποδοχής βιομηχανικών δραστηριοτήτων το χωροταξικό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κ.λ.π. Αν θυμάμαι καλά, στην πρώτη παρουσίαση πέρσι, είχατε κάνει λόγο για 4^ο σενάριο…

Η.Κ.: Η υπόθεση των T.Π.Σ. εξελίσσεται σε φιάσκο. Ενώ έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2025 και παρά το ότι πήραν παράταση έως τον Απρίλιο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε το ΤΕΕ, επί συνόλου 219 συμβασιοποιημένων μελετών, μόνο οι 138 έχουν ξεκινήσει την εκπόνηση του Β’ σταδίου, ενώ οι υπόλοιπες βρίσκονται στο αρχικό στάδιο. Μέσα σε αυτές τις τελευταίες βρίσκεται και η δική μας Κω – Νισύρου. Με τον κίνδυνο να μην προλάβουν να χρηματοδοτηθούν από το ταμείο Ανάκαμψης, το Υπουργείο υποβάθμισε το περιεχόμενο των μελετών με το εφεύρημα «προπαρασκευαστικών σταδίων». Και ζήτησε από τα μελετητικά γραφεία όχι εγγράφως αλλά «μιλητά», (όπως χεράτα) να καταθέσουν άρον – άρον ημιτελείς μελέτες μέχρι τον Απρίλιο του 2026. Έτσι, τα Τ.Π.Σ. που ως αρχικό στόχο είχαν ανάμεσα στα άλλα και τα όρια των οικισμών τους, όρους δόμησης, τις χρήσεις γης, τον καθορισμό των προς πολεοδόμηση οικισμών κλπ, καταλήγουν σε ένα ευχολόγιο που και αυτό δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της περιοχής μας και στην αειφόρο ανάπτυξη.

Το γιατί και το πώς, σας το ανέπτυξα όταν μετά την παρουσίαση της μελέτης για τρία σενάρια, αιτιολόγησα γιατί χρειαζόμαστε ένα τέταρτο.

Όλες οι απαιτούμενες χωροταξικές μελέτες για τον τουρισμό, για τις ΑΠΕ, την θάλασσα. Natura, καθυστερούν και δεν ολοκληρώνονται με ευθύνη του Υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος, που ευνοεί έτσι την «χύδην» χωροθέτηση των έργων δημιουργώντας ένα περιβάλλον για την ανάπτυξη του «θεάρεστου» έργου των επιτήδειων βουλευτών, υπουργών, παραγόντων, κυκλωμάτων της «διαμεσολάβησης».

Μία Κοβέσι θα το περιέγραφε καλύτερα. Μην βάζω όμως ιδέες, γιατί μπορεί να μας ελέγξει για το αν τα χρήματα του ταμείου Ανάκαμψης πήγαν για το σκοπό που δόθηκαν και αν είχαν αποτελέσματα.

Ερ: Ήδη το είπε αυτό η εισαγγελέας απέξω – απέξω… Είχατε αναφερθεί, για ακόμα φορά να επισημάνω, και στην υπόθεση των οικισμών. Υπάρχει ο κίνδυνος να μην προλάβουν να οριοθετηθούν και να προταθούν ως περιοχές προς πολεοδόμηση. Πώς το σχολιάζετε; Ποια είναι τα υπέρ και ποια τα κατά;

Η.Κ.: Δεν θα επαναλάβω αυτά στα οποία, όπως είπατε, έχουν αναφερθεί στο παρελθόν για τους κινδύνους της ανάπτυξης των οικισμών χωρίς πολεοδομικά σχέδια, ιδιαίτερα στους περιαστιακούς οικισμούς της πόλης της Κω.

Μόνο με μια πρόταση θα πω: Πολεοδομικές μελέτες σε όλους τους οικισμούς και επειδή οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες, άμεσα μέτρα με περιορισμό των όρων δόμησης ως τότε.

Ερ: Να επαναφέρω και το θέμα του κεντρικού λιμανιού της Κω. Έχει χυθεί πολύ μελάνι για την χωροθέτησή του, την επέκτασή του από παλιά, από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, ίσως και ποιο πριν, δεν θυμάμαι… Το θέσατε και στους μελετητές.

Η.Κ.: Είναι λυπηρό οι υπεύθυνοι, όλων των βαθμίδων, να μην προβληματίζονται για την προβληματική θέση του λιμανιού ως εμπορικού επιβατηγού κλπ. Πώς μπορούμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές αυτά τα προβλήματα χωρίς να έχουμε ξεκινήσει καν τον προγραμματισμό λύσεων;

Ναι, το Γ.Π.Σ. προέβλεπε το νέο λιμάνι στην επισκευαστική ζώνη της μαρίνας. Είναι ανάγκη αυτή η πρόταση να επικαιροποιηθεί ή και να επανεξεταστεί στα πλαίσια ενός συνολικού σχεδίου για τον παραλιακό μέτωπο που θα στηρίζεται στη βελτίωση και στην αξιοποίηση των υπαρχουσών εγκαταστάσεων και όχι σε φαραωνικά λιμενικά έργα που θα αλλοιώνουν το παραλιακό μέτωπο της πόλης και να την αποκλείουν από την εγγύτητα και «συνομιλία» που έχει τώρα με τη θάλασσα.

Π.χ. ούτε επέκταση χρειάζεται στην μαρίνα, ούτε τεράστιος μώλος για τα κρουαζιερόπλοια. Αν με τις απαραίτητες παρεμβάσεις λειτουργήσει δίπλα στη μαρίνα το λιμάνι, τότε και το υπάρχον λιμάνι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τις υπόλοιπες χρήσεις. Και φυσικά όλα αυτά πρέπει να συνδυάζονται με αντίστοιχες μελέτες οδικού δικτύου, πρόσβασης, κοινωνικών επιπτώσεων κ.λ.π.

Ερ: Σαν τώρα σας θυμάμαι να τα λέτε… Μιας όμως και μιλάμε για λιμάνια, τι έχετε να πείτε για το λιμάνι Μαστιχαρίου και για τον παραλιακό δρόμο της Κεφάλου ο οποίος δεν είναι χαρακτηρισμένος, όπως μας δήλωσε ο κ. Αντώνης Πέρος. Χρόνια προβλήματα που ψάχνουν λύσεις… Γιατί;

Η.Κ.: Ό,τι είπα για την πόλη της Κω, τα ίδια ισχύουν και για την παραλιακά μέτωπα στην Κέφαλο, στο Μαστιχάρι και στην Καρδάμαινα.

Στο Μαστιχάρι χρειάζεται μια οριστική λύση με έργα μετά από μελέτη και όχι απλά μαζεύουμε τα φύκια που ούτε και αυτό δεν γίνεται.

Στον παραλιακό δρόμο της Κεφάλου χρειάζεται «λιμενικό» έργο με πασσαλοπήξεις όπως έγινε και στο λιμάνι της Κω και φυσικά δρόμος εκτροπής της κίνησης από και προς το λιμάνι.

Και οι διαβρώσεις στην Καρδάμαινα πρέπει να αντιμετωπιστούν όχι με την μετατροπή της αμμώδους παραλίας σε βραχώδεις κυμματοθραύστες, αλλά με έργο που θα την εμπλουτίζουν.

Ερ: Πάμε απ’ το ένα θέμα στο άλλο… Υπόθεση Ζιάς. Θυμάμαι ότι, πριν από τρία περίπου χρόνια είχατε προτείνει τη δημιουργία παρκινγκ για τα τουριστικά λεωφορεία στο παλιό λατομείο. Η πρότασή σας δεν συζητήθηκε. Ποια η άποψή σας για το πώς εξελίσσεται το θέμα;

Η.Κ.: Ναι, είχα προτείνει την αξιοποίηση του παλαιότερου λατομείου σαν χώρο παρκινγκ που θα αποσυμφόριζε τη διαδρομή Ευαγγελίστριας – Ζιά και την κυκλοφορία των οχημάτων μέσα στον οικισμό, αφού η πρόσβαση προς το λατομείο θα γίνεται εκτός οικισμών και του Λαγουδιού και της Ζιάς. Ο υπάρχων δρόμος ελάχιστες παρεμβάσεις χρειάζεται. Χρειάζεται βέβαια μελέτη για πυρασφάλεια κλπ.

Ερ: Ανοίγει ο «ασκός του Αιόλου», όπως χαρακτηριστικά σχολιάστηκε, για την οικοδόμηση σε περιοχές Νατούρα. Περιοχή Νατούρα έχει χαρακτηριστεί μεγάλο μέρος του νησιού μας.

Η.Κ.: Οι μελέτες για τις περιοχές Natura έχουν καθυστερήσει και μάλιστα έχει επιβληθεί πρόστιμο στην χώρα μας από την Ε.Ε. Αν η πολεοδόμηση οικισμών στις περιοχές Natura αφορά στους υπάρχοντες οικισμούς, τότε πρέπει να γίνει, και όπως είπα και πριν επιβάλλεται. Αν είναι για νέους ή για επεκτάσεις τους, είναι καταστροφικό.

Ερ: Κύριε Καματερέ, κάποτε μιλούσαμε για τα συνοικιακά συμβούλια, για να έχουν λόγο και άποψη οι δημότες πριν από κάθε απόφαση. Δεν προχώρησαν… Σήμερα, βλέπουμε συμπολίτες μας να οργανώνονται σε συλλογικότητες και με επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις, να διεκδικούν ένα καλύτερο αύριο. Είναι η «Βιώσιμη Κως», το «Μαστιχάρι Δράσις» και η «Αρωγή». Το θέμα μάλιστα, μέσω της «Βιώσιμης Κω» έχει φτάσει και στο Ευρωκοινοβούλιο. Πόσο αισιοδοξείτε ότι κάτι θα γίνει;

Η.Κ.: Ναι, κάποτε στο δήμο μας λειτουργούσαν συνοικιακά συμβούλια. Ήμουν κι εγώ δημοτικός σύμβουλος και είχα πρωτοστατήσει σε αυτό. Δεν μακροημέρευσαν όμως, Ίσως οι συγκεντρωτικές εξουσίες δεν αντέχουν την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Δεν είναι τυχαίο που ο θεσμός της Τ.Α. γίνεται όλο και πιο συγκεντρωτικός, (δημαρχοκεντρικός, περιφερειάρχης, άρχων κλπ.) και δεν αποκεντρώνει αρμοδιότητες ούτε στα κοινοτικά συμβούλια (δήμος), ούτε στα επαρχεία, (περιφέρεια.)

Αποκτούν, λοιπόν, ιδιαίτερη σημασία κινήσεις πολιτών όπως αυτές που αναφέρατε και δείχνουν ότι πάντα υπάρχει ελπίδα. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος της απογοήτευσης και της αποστράτευσης. Όταν το σύστημα εξουσίας όχι μόνο δεν ακούει, αλλά πολλές φορές και πολεμάει τέτοιες κινήσεις, τότε κάποια στιγμή έρχεται απογοήτευση και σαν συνέπεια και αποχή. Μέχρι κάποιος επόμενος, πάλι νέοι και νέες, να πιάσουν το κουβάρι από την αρχή για τις νέες κινήσεις. Και κάποια στιγμή αυτές θα πληθύνουν τόσο που το συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας θα υποχωρήσει και νέες εστίες συμμετοχής των πολιτικών θα γεννιούνται.

Θα έχει ενδιαφέρον να συζητήσουμε κάποια στιγμή αυτό το ζήτημα για το αν μπορεί να γίνει και πώς, ιδιαίτερα στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται με την ΑΙ, την περιβαλλοντική υποβάθμιση, τον έλεγχο της πληροφόρησης και της διαμόρφωσης συνειδήσεων.

Ερ: Σίγουρα θα έχει ενδιαφέρον και θα το κάνουμε. Ένα άλλο θέμα που έχουμε χιλιοσυζητήσει, είναι αυτό που αφορά στη διάβρωση των ακτών, αλλά, μηδέν εις το πηλίκον… Σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Σ» ο ερευνητής επιστήμονας με εξειδίκευση στη διαχείριση της παράκτιας ζώνης Αντώνης Χατζηπαυλής, επεσήμανε μεταξύ άλλων ότι, οι περισσότερες από τις 78 παραλίες της Κω παρουσιάζουν θέματα διάβρωσης…

Η.Κ.: Η αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης επιβάλλει να ασχοληθούμε και με τη διάβρωση των ακτών. Πέρα από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, σημαντική είναι η μελέτη των ρευμάτων και οι αλλαγές σ΄ αυτά που τις περισσότερες φορές οφείλονται στα λιμενικά έργα. Γι’ αυτό πρέπει να γίνονται με φειδώ και μετά από εξονυχιστικές μελέτες εφαρμογής μοντέλων. Εννοείται ότι πρέπει και να μεγαλώσει η ζώνη προστασίας των ακτών όχι μόνο από οικοδομή, αλλά και από κάθε ανθρώπινη παρέμβαση.

Ερ: Κύριε Καματερέ, ο επίλογος δικός σας.

Η.Κ.: Το νησί μας είναι στο μεταίχμιο. Ή αλλάζουμε ή παίρνουμε τον κατήφορο.

Χρειαζόμαστε αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου ίσως και αποανάπτυξη αν ανάπτυξη θεωρούμε την μεγέθυνση των αριθμών και την απορρύθμιση της κοινωνίας. Χρειαζόμαστε όραμα για τον τόπο μας, για την ευημερία των πολιτών που μπορεί να έρθει μέσα από κοινωνικές δομές υγείας, παιδείας, προστασία δικαιωμάτων αλληλεγγύη και προστασία του περιβάλλοντος. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει μόνο με κάποια εργάκια. Είπα προηγουμένως. Τί προγραμματίζουμε για τα λιμάνια μας, για το οδικό δίκτυο, για τις παραλίες μας, για τον φυσικό αλλά και ιστορικό πλούτο μας;

Ούτε τα έργα όμως όσο μεγάλα κι αν είναι συνιστούν από μόνα τους ανθρωποκεντρική ανάπτυξη. Χρειάζονται όχι μόνο θεσμικές αλλαγές αλλά γενικότερα αλλαγή πολιτικής, που θα δίνει ρόλο στον πολίτη, θα τον εμπνέει να συμμετέχει και να πιστέψει ότι η βελτίωσή του περνά μέσα από την κοινωνική βελτίωση και όχι τον ατομικισμό.

Το σημερινό όμως συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας άλλα πρεσβεύει.

Όμως ακόμα και μέσα σ’ αυτά τα ασφυκτικά πλαίσια που καλείται να λειτουργήσει η Τ.Α. και την απαξίωση στην οποία την καταδικάζει η κεντρική εξουσία, υπάρχουν περιθώρια ελιγμών και ενθάρρυνσης συμμετοχής των πολιτών και ιδιαίτερα των νέων. Να νοιώθουν ότι συμμετέχουν όχι με ανταλλάγματα και εξαρτήσεις, αλλά γιατί έτσι μπορούν να ΕΛΠΙΖΟΥΝ.

Αν όλ’ αυτά ακούγονται ουτοπικά, τότε είναι στην σωστή κατεύθυνση.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ | https://stathmosnet.gr/