Ενισχύεται και επεκτείνεται το ελληνικό «σχέδιο μάχης» κατά της ακρίβειας και των επιπτώσεών της σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στην κυβέρνηση σταθμίζουν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, γνωρίζοντας όμως ότι και τα όποια οφέλη από την επίτευξη μιας εύθραυστης εκεχειρίας θα χρειαστούν μήνες να φανούν. Με δεδομένο ότι οι τιμές στα πρατήρια ακόμη αυξάνονται, ενώ ναύλοι και ασφάλιστρα για παραλαβές καυσίμων θα παραμένουν στα ύψη -ίσως και για χρόνια- ακόμα και αφού ανοίξουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, η κυβέρνηση προετοιμάζει επιπλέον μέτρα στήριξης της τάξεως των 200 εκατ. ευρώ μετά το Πάσχα.

Διαθέτοντας συνολικά μισό δισ. ευρώ πριν από τα μέσα του έτους εξαντλεί σχεδόν τα μισά «πολεμοφόδια» από όσα έχει για το 2026.

Δύο ημερομηνίες-κλειδιά θα καθορίσουν τις αποφάσεις για τη συνέχεια:

– 22 Απριλίου ανακοινώνονται τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025, τα οποία μπορούν να αποδειχθούν «καύσιμο» για τον μηχανισμό στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τον οποίο ενεργοποιεί η κυβέρνηση.

– 30 Απριλίου αναμένεται η επίσημη αναθεώρηση των προβλέψεων του Προϋπολογισμού από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στην ετήσια έκθεση προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029, την οποία καταθέτει στις Βρυξέλλες. Εκεί θα ενσωματώνονται οι επιδράσεις του πρώτου έκτακτου πακέτου μέτρων στήριξης, αλλά και οι προβολές και προβλέψεις για την πορεία των διεθνών τιμών καυσίμων και ενέργειας, όπως θα διαμορφώνονται τότε, καθώς θα συμπληρώνονται πλέον δύο μήνες έντασης στη Μέση Ανατολή.

Τις αποφάσεις για λήψη έκτακτων μέτρων επιταχύνουν τα στοιχεία που δείχνουν κάμψη της ανάπτυξης στο 2% για φέτος (σχεδόν μισή μονάδα του ΑΕΠ) και άνοδο πληθωρισμού στο 3% (αντί αποκλιμάκωση στο 2,2%). Ωστόσο, «κάθε επιπλέον μέτρο, εφόσον χρειαστεί, θα είναι στοχευμένο ώστε να εξασφαλιστεί ουσιαστική στήριξη στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις», όπως τονίζει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Η επιδότηση

Η ανακοίνωση και εφαρμογή των μέτρων αναμένονται τέλος Απριλίου, με πρώτο εξ αυτών την παράταση κατά επιπλέον έναν μήνα της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.

Προς το παρόν, στο οικονομικό επιτελείο δεν συζητούν για μεγαλύτερη επιδότηση προκειμένου να πέσει κάτω από 2 ευρώ η τιμή. Εκτιμούν πως αρκεί να παραταθεί άλλον έναν μήνα και δεν χρειάζεται να αυξηθεί, καθώς είναι ήδη διπλάσια (16 λεπτά έναντι 8 συν ΦΠΑ) από το όφελος που θα είχε ο καταναλωτής αν γινόταν απευθείας μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).

Ωστόσο, παρακολουθούν τις τιμές στα μελλοντικά συμβόλαια αγοράς πετρελαίου brent (futures). Κι αυτές δείχνουν ότι, μετά την έκρηξη Μάρτιο και Απρίλιο, τον Μάιο οι τιμές θα ισορροπήσουν στα 80-90 δολάρια.

Στη βάση αυτή, επιδότηση και Fuel Pass επαρκούν, οδηγώντας συνδυαστικά σε όφελος της τάξεως του μισού ευρώ το λίτρο. Οι προβολές αυτές πάντως τελούν υπό την αίρεση των πραγματικών εξελίξεων στο πεδίο των μαχών και των αγορών όσο πλησιάζει ο Μάιος.

Οι τρεις άξονες

Στα επόμενα βήματα που εξετάζονται, τα σχέδια του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνουν μέτρα σε τρεις άξονες:

1/ Fuel Pass: Η επιδότηση αγοράς καυσίμων 25-60 ευρώ τον μήνα σε ΙΒΑΝ ή προπληρωμένη κάρτα καλύπτει το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου. Αν όμως η τιμή της βενζίνης παραμείνει κοντά στα 2,1-2,2 ευρώ το λίτρο, τότε αναμένεται νέα επιδότηση για ένα ακόμα δίμηνο. Ωστόσο, μπορεί να αλλάξουν τα ποσά ή τα εισοδηματικά κριτήρια χορήγησης.

2/ Market Pass / Επιταγή Ακρίβειας: Καθώς ο πληθωρισμός φαίνεται να «χτυπάει» 3% ήδη από τον Μάρτιο ή Απρίλιο -και αναμένεται να τον ξεπεράσει τους επόμενους μήνες- εξετάζεται νέα επιδότηση αγοράς τροφίμων ή βασικών ειδών διαβίωσης (από σούπερ μάρκετ, κρεοπωλεία κ.λπ.) βάσει εισοδήματος, περιουσίας και οικογενειακής κατάστασης – αλλά με νέα αυστηρότερα κριτήρια σε σχέση με το 2023. Δεν μπορεί να αποκλειστεί πάντως και ένα έκτακτο μέτρο επιβολής πλαφόν και ελέγχων στο μεικτό περιθώριο κέρδους, όπως εφαρμόστηκε στην αλυσίδα τροφοδοσίας καυσίμων.

3/ Επιδότηση λογαριασμών ρεύματος / Power Pass: «Προς το παρόν δεν είμαστε εκεί», λένε στα συναρμόδια υπουργεία, καθώς οι τιμές δεν δείχνουν ακραίες μεταβολές έως τώρα. Δεν το αποκλείουν όμως.

Power Pass

Στο οικονομικό επιτελείο μετρούν τις «εφεδρείες» του 2026. Με τα μέτρα αυτά, το πακέτο στήριξης που ξεκίνησε αρχικά με 200 εκατ. ευρώ -και μαζί με την αποζημίωση στις ακτοπλοϊκές εταιρείες για να συγκρατήσουν τις αυξήσεις στα εισιτήρια πλοίων έχει ανέλθει ήδη σε 300 εκατ. ευρώ- θα φτάσει στα 450-500 εκατ. ευρώ πριν από το τέλος του α’ εξαμήνου, ενώ μέχρι το τέλος της χρονιάς μπορεί να φτάσει στο 1 δισ., με Power Pass και επιταγές ακρίβειας, αν παραταθεί ή κλιμακωθεί η κρίση.

Σε αντίθεση με άλλες εποχές, πάντως, ο κρατικός προϋπολογισμός διαθέτει αποθέματα: σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 εκτιμάται στο 4,4% του ΑΕΠ, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής το εκτιμά στο 4,5%, ενώ στην κυβέρνηση αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να κλείσει υψηλότερα.

Φωτογραφία: EUROKINISSI