Εισήγηση Αντιδημάρχου Οικονομικών Γεωργίας Κασσιώτη
«Έγκριση προϋπολογισμού εσόδων-εξόδων Δήμου Κω
οικονομικού έτους 2026»
Ειδική συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου Κω
22 Ιανουαρίου 2026
Αγαπητές συναδέλφισσες, αγαπητοί συνάδελφοι, ,
σήμερα συζητούμε και καλούμαστε να ψηφίσουμε τον προϋπολογισμό του Δήμου Κω για το έτος 2026.
Πρόκειται για μια κορυφαία πολιτική διαδικασία, γιατί μέσα από τον προϋπολογισμό δεν αποτυπώνονται μόνο αριθμοί, αλλά οι προτεραιότητες, οι επιλογές και – κυρίως- το επίπεδο ευθύνης μας απέναντι στην τοπική κοινωνία.
Πριν μπω στην ουσία του προϋπολογισμού, θεωρώ υποχρέωσή μου να ξεκινήσω από το τέλος: από την αναγνώριση της συλλογικής προσπάθειας που έχει προηγηθεί.
Θέλω να ευχαριστήσω όλες τις Διευθύνσεις και τα στελέχη του Δήμου, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών, κατέθεσαν τεκμηριωμένα αιτήματα και συμμετείχαν σε μια ουσιαστική διαδικασία διαλόγου, ιεράρχησης και προτεραιοποίησης, γνωρίζοντας τις πραγματικές δημοσιονομικές δυνατότητες του Δήμου.
Ένα ιδιαίτερο και μεγάλο «ευχαριστώ από καρδιάς» θέλω να πω και δημόσια στην Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών, την κυρία Άννα Βησσαρίτη, η οποία εργάστηκε πάρα πολλές ώρες πέραν του ωραρίου της, με εξαιρετική αφοσίωση, συνέπεια και επιστημονική επάρκεια και βρίσκεται σήμερα μαζί μας για την παρουσίαση του προϋπολογισμού.
Παρακολούθησε σε βάθος τις αλλαγές του νέου θεσμικού πλαισίου και τις αυξημένες απαιτήσεις που αυτό επιβάλλει στους ΟΤΑ και κατόρθωσε, μαζί με τα στελέχη της υπηρεσίας, να συντάξει έναν ολοκληρωμένο, αξιόπιστο και απολύτως εφαρμόσιμο προϋπολογισμό, τον οποίο καλούμαστε σήμερα να ψηφίσουμε.
Η δουλειά αυτή δεν ήταν ούτε εύκολη ούτε αυτονόητη, και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε.
Για να κατανοήσουμε τον προϋπολογισμό που συζητάμε σήμερα, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τον ίδιο τον Δήμο Κω και τις ιδιαιτερότητές του.
Ο Δήμος Κω δεν είναι ένας τυπικός δήμος. Είναι ένας νησιωτικός, κατεξοχήν τουριστικός δήμος, με έντονη εποχικότητα, αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις και πληθυσμό που κατά τους θερινούς μήνες πολλαπλασιάζεται.
Αυτό σημαίνει ότι οι υπηρεσίες του Δήμου καλούνται να λειτουργούν σε συνθήκες μόνιμης πίεσης: στην καθαριότητα, στον ηλεκτροφωτισμό, στο οδικό δίκτυο, στην πολιτική προστασία, στις κοινωνικές δομές, με ίδια μέσα, το ίδιο προσωπικό και χωρίς αντίστοιχη αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο προϋπολογισμός δεν μπορεί να είναι ευχολόγιο. Πρέπει να είναι ρεαλιστικός, ανθεκτικός και ειλικρινής.
Ο προϋπολογισμός του 2026 καταρτίστηκε με βάση το Π.Δ. 54/2018, το οποίο αλλάζει ριζικά τη φιλοσοφία της δημοσιονομικής διαχείρισης στους ΟΤΑ και εφαρμόζεται στην πράξη φέτος για πρώτη φορά σε όλο τον δημόσιο τομέα, επιφέροντας μεγάλες αλλαγές. Η μετάβαση στο Ενιαίο Λογιστικό Σχέδιο και στη δεδουλευμένη βάση καταγραφής συνδέει άμεσα τον προϋπολογισμό με τη λογιστική και τον απολογισμό.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερα περιθώρια ωραιοποίησης και ο προϋπολογισμός είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Τα έσοδα του προϋπολογισμού του 2026 ανέρχονται σε 47.706.455,46 ευρώ και βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία εισπραξιμότητας. Δεν επιλέξαμε να υπερεκτιμήσουμε έσοδα για να εμφανίσουμε έναν πλασματικά ισοσκελισμένο προϋπολογισμό.
Σε έναν τουριστικό δήμο όπως η Κως, η πίεση στην καθαριότητα και τον ηλεκτροφωτισμό είναι διαρκής. Παρά τις αυξημένες δαπάνες σε ενέργεια, καύσιμα και διαχείριση απορριμμάτων, τα τέλη διατηρούνται στα ίδια επίπεδα.
Ως δημοτική αρχή δεν θεωρούμε ότι η υπερφορολόγηση των δημοτών είναι λύση.
Επιλέγουμε συνειδητά να στηρίζουμε τα νοικοκυριά και τις τοπικές επιχειρήσεις, γνωρίζοντας τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.
Τα έσοδα της Υπηρεσίας Καθαριότητας ανέρχονται σε 11,9 εκατ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες εκτιμώνται σε 17,3 εκατ. ευρώ.
Η διαφορά καλύπτεται από το χρηματικό υπόλοιπο και όχι με επιβάρυνση των πολιτών.
Αυτή είναι ξεκάθαρα πολιτική επιλογή στήριξης της κοινωνίας.
Οι αλλαγές που έγιναν στα τέλη των τουριστικών καταλυμάτων είχαν διορθωτικό και εξισορροπητικό χαρακτήρα. Στόχος μας ήταν η συμμόρφωση με τη νομολογία και η ίση μεταχείριση ξενοδοχείων, ενοικιαζόμενων δωματίων και καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Σε έναν δήμο όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, η δικαιοσύνη στη φορολογική αντιμετώπιση είναι ζήτημα κοινωνικής ισορροπίας.
Οι συνολικές δαπάνες ανέρχονται σε 83,2 εκατομμύρια ευρώ. Ενδεικτικά αναφέρω:
- Οι δαπάνες για τεχνικά έργα ξεπερνούν τα 22 εκατομμύριαευρώ από τα οποία 6,6 εκατ. ευρώ προέρχονται από διάφορες χρηματοδοτήσεις και 15,3 από ίδιους πόρους. Αφορούν παρεμβάσεις σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες που είναι ώριμες, άλλες συνεχιζόμενες και άλλες προς συμβασιοποίηση, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν άμεσα προς υλοποίηση. Προγραμματίζονται άμεσα ασφαλτοστρώσεις σε ολόκληρο το νησί.
Στην περιοχή της Κεφάλου, από το ξενοδοχείο IKOS έως το χωριό, με συνολικό ποσό 1.150.000 ευρώ, καθώς και σε διάφορα σημεία στη Δημοτική Ενότητα Ηρακλειδών, με κόστος 855.471 ευρώ.
Παράλληλα, θα υλοποιηθούν παρεμβάσεις που αφορούν την οδική ασφάλεια στην πόλη της Κω, συνολικού ύψους άνω των 2 εκατομμυρίων ευρώ, στις οδούς: Μακρυγιάννη, Κοραή, Μεγάλου Αλεξάνδρου, Γρηγορίου Ε΄ κ.α, εκ των οποίων για το τρέχον έτος έχει ήδη εγγραφεί στον προϋπολογισμό ποσό 1.000.000 ευρώ.
Επιπλέον, προβλέπονται βελτιωτικές παρεμβάσεις στη Δημοτική Ενότητα Δικαίου, ύψους 670.000 ευρώ, παρεμβάσεις στο παραλιακό μέτωπο της πόλης της Κω, έργα ενεργειακής αναβάθμισης του οδοφωτισμού, συντήρηση σχολικών και δημοτικών κτιρίων, καθώς και προμήθεια θόλων και αθλητικού εξοπλισμού για όλες τις δημοτικές ενότητες.
Περιλαμβάνονται επίσης διανοίξεις εντός σχεδίου πόλεως Κω, διανοίξεις οδών σε περιοχές εντός σχεδίου στο Μαστιχάρι, καθώς και σειρά παρεμβάσεων στον τομέα του πολιτισμού, της πολιτικής προστασίας και του πρασίνου, με στόχο έναν Δήμο που δεν αφήνει κανένα τομέα στο περιθώριο και λειτουργεί ισόρροπα.
- Οι δαπάνες για την υπηρεσία καθαριότητας ανέρχονται σε 17 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται σε καθαριότητα και ηλεκτροφωτισμό — υπηρεσίες κρίσιμες για την ποιότητα ζωής και την εικόνα του νησιού.
- 15 εκατ. ευρώ αφορούν μισθοδοσία προσωπικού και κοινωνικές παροχές (π.χ. συνταξιοδοτικές παροχές, παροχές διατροφής και σίτισης).
- 5,8 εκατ. ευρώ αφορούν μεταβιβάσεις σε νομικά πρόσωπα (όπως ΦΟΣΔΑ, τέλος ταφής και αποζημιώσεις ιδιωτών λόγω δικαστικών αποφάσεων).
- 2,7 εκατομμύρια για λοιπές δαπάνες (φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, λοιποί τρέχοντες φόροι κ.α. μάλιστα κάποιοι έχουν εξαναγκαστεί να προσφύγουν σε δανεισμό-).
- 12,6 εκατομμύρια για πάγια περιουσιακά στοιχεία.
Ο προϋπολογισμός του 2026 εμφανίζεται ελλειμματικός και η διαφορά καλύπτεται με 35,5 εκατ. ευρώ χρηματικών διαθεσίμων που μεταφέρονται από το 2025.
Αυτό είναι αποτέλεσμα της χρόνιας υποχρηματοδότησης από το κεντρικό κράτος και των αυξημένων αναγκών ενός νησιωτικού, τουριστικού δήμου — όχι σπατάλης.
Ο προϋπολογισμός που συζητάμε σήμερα, όπως μπορεί να κατανοήσει κάθε πολίτης που αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες της εποχής και τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν είναι ένας προϋπολογισμός που λύνει όλα τα προβλήματα. Είναι όμως ένας προϋπολογισμός ειλικρινής, λειτουργικός και ισορροπημένος, που έχει συνταχθεί με ευθύνη για το νησί μας και τους συμπολίτες μας.
Σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο Δήμος μας πορεύεται με σχέδιο, οργάνωση και χρηστή διαχείριση.
Παρά την οικονομική ασφυξία που είναι πρωτοφανής και δεν αφορά μόνο τον Δήμο Κω, αλλά δεν αφήνει να ανασαίνει κανένας Δήμος σε όλη την χώρα αποδεικνύουμε ότι μπορούμε να διεκδικούμε, να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε όσα περισσότερα μπορούμε με τις δεδομένες συνθήκες από αυτά που έχουμε υποσχεθεί στους δημότες μας.
Η κατάσταση είναι τέτοια που κάποιοι Δήμοι έχουν εξαναγκαστεί να προσφύγουν σε δανεισμό προκειμένου να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις οικονομικές υποχρεώσεις τους.
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο θεωρώ πως δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι 324 δήμαρχοι βρέθηκαν έξω από τη Βουλή, την ώρα που συζητούνταν ο κρατικός προϋπολογισμός του 2026, διαμαρτυρόμενοι για τον οικονομικό και στελεχιακό στραγγαλισμό της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι πραγματικές ανάγκες των ΟΤΑ φτάνουν τα 8,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ η τακτική χρηματοδότηση από το Κράτος μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων δεν ξεπερνά τα 2,2 με 2,3 δισεκατομμύρια.
Αυτό το τεράστιο κενό περιορίζει σοβαρά τις δυνατότητές όλων μας.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η ευθύνη μας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Κάθε ευρώ που διαχειριζόμαστε πρέπει να πιάνει τόπο.
Με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Και αυτό ακριβώς κάνουμε.
Με προσεκτικό σχεδιασμό, ρεαλισμό και σεβασμό στα χρήματα των δημοτών.
Ο προϋπολογισμός του 2026 δεν είναι προϋπολογισμός πολυτέλειας. Είναι ένας ρεαλιστικός προϋπολογισμός για τον Δήμο Κω.
Για όλους αυτούς τους λόγους, σας καλώ να υπερψηφίσουμε τον προϋπολογισμό και τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό για τα έτη 2026-2029.
