Τι είναι το μηνιγγίωμα και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του
Το μηνιγγίωμα αποτελεί τον συχνότερο ενδοκρανιακό όγκο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 14–19% των όγκων του εγκεφάλου. Στο 90% των περιπτώσεων είναι καλοήθες και αναπτύσσεται από την αραχνοειδή μήνιγγα, δηλαδή από τα περιβλήματα που καλύπτουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες και εντοπίζεται κυρίως στην κυρτότητα του κρανίου κοντά στη μέση γραμμή ή στη σφηνοειδή ακρολοφία. Σε ποσοστό 8% μπορεί να είναι πολλαπλό, ενώ περίπου το 30% παραμένει σταθερό σε μέγεθος για τουλάχιστον τρία έτη παρακολούθησης.
Η ιονίζουσα ακτινοβολία αποτελεί τον μοναδικό αποδεδειγμένο εξωγενή παράγοντα κινδύνου, ενώ γενετικοί παράγοντες σχετίζονται με τη νευροϊνωμάτωση τύπου 1 και 2.
Συμπτώματα και διάγνωση μηνιγγιώματος
Το μηνιγγίωμα προκαλεί συμπτώματα όταν πιέζει ευαίσθητες δομές του εγκεφάλου. Ανάλογα με τη θέση και το μέγεθος, μπορεί να εμφανιστούν επιληπτικές κρίσεις, διαταραχές όρασης, όσφρησης ή ακοής, απώλεια μνήμης, αδυναμία συγκέντρωσης, κινητικές ή αισθητικές διαταραχές, διαταραχές ισορροπίας, επίμονοι πονοκέφαλοι, ναυτία και έμετοι. Σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλείται υδροκεφαλία λόγω παρεμπόδισης της ροής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.
Η διάγνωση τίθεται με αξονική και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Η οριστική ταυτοποίηση του τύπου γίνεται με ιστολογική εξέταση. Τα μηνιγγιώματα κατατάσσονται σε βαθμού Ι (καλοήθη), ΙΙ (άτυπα) και ΙΙΙ (αναπλαστικά), με διαφορετική πιθανότητα υποτροπής.
Θεραπευτική προσέγγιση στο μηνιγγίωμα
Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί θεραπεία εκλογής, ιδιαίτερα σε συμπτωματικούς ή μεγάλους όγκους. Στόχος είναι η ολική εξαίρεση, η οποία προσφέρει υψηλότερα ποσοστά ίασης. Σε περιπτώσεις όπου η πλήρης αφαίρεση δεν είναι ασφαλής, επιλέγεται υφολική εκτομή ώστε να προστατευθούν κρίσιμες νευρολογικές δομές. Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία, με μικροσκοπικές και ενδοσκοπικές τεχνικές, αξιοποιώντας σύγχρονη τεχνολογία πλοήγησης και φθορισμού όπου απαιτείται. Σε ηλικιωμένους ή σε ασθενείς με σοβαρά συνοδά προβλήματα, μπορεί να επιλεγεί τακτική απεικονιστική παρακολούθηση.
Τι είναι το αδένωμα υπόφυσης και πώς εκδηλώνεται
Το αδένωμα υπόφυσης είναι καλοήθης όγκος της υπόφυσης, του αδένα που βρίσκεται στο «τουρκικό εφίππιο» στη βάση του εγκεφάλου και ρυθμίζει την ορμονική λειτουργία του οργανισμού. Μπορεί να είναι λειτουργικό, παράγοντας υπερβολικές ποσότητες ορμονών, ή μη λειτουργικό, προκαλώντας πιεστικά φαινόμενα.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διαταραχές όρασης, πονοκέφαλο, διπλωπία, καθώς και ορμονικές διαταραχές όπως αμηνόρροια, γαλακτόρροια, μειωμένη libido, ακρομεγαλία, σύνδρομο Cushing ή υπερθυρεοειδισμό. Σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστεί αποπληξία υπόφυσης με οξύ και έντονο πονοκέφαλο.
Η διάγνωση βασίζεται σε ορμονολογικό έλεγχο, οφθαλμολογική εκτίμηση και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.
Χειρουργική αντιμετώπιση αδενώματος υπόφυσης
Όταν το αδένωμα υπόφυσης προκαλεί συμπτώματα ή δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική αγωγή, ενδείκνυται χειρουργική αφαίρεση. Η σύγχρονη προσέγγιση είναι η διασφηνοειδική διαρρινική αδενωματεκτομή χωρίς εξωτερικές τομές, με χρήση μικροσκοπίου ή ενδοσκοπίου. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται ακτινοχειρουργική ή ακτινοθεραπεία. Μετά την επέμβαση απαιτείται συστηματική παρακολούθηση και, όπου χρειάζεται, ορμονική υποκατάσταση.
Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και σύγχρονη αντιμετώπιση, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο στο μηνιγγίωμα και το αδένωμα υπόφυσης νευροχειρουργό Δρ. Νικόλαο Καραγεώργο.
