‘Το πρώτο μου Αλφαβητάριο, και οι αξέχαστοι δάσκαλοι και καθηγητές’ (Σελίδες νοσταλγίας) Γράφει η Ξανθίππη Αγρέλλη

14
1340
Ψαλίδι / Άγ. Γαβριήλ / Εξοχή, Κως

Το 1960 πρωτάκια στο τότε νεόκτιστο εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο του Ασφενδιού, κρατήσαμε στα χέρια μας  το πρώτο μας  Αναγνωστικό. Περιεργαζόμασταν  πρώτα της εικόνες, έπειτα τα τεράστια σύμβολα της Αλφαβήτου και όσα είχε γραμμένα στις χοντρές σελίδες του.

Το Αναγνωστικό αυτό, το κράτησαν για 23 χρόνια όλα τα πρωτάκια και κυκλοφόρησε από τον Οργανισμό Εκδόσεως  Διδακτικών Βιβλίων,  με 16 εκδόσεις, από το 1955 έως  και το 1978.

Δεν θα σταθώ στις έριδες και τις διαφωνίες, των τότε Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, ούτε στην ταραγμένη πολιτική κατάσταση, της μεταπολεμικής εποχής της  χώρας μας.

Τότε  που πατρίδα μας, προσπαθούσε να συνέλθει από την ολοσχερή καταστροφή του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, την πείνα της Γερμανικής κατοχής,  τον εμφύλιο με το ανελέητο κυνήγι  του ΚΚΕ,  από τους φασίστες και την διάλυση του κράτους. Τότε που οι εκπαιδευτικοί, δυστυχώς χωρίζονταν σε εθνικόφρονες και κουμουνιστές.

Γεμάτη νοσταλγία, θα ανατρέξω σε μνήμες αγαπημένες και σε πρόσωπα αξέχαστα, των παλαιότερων εκπαιδευτικών, που ανάλωσαν τις δυνάμεις τους για να διδάξουν τα παιδιά,  γραφή και ανάγνωση, αλλά και σωστή κοινωνική συμπεριφορά. Αυτό  το φανέρωναν όχι μόνο στα Σχολικά διαλλείματα, αλλά και στις ευχάριστες εκδρομές, καθώς και στις διάφορες   Θρησκευτικές και Εθνικές γιορτές.

Θα ξαναζωντανέψω την πρώτη μου δασκάλα, να γράφει στον τεράστιο μαυροπίνακα με την κιμωλία και τις συμμαθήτριες και τους  συμμαθητές μου, να κάθονται τρεις- τρεις, στα μεγάλα μαύρα ξύλινα θρανία και να την παρακολουθούν με περίσσια προσοχή. Εκεί στο νεόκτιστο εξαθέσιο Δημοτικό Σχολείο του Ασφενδιού, δίπλα στην Βυζαντινή Ιστορική Εκκλησία, της Παναγιάς της Ευαγγελίστριας.

Η πρώτη μου αξιαγάπητη δασκάλα, η κ. Αθανασία Μαγγαφά, προσπαθούσε κρατώντας το παιδικό μας χέρι, να μας μάθει σωστά  να γράφουμε την Αλφαβήτα, μιας από της αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου. Από το Άλφα ως το Ωμέγα, γεμάτοι πάθος για να διδάξουν και να μεταδώσουν τις γνώσεις τους, οι τότε  εκπαιδευτικοί αφιέρωναν ακόμα και το διάλειμμα τους, στην  σωστή εκμάθηση  και διδαχή των παιδιών. Τότε πήραμε γερές βάσεις  και μάθαμε σωστά Ελληνικά και όχι τα σημερινά, τα ανακατεμένα  με ξένες Αγγλοσαξονικές γλώσσες. Αυτές  είναι που δανείστηκαν τις περισσότερες λέξεις τους,  από την πλούσια Ελληνική γλώσσα.

Η αξέχαστη  Χρυσή Φωτίου Γρύλλη,  η πρεσβυτέρα, μάζευε στο προαύλιο του Σχολείου  ή  στην αυλή της Εκκλησίας των Ασωμάτων, τα ‘αδύνατα’ παιδιά και τα δίδασκε ό,τι αυτά δεν προλάβαιναν να καταλάβουν στη Σχολική ώρα.

Τα περισσότερα Σχολεία της  πληγωμένης Ελλάδας, ήταν μονοθέσια  ή  διθέσια. Ιδιαίτερα αυτά της υπαίθρου και των απομακρυσμένων χωριών, με λίγους αλλά πάρα πολύ έξυπνους μαθητές.

Μαθητές της μεταπολεμικής φτώχειας, που δεν τους έφερνε κάποιο αυτοκίνητο έξω από την πόρτα του Σχολείου, αλλά περπατούσαν ολόκληρα χιλιόμετρα, μερικοί ξυπόλυτοι, με συντροφιά τον καυτό ήλιο ή  την παγωνιά του Χειμώνα, για να φθάσουν στο Σχολείο τους.  Σήκωναν τα παιδιά την πάνινη τσάντα, με τα λιγοστά βιβλία τους και το κρεμασμένο  τσίγκινο κατσαρολάκι, για το συσσίτιο, και προχωρούσαν γεμάτα θέληση για μάθηση.  Για αυτό κατάφεραν ανάμεσα στην φτώχεια και την μεταναστευτική λαίλαπα,  να γίνουν αξιέπαινοι,  επιφανείς  γιατροί, δικηγόροι, αρχιτέκτονες,  εκπαιδευτικοί, μέχρι και πρυτάνεις Πανεπιστημίων.

Επίσης, μερικοί έγιναν  πολύ καλοί αγρότες και κτηνοτρόφοι και ακόμα  καλλίτεροι, επιχειρηματίες και οικογενειάρχες.

Ξεφυλλίζοντας το πρώτο μου Αναγνωστικό που το φύλαξα με πολύ  σεβασμό και με τον ανάλογο φόρτο συναισθημάτων,  βλέπω ότι πάνω στον άξονα Πατρίδα -Θρησκεία- Οικογένεια, βασιζόταν  όλη η υλη και η διδαχή και η πρώτη  εκπαίδευση στα παιδιά. Πολλοί ίσως να διαφωνούν με αυτό το τρίπτυχο Πατρίδα- Θρησκεία- Οικογένεια, όμως τα σημερινά βίαια δραματικά  γεγονότα τους  διαψεύδουν. Η συνταγή της σύγχρονης ανεξέλεγκτης ελευθερίας και ασυδοσίας,  ιδίως στους νέους,  δεν πέτυχε.

Τα παιδιά του μεταπολεμικού Αναγνωστικού, δεν γνωρίζαμε την βία και τις επιθέσεις με τα όπλα στα Σχολεία, τα θανατηφόρα ναρκωτικά, το κάπνισμα και το αλκοόλ. Φυσικά η επιθετικότητα, το γνωστό διεθνώς ‘μπούλινγκ,’ δεν υπήρχε, αλλά κυριαρχούσε ο σεβασμός και αδελφική παιδική αγάπη, ανάμεσα στα παιδιά.

Συναντούσαμε,  στο δρόμο τους  δασκάλους και τους καθηγητές και τους χαιρετούσαμε,  με δέος και σεβασμό. Ίσως να ήμασταν παλιομοδίτες, αναχρονιστικοί, παρόλα αυτά,  καταφέραμε να σπουδάσουμε και στη συνέχεια  να δημιουργήσουμε υποδειγματικές οικογένειες. Διδαχτήκαμε  να σεβόμαστε τα όσια και τα ιερά της χώρας μας, με διάθεση για μάθηση και αρκετή παιδεία, για μια πολιτισμένη κοινωνική συμπεριφορά.                              Τα μεταπολεμικά Σχολεία, με πολλές δυσκολίες προσέφεραν επαρκή   μόρφωση και σωστή καλλιέργεια στα παιδιά, με πρωταγωνιστές τους δασκάλους και καθηγητές, που με ζήλο αφιερώνονταν στο εκπαιδευτικό λειτούργημά τους.

Όμως τα  σημερινά παιδιά,  έχασαν την αθωότητα τους,  αφού καθημερινά  βομβαρδίζονται από ειδήσεις βίας και μίσους, προς τον συνάνθρωπο τους. Δεν παίζουν πια στις γειτονιές, ούτε κρυφτό ούτε σχοινάκι, αλλά άγρια ηλεκτρονικά παιχνίδια και  ‘κολλάνε’ στο  διαδίχτυο ή στην  τηλεόραση,  χωρίς να  χαίρονται τον ήλιο   και την φυσική ομορφιά του τόπου τους.

Ας μην απορούμε  για την σημερινή συμπεριφορά των νέων, που  με αμβλυμμένες της αξίες, για  σεβασμό στους νόμους και στην κοινωνία, εύκολα θα μαχαιρώνουν, θα ληστεύουν, θα βιάζουν,  θα πυροβολούν και ακόμα πιο εύκολα θα γεμίζουν τις φυλακές. Σε ένα κόσμο όπου τα ισοπεδώσαμε όλα, τώρα πια θα εισπράττουμε και τις δυσάρεστες συνέπειες.

Οι δικοί  μας φιλόσοφοι έλεγαν. ‘Αν ο εαυτός σου δεν μπορεί να σε προστατέψει, μην περιμένεις να σε προστατέψουν οι άλλοι, ούτε και  εσύ αυτούς. Και συμπλήρωναν…… ‘Οι άνθρωποι συνηθίζουν να κλωτσούν όποιον πέσει και  δεν τον σηκώνουν ξανά’……

Τα πρώτα Αλφαβητάρια ήταν οι πυξίδα  των παιδιών, που στο δικό τους λευκό χαρτί των γνώσεων, κατέγραφαν ό,τι ποιο  πολύτιμο μπορούσε να τους δώσει η τότε εκπαιδευτική κοινότητα και η χώρα τους.

Έτσι μπορούσαν να πορευτούν, με αξιοπρέπεια στην εργασία και με πολλές και χρήσιμες γνώσεις, στον δύσκολο δρόμο της ζωής.

Τώρα ποιος θα δώσει ξανά προτεραιότητα  στο ευαίσθητο κεφάλαιο  της ‘Παιδείας’; Ποιος αναγνωρίζει την προσφορά και την αξία των εκπαιδευτικών, δασκάλων και καθηγητών; Ποιος τους τιμά και του σέβεται αναλόγως;  δυστυχώς πολύ λίγοι. Ίσως,  όσοι έμειναν νοσταλγικά δεμένοι με το Σχολειό και το πρώτο τους  Αναγνωστικό.

Ας θυμηθούμε μερικούς δάσκαλους και καθηγητές, που συνέβαλλαν στην     πνευματική καλλιέργεια και διαμόρφωσαν  τον χαρακτήρα των μαθητών.

Στα Δημοτικά Σχολεία υπηρετήσαν πολλοί και άξιοι διδάσκαλοι, που τους αναφέρουμε με ευγνωμοσύνη. Αρκετοί  από αυτούς απολαμβάνουν χαλαρά την  ζωή μετά την σύνταξη και καμαρώνουν τους πνευματικούς καρπούς των κόπων τους.

Η κ.Αθανασία Παπανικολάου-Μαγκαφά η πρώτη μου δασκάλα στην Α τάξη

Η Κορφιά Μαρία, η δασκάλα μου στην Β τάξη

Ο Κωνσταντίνος Μανώλακας, ο δάσκαλος μου στην Γ τάξη

Ο Μιχάλης Οικονόμου, ο δάσκαλος μου στην Δ  τάξη

Ο κ. Δημήτρης (Τάκης)  Χατζηάμαλλος, ο δάσκαλος μου στην Ε τάξη

Ο Σχουλής Ιωάννης  ο δάσκαλος μου στην ΣΤ τάξη

Επίσης στα Δημοτικά Σχολεία, υπηρετήσαν με ζήλο οι κάτωθι διδάσκαλοι.

Καρούτσος Δημήτριος, Αργυριάδης Ανάργυρος. Το ζεύγος Διπλού, το ζεύγος  κ. Στάθη και κ. Αργυρώς Κατσίλη, η Αλεξιάδου Ιωάννα, ο Κατσαμάκης Κωνσταντίνος,   ο  Ορφανουδάκης, η Χατζηαμάλλου- Πατμίου Ιωάννα,  η Φορώζη Μαρία, οι αδελφές Χατζηβελούδου, η Βικτώρια Θεοδωρίδου, η Γεωργία (Γιούλη) Βαγιανού, η Κουτσού, η Χατζηνικολάου,  η κ. Πατμίου Ελένη, η κ. Μένη Κριτσωτάκη, ο Κλίμης, ο Γκίκας,  οι αδελφοί Αλαχιώτη, ο Μιχελής Εμμανουήλ και η Χρυσή Φωτίου -Γρύλλη η  πρεσβυτέρα.

 

Στην συνέχεια με  ακούραστη διάθεση, οι καθηγήτριες και οι καθηγητές του Ιπποκρατείου Γυμνασίου και του Λυκείου, μας μεταλαμπάδευσαν τις πολύτιμες γνώσεις τους, δίνοντας μας αρκετά εφόδια για τις περαιτέρω σπουδές μας.  Ας  θυμηθούμε με ευγνωμοσύνη,  μερικές /ούς από αυτούς.

Η Ελένη (Λέλα) Καραμίτσου -Θυμανάκη, η κ. Φουρτούνη -Τυρινοπούλου Ευφροσύνη,  η κ. Διακογιάννη Ευαγγέλια,  η κ. Καίσερλη Αναστασία (Τασία), η κ. Ζερβάνου- Παπαχρήστου Αφροδίτη  (Αφρούλα), η κ. Ολυμπίτου  Θέμις, η Γερασκλή Αικατερίνη, η κ.  Σόκιαλη Αικατερίνη,  ο Μεσημέρης Νικόλαος, ο Παπανικολάου Νικόλαος,  ο κ. Μεημάρης Γεράσιμος, ο Ξανθός,ο  Θαλασσινός Κωνσταντίνος, ο Χρονέας, ο Χαλκίτης.

 

Όμως υπήρχε και η άλλη όψη του νομίσματος.  Οι παλιοί εκπαιδευτικοί ευτυχώς  ολίγοι,  εφάρμοζαν σκληρές και αναχρονιστικές μεθόδους, στα παιδιά. Είχαν για σύνθημα τους το βλακώδες, ‘το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο’  και με βίτσες από κλαδιά, με βέργες ξύλινες, ακόμη και με καλάμια, έδερναν αλύπητα ή τιμωρούσαν με πολύωρη ορθοστασία και αποβολές από την τάξη, τα παιδιά. Αποτελούν απεχθές παράδειγμα προς αποφυγήν, αφού με  χίλιες δυο εφευρετικές μορφές, μεσαιωνικής τιμωρίας, βασάνιζαν  τα απείθαρχα παιδιά ή τους κακούς μαθητές.  Για  να συμμορφωθούν, τα χαστούκιζαν, τα ταπείνωναν και πολλές φορές τα ξεχώριζαν από τα παιδιά των πλουσίων ή επιφανών πολιτών, από τα υπόλοιπα. Όλες  και όλοι  δυστυχώς τα θυμόμαστε και τα  ζήσαμε, σημαδεύοντας  τα πιο ευαίσθητα παιδικά μας χρόνια για πάντα. Ευτυχώς που δεν ακλουθήσαμε το παράδειγμα της βίαιης συμπεριφοράς τους, αν και  άφησαν μια σκοτεινή υστεροφημία.  Διότι  στις λαμπερές παρουσίες των εκπαιδευτικών, υπάρχουν δυστυχώς και οι σκοτεινές  εξαιρέσεις.                 Η  μέθοδος της αυστηρής  τιμωρίας, προς γνώσιν και συμμόρφωση, στερούταν τελείως από επαρκή κατανόηση και ψυχολογικές γνώσεις, για την προσωπικότητα των παιδιών.

Στα Γυμνάσια και στα Λύκεια,  απέβαλαν τους ανυπάκουους μαθητές από την τάξη, για άσχημη συμπεριφορά ή  άφηναν στάσιμους και μετεξεταστέους μαθητές / ες   για ασήμαντα  λάθη.  Αποτέλεσμα  τα παιδιά που ευνοούσαν περισσότερο οι καθηγητές τους,  να μείνουν αρκετά  πίσω στον επαγγελματικό και πνευματικό τομέα. Αντιθέτως,  τα παιδιά που τα αδίκησαν οι καθηγητές τους, αφήνοντας τα  μετεξεταστέα ή στάσιμα στην ιδία τάξη, να σπουδάσουν να τους ξεπεράσουν και να γίνουν ικανές παρουσίες ξεχωριστές, στο  πνευματικό γίγνεσθαι του τόπου τους.      Ωστόσο σήμερα   οι εκπαιδευτικοί, έχουν περισσότερη κατανόηση και αρκετά επαρκείς γνώσεις για  τη ψυχολογία  των παιδιών. Είναι  ανεκτικοί ως προς τα λάθη τους και επιεικείς ως προς την βαθμολόγια τους, χωρίς ποτέ  να χρησιμοποιούν τη βία, ως μέθοδο υπακοής και συμμόρφωσης, των μαθητών τους.

 

Κλείνοντας θα θυμηθούμε την ρύση του μεγάλου Αλεξάνδρου, προς τον επιφανή δάσκαλο του, τον Αριστοτέλη.  ‘Στους γονείς μου οφείλω το ζειν, αλλά στους δασκάλους μου το ευ ζειν’ δηλ ‘Στους γονείς μου οφείλω την ζωή, αλλά στους δασκάλους μου την καλή ζωή’.

(Ζητάμε συγγνώμη αν κάποιους ακούσια παραλείψαμε και  παρακαλούμε  να μας τους θυμίσετε.)   Καλή Σχολική Χρονιά γεμάτη πρόοδο.

 

Ξανθίππη Αγρέλλη 14/9/2020

14 ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΜΕ ΠΟΛΥ ΣΕΒΑΣΜΟ ΝΑ ΠΡΟΣΘΕΣΟΥΜΕ ΔΥΟ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΦΑΚΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΞΕΧΑΣΤΟ ΠΑΤΟΥΡΗ.

    • Ρωτήστε τα δαχτυλακια μου Γενάρη μήνα παγωμένα τι τραβήξανε από το τετράγωνο πλαστικό χάρακα 1χ1 και η ΗΔΟΝΗ του δασκάλου στο απόγειο. Όσο για μένα η μανούλα μου μου έβαζε μπελτε (πατέντα της εποχής) να καλμαρουνε μέχρι την επόμενη μέρα που βλέπαμε το ίδιο έργο. Και όλα αυτά για μικρολαθη στην ορθογραφία. Ωραία χρόνια!!!! Πάλι καλά που δεν γίναμε μαζοχιστες.

  2. Ευτυχώς που είμαστε στο 2020 γιατί τότε το ξύλο στα παιδιά έπεφτε σύννεφο. Γιαυτό μάλλον οι σημερινοί 40+ είναι ψεκασμένοι. Από το ξύλο που τρώγανε μικροί στο σπίτι και στο σχολείο δυσλειτουργεί ο εγκέφαλος σήμερα

    • έριχνε δασκάλα σε δημοτικό χωριού. Τα καημένα τα παιδιά τα σάπιζε στο ξύλο. Έβγαζε όλα της τα κόμπλεξ και τα προβλήματά της στα μικρά. Σήμερα θα ήταν φυλακή για κακοποίηση.

  3. Ο Βασίλης ο Φακκος ο δάσκαλος μου από την τρίτη δημοτικού μέχρι και την έκτη τάξη ειχα την τύχη όπως και πολλοί να είμαι μ αθητής του πάντα ήρεμος και πάνω από όλα δίκαιος μας έβλεπε όλους σαν παιδιά του προσπαθούσε πάντα με απεριόριστη υπομονή να μας μεταδώσει τις γνώσεις του η μεγάλη του αγάπη η φύση και η Ελλάδα.Ο Κώστας ο Θαλασσινός καθηγητής μου στο Γυμνάσιο άλλος ένας από τους πολύ καλούς παλιούς δασκάλους δεν ξεχώριζε κανένα πάντα βαθμολογουσε δίκαια και φυσικά να μην ξεχάσω τον Μιχάλη Τσαταλιο ειμασταν τα μπουζούκια όπως έλεγε μακάρι και οι τωρινοί δάσκαλοι να ακολουθήσουν τα βήματα τους

  4. Σίγουρα υπήρχαν καλοί και άξιοι Δάσκαλοι, αλλά να ξεχάσουμε τις εξαιρέσεις των παιδιών των «καλών οικογενειών» τα οποία είχαν ειδική μεταχείριση από το σύνολο σχεδόν των εκπαιδευτικών. Τα φτωχόπαιδα αντιμετωπίζονταν δίκαια στο ξύλο τις προσβολές και την τιμωρία, θα ξεχάσουμε τις παραινέσεις και τα ειρωνικά σχόλια στα παιδιά των χωριών, «τι τα θέλετε τα γράμματα γυρίστε στα χωράφια σας», εσύ Ξανθίππη που αγιοποιείς το σύνολο των εκπαιδευτικών ξέχασες τις προσβολές που δέχτηκες, από δασκάλους παρόλο που σαν παπαδοπαίδι είχες την ειδική μεταχείριση, τον είρωνα εκπαιδευτικό που τσάκιζε με την σαρκαστική ειρωνεία του τις νεανικές ψυχές, την εκπαιδευτικό – ποιήτρια που πρόσβαλλε σε μόνιμη βάση τα περισσότερα φτωχόπαιδα, δηλητηριάζοντας με τις προσβολές της γενιές ολόκληρες νεανικών ψυχών, ρώτησε και πανεπιστημιακούς Κώους θα δεις με τι μελανά χρώματα, θα σου μιλήσουν για αρκετούς εκπαιδευτικούς που εσύ προσπαθείς να αγιοποήσεις

    • Ναγιασει το στομα σου παλιε μαθητη. Δεν ηταν μονο ειρωνας. Ηταν και τιμωρος και εκδικητικος. Αν του ελεγες κατι που δεν συμφωνουσε σου εβαζε απο 19 το πολυ 11. Υπηρχαν ομως και ανθρωποι με ηθος οπως ηταν ο μανολης κιαποκας ο δημητρης γερμενης η λελα καραμητζου θυμανακη η γερασκλη η τασια καισαρλη η αγγλικος ο τσαταλιος η φουρτουνη

  5. Επίσης να αναφερθούμε με πολύ σεβασμό στους αδελφούς Κιαποκα Εμμανουήλ καθηγητή – Γυμνασιάρχη και Δημήτρη διδάσκαλο.

  6. Ευχαριστώ για τα σχόλια. Aν διαβάζετε προσεκτικά όχι μόνο δεν αγιοποιώ αλλά καυτηριάζω τα μεσαιωνικά βασανιστήρια τη βία λεκτική και σωματική και το ξύλο. έχω τραβήξει τα πάνδεινα και σε βία και αδικήθηκα σε βαθμούς .όμως αυτούς που άφησαν στάσιμους μεγαλουργήσαμε στα γράμματα .όσους ευνόησαν έμειναν στάσιμοι στην μόρφωση και στη ζωή τους.

  7. Εγω θυμηθηκα τον εξαιρετικο ανθρωπο γυμναστη ζουμπα και την εξαιρετικη γυμναστρια λουκια.

  8. Ευγενική υπενθύμιση! Στη λίστα των αείμνηστων δασκάλων της εποχής που αναφέρεστε να προσθέσουμε και την Αναστασία (Τασία) Σεβαστού – Τσάμπαλη που με περισσό ζήλο υπηρέτησε επί σαράντα έτη σε σχολεία της Κω.

  9. Επίσης μου θύμισαν την αξέχαστη καθηγήτρια Μαρία Κατσαρού απο το Πυλί και το ζεύγος εκπαιδευτικών Ξενικα.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΑΝΩΝΥΜΑ Ή ΕΠΩΝΥΜΑ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.