ΑΤΜ και γκισέ σε καταστήματα και πρακτορεία ΕΛΤΑ στην περιφέρεια: Το σχέδιο Πιερρακάκη

Η επόμενη μέρα του μετασχηματισμού των Ελληνικών Ταχυδρομείων ξεκινά με στρατηγικές συμφωνίες και συνεργασίες στο τραπεζικό πεδίο, οι οποίες στόχο έχουν να ενδυναμώσουν τον ρόλο των ΕΛΤΑ στην ελληνική περιφέρεια.

Το σχέδιο που ανέλαβε να φέρει εις πέρας ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης μετατρέπει τα ΕΛΤΑ σε πολυλειτουργικά κέντρα ενισχύοντάς τα με τραπεζικές εργασίες που έχουν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες, ιδίως μετά το κλείσιμο πολλών υποκαταστημάτων τραπεζών στην επαρχία τις τελευταίες δεκαετίες – λόγω κρίσης, αλλά και της ευρείας διάδοσης της ηλεκτρονικής τραπεζικής, που όμως δεν μπορούν όλοι να ακολουθήσουν.

Με τη στρατηγική αυτή ένα παλιό -αλλά βαθιά ριζωμένο- πανελλαδικό δίκτυο εξυπηρέτησης επανέρχεται στο προσκήνιο με νέο ρόλο: τα Ελληνικά Ταχυδρομεία θα αναπληρώνουν τα κενά που έχουν αφήσει οι τραπεζικές υπηρεσίες στον χάρτη εξυπηρέτησης της ελληνικής περιφέρειας.

«Παζάρι» για συνεργασίες

Το μοντέλο που διαμορφώνεται δεν έχει στόχο να υποκαταστήσει τις τράπεζες, ούτε να μετατρέψει το ταχυδρομικό κατάστημα σε υποκατάστημα μιας τράπεζας. Αντιθέτως, βασίζεται σε συνεργασίες με περισσότερες τράπεζες -και όχι μόνο με μία- δημιουργώντας οικονομίες κλίμακος, αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές και διαμορφώνοντας ένα συμπληρωματικό νέο σχήμα φυσικής παρουσίας των πολιτών. Το σχήμα αυτό θα ενισχύσει τον πολυλειτουργικό χαρακτήρα των ταχυδρομείων και ταυτόχρονα, σε εθνικό επίπεδο, θα διευρύνει τη χρηματοπιστωτική ένταξη περισσότερων πολιτών της περιφέρειας και της ξεχασμένης Ελλάδας.

Εκσυγχρονισμός με νέες υπηρεσίες

Στο παρασκήνιο η αλλαγή έχει ήδη ξεκινήσει: σε Αλίαρτο και Μεσσήνη τα τοπικά καταστήματα ΕΛΤΑ εξυπηρετούν πλέον διευρυμένες τραπεζικές συναλλαγές. Το μοντέλο επεκτείνεται και, αντί να κλείσουν, τα σημεία εξυπηρέτησης παραμένουν ανοιχτά και ενισχύονται καλύπτοντας κενά στον χάρτη που άφησαν οι τράπεζες πίσω τους. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλάνο μετασχηματισμού των καταστημάτων των ΕΛΤΑ που έχει αρχίσει να υλοποιείται ήδη από αυτό τον μήνα, όταν ο κ. Πιερρακάκης κλήθηκε από τον πρωθυπουργό να στηρίξει το εγχείρημα μετά το επικοινωνιακό ναυάγιο με τα οριζόντια λουκέτα καταστημάτων τον περασμένο Οκτώβριο. Η στρατηγική αυτή, όμως, επιτρέπει και στα Ελληνικά Ταχυδρομεία να επενδύσουν συστηματικά σε νέες σύγχρονες χρηματοπιστωτικές, ψηφιακές και υποστηρικτικές υπηρεσίες για πολίτες και επιχειρήσεις, μετατρέποντας τα καταστήματα από απλά σημεία εξυπηρέτησης σε πολυλειτουργικούς κόμβους τοπικής οικονομικής δραστηριότητας, όπως προβλέπεται να είναι ο νέος ρόλος τους στο μέλλον.

Τι αλλάζει

Ο σχεδιασμός που βρίσκεται σε εξέλιξη προβλέπει, σύμφωνα με πληροφορίες, τη σταδιακή διάθεση ενός ευρύτερου φάσματος τραπεζικών υπηρεσιών μέσω των ΕΛΤΑ. Σήμερα σε περίπου 450 καταστήματα εξυπηρετούνται μόνο κάποιες βασικές τραπεζικές λειτουργίες. Ωστόσο, το σχέδιο προβλέπει επιπλέον υπηρεσίες -οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού- σε πολύ πιο μεγάλο ποσοστό του δικτύου. Η αλλαγή, πάντως, ξεκίνησε ήδη πιλοτικά σε δύο περιοχές στην επαρχία (σε Αλίαρτο και Μεσσήνη), όπου υποστηρίζονται πλέον περισσότερες τραπεζικές υπηρεσίες.

Στην πλήρη εφαρμογή του το σχέδιο αυτό προβλέπει:

n Στα καταστήματα οι πολίτες θα ανοίγουν λογαριασμούς, θα κάνουν καταθέσεις και αναλήψεις, πληρωμές, αλλά και θα επιλέγουν αποταμιευτικά ή χρηματοδοτικά προϊόντα προσαρμοσμένα στις ανάγκες της τοπικής οικονομίας. Παράλληλα, εξετάζεται η λειτουργία των ταχυδρομείων ως χώρων ενημέρωσης και διάθεσης συμπληρωματικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών με στόχο τη διευκόλυνση μικρών επιχειρήσεων, επαγγελματιών και αγροτών στην πρόσβασή τους σε εργαλεία ρευστότητας.

n Στα καταστήματα των ΕΛΤΑ θα μπορεί να λειτουργεί επίσης τουλάχιστον ένα ΑΤΜ, το οποίο θα εξυπηρετεί όλες τις τράπεζες – χωρίς χρεώσεις όπου δεν υπάρχουν άλλες. Η επιλογή αυτή παραμένει στην ευχέρεια των τραπεζών και εντάσσεται στα σχέδια ανασύνταξης των τραπεζικών δικτύων τους, όμως εκ των πραγμάτων εξετάζεται εκ βάθρων στο πλαίσιο των νέων συμφωνιών κάθε τράπεζας με τα ΕΛΤΑ. Ακόμη, ο ρόλος του ταχυδρομικού καταστήματος -και του ίδιου του ταχυδρόμου- διευρύνεται ουσιαστικά: από διανομέας της αλληλογραφίας μετατρέπεται σε σημείο πρώτης επαφής για βασικές τραπεζικές λειτουργίες, ιδίως σε περιοχές με χαμηλή ψηφιακή διείσδυση ή πληθυσμό που εξακολουθεί να προτιμά ή να χρειάζεται τη φυσική εξυπηρέτηση.

Η μετάβαση αυτή συνδυάζεται με σχέδιο για την εκπαίδευση του προσωπικού, τη διασφάλιση σχέσης αξιοπιστίας με πελάτες τραπεζικών εργασιών, αλλά και τη θεσμική ενσωμάτωση τραπεζικών διαδικασιών σε ένα ευρύ αλλά αναγνωρίσιμο και κοινωνικά αποδεκτό δίκτυο καταστημάτων, όπως αυτό των Ελληνικών Ταχυδρομείων.

Τα γκισέ μειώνονται, τα ΕΛΤΑ παραμένουν

Με τις κινήσεις που δρομολογούνται, 11 καταστήματα των ΕΛΤΑ στην περιφέρεια κλείνουν (και έπονται άλλα 30 τον Μάρτιο), αλλά οι περιοχές εξυπηρέτησης δεν μειώνονται, παραμένοντας ουσιαστικά ίδιες. Με 985 σημεία εξυπηρέτησης να παραμένουν ενεργά σε όλη τη χώρα, τα ΕΛΤΑ διατηρούν ένα από τα πιο εκτεταμένα φυσικά δίκτυα επαφής με τις τοπικές κοινωνίες. Σε πολλές απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και σε μητροπολιτικές γειτονιές όπου οι τραπεζικές συγχωνεύσεις και οι περικοπές έχουν αφήσει «λευκά σημεία» στον χάρτη της φυσικής τραπεζικής παρουσίας, το ταχυδρομείο παραμένει το τελευταίο σταθερό σημείο καθημερινής εξυπηρέτησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η αξιοποίηση του ταχυδρομικού δικτύου ως υποδομής τραπεζικής εξυπηρέτησης αποκτά σαφές αναπτυξιακό και κοινωνικό πρόσημο. Δεν πρόκειται όμως απλώς για την υποστήριξη βασικών συναλλαγών, αλλά για τη σταδιακή διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου: τα ταχυδρομικά καταστήματα θα λειτουργήσουν ως τοπικοί κόμβοι χρηματοπιστωτικής πρόσβασης.

Ωστόσο, στην πράξη απομένουν πολλά ακόμα να επιλυθούν -και σε νομικό επίπεδο- καθώς η καθολική μεταφορά ορισμένων σημαντικών υπηρεσιών των τραπεζών προς τρίτους ιδιώτες αποτελεί ευαίσθητο ζήτημα, το οποίο απαιτεί επιπλέον εξέταση και θεσμική κατοχύρωση.