21 Μαρτίου – Ημέρα Ποίησης: Η ανάσα του άρρητου
Υπάρχουν μέρες που δεν ανήκουν στον χρόνο, αλλά στη μνήμη και στο αίσθημα. Η 21η Μαρτίου, Ημέρα Ποίησης, είναι μία από αυτές. Δεν γιορτάζει απλώς έναν λογοτεχνικό τύπο,γιορτάζει την ανάγκη του ανθρώπου να πει αυτό που δεν χωρά στον λόγο,να αγγίξει το άφατο,να μετατρέψει την εμπειρία σε συλλογιστική,σε ρυθμό και σε εικόνα.
Σε έναν κόσμο που μοιάζει να κινείται με την ταχύτητα ενός αλγορίθμου και την ψυχρότητα μιας οθόνης, η 21η Μαρτίου έρχεται να μας υπενθυμίσει την αξία του «περιττού» που τελικά είναι το μόνο απαραίτητο. Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο καλεντάρι,είναι μιά ανοιχτή πρόσκληση να σταματήσουμε, να αναπνεύσουμε και να κοιτάξουμε πίσω από την επιφάνεια των λέξεων.
Η ποίηση δεν είναι πολυτέλεια,είναι η πρωταρχική λειτουργία της ύπαρξης. Από τα αρχαία άσματα μέχρι τους σύγχρονους ψίθυρους των πόλεων, ο άνθρωπος επιστρέφει στην ποίηση όπως επιστρέφει στην ανάσα του. Εκεί όπου η γλώσσα παύει να είναι εργαλείο και γίνεται σώμα, εκεί όπου η λέξη αποκτά βάρος, σιωπή και παλμό.
Η ποίηση δεν είναι διακόσμηση του λόγου. Είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να δώσει σχήμα στο χάος των συναισθημάτων. Εκεί που η πεζογραφία περιγράφει τον κόσμο, η ποίηση τον ανασυνθέτει. Ένας στίχος του Ελύτη ή μια στροφή του Καβάφη δεν μεταφέρουν πληροφορίες, μεταφέρουν ηλεκτρισμό. Στην εποχή της πληροφοριακής υπερφόρτωσης, ο ποιητικός λόγος λειτουργεί σαν φίλτρο: κρατά την ουσία, το απόσταγμα της ανθρώπινης εμπειρίας, και το προσφέρει ατόφιο.Είναι η αρχιτεκτονική του ανείπωτου.
Σε μια εποχή ταχύτητας και πληθώρας, η ποίηση επιμένει να μας επιβραδύνει. Μας καλεί να σταθούμε, να κοιτάξουμε, να νιώσουμε.
Δεν εξηγεί τον κόσμο απλά,τον φωτίζει. Δεν απαντά,ανοίγει…και μέσα σε αυτό το άνοιγμα, ο αναγνώστης συναντά όχι μόνο τον ποιητή, αλλά και τον εαυτό του.
Γιατί χρειαζόμαστε τους Ποιητές σήμερα;
Πολλοί αναρωτιούνται αν η ποίηση έχει θέση στον 21ο αιώνα.
Η απάντηση κρύβεται στην ανάγκη μας για ενσυναίσθηση,γιατί Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ: Ενάντια στην προχειρότητα και την ευκολία.
Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ: Μας διαβεβαιώνει πως δεν είμαστε μόνοι στον πόνο, στον έρωτα ή στην υπαρξιακή αγωνία.
Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ: Φωτίζει τις σκοτεινές γωνιές της καθημερινότητας, κάνοντας το ασήμαντο να φαντάζει ιερό.
Η ποίηση είναι η μικρή αντίσταση απέναντι στη φθορά της καθημερινότητας. Είναι η γλάστρα στο περβάζι που, κάποτε, γίνεται σύννεφο. Είναι η κάμαρα που κρατά ακόμη το δάκρυ της νύχτας. Είναι η αφή που θυμάται, ακόμη κι όταν όλα γύρω ξεχνούν. Δεν χρειάζεται μεγάλα ακροατήρια,αρκεί ένας άνθρωπος, μια στιγμή, μια ρωγμή.
«Η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε», έγραφε ο Κ.Καρυωτάκης.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, έχουμε ανάγκη από αυτό το καταφύγιο. Όχι για να δραπετεύσουμε από την πραγματικότητα, αλλά για να επιστρέψουμε σε αυτήν πιο εξοπλισμένοι, πιο ευαίσθητοι και τελικά, πιο άνθρωποι.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό: ότι η ποίηση δεν ζητά να κατανοηθεί πλήρως. Ζητά να βιωθεί. Να την αφήσεις να σε διαπεράσει, όπως περνά το φως από ένα παράθυρο ανοιχτό.
Να μην την εξηγήσεις, αλλά να την περιέχεις.
Σε έναν κόσμο που διαρκώς μιλά, η ποίηση μας μαθαίνει να ακούμε και σε μια εποχή που όλα φαίνονται να λέγονται, εκείνη συνεχίζει να ψιθυρίζει ό,τι έχει πραγματικά σημασία.
Ας ανοίξουμε λοιπόν σήμερα ένα βιβλίο, ας ψιθυρίσουμε έναν στίχο που μας σημάδεψε. Γιατί, όπως λένε, αν η ιστορία είναι το σώμα της ανθρωπότητας, η ποίηση είναι αναμφίβολα η ψυχή της.
Η 21η Μαρτίου δεν είναι υπενθύμιση της ποίησης. Είναι υπενθύμιση της δυνατότητάς μας να είμαστε ακόμη άνθρωποι.
Σακελλαρης Καμπουρης
εικόνες Φ.Κοράλης
