Πτυχιούχος νηπιαγωγός και γυμνάστρια, την κέρδισε η μελισσοκομία και σήμερα βοηθά τον σύζυγό της στην παραγωγή μελιού
Η ιστορία της Θεοδώρας Νικολοπούλου είναι μία ζωντανή απόδειξη πως μερικές φορές η ζωή μας, αλλάζει αναπάντεχα όταν η καρδιά αποφασίζει να ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι.
Με καταγωγή από την Κοζάνη, και σπουδές σε Ρόδο και Θεσσαλονίκη και έναν κόσμο γεμάτο προοπτικές μπροστά της, έκανε ένα βήμα που δε φανταζόταν ποτέ: εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κάσο. Είχε ήδη γνωρίσει εκεί τον μελισσοκόμο σύζυγό της…
Αυτό που ξεκίνησε ως μία ρομαντική ιστορία, με την ατάκα «αν δοκιμάσεις το μέλι, θα μείνεις» να την κερδίζει και να την καθηλώνει, εξελίχθηκε σε μια νέα ζωή για εκείνην. Από τα βουνά της Κοζάνης στα ήρεμα νερά της Κάσου, δεν άφησε μόνο πίσω της τη γενέτειρά της, αλλά και μια καθημερινότητα γεμάτη με άλλα χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες.
Βρέθηκε σε έναν τόπο όπου η ζωή κυλά με διαφορετικό ρυθμό. Η πρόκληση ήταν να βρει τη θέση της σ’ αυτόν τον κόσμο, να μάθει να συνυπάρχει με τη φύση, να αγκαλιάσει τη μελισσοκομία και να φτιάξει από την αρχή τη ζωή της σε έναν τόπο που μέχρι πρότινος ήταν για εκείνη, ξένος.
Αυτή η συνέντευξη είναι μία ιστορία για την αγάπη που ενώνει, για την επιλογή να ζήσεις και να δημιουργήσεις εκεί που η καρδιά σου το ζητά, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει να αναθεωρήσεις όλα όσα θεωρούσες δεδομένα. Μέσα από τα μάτια της Θεοδώρας, μαθαίνουμε με ποιο τρόπο η Κάσος έγινε η δική της «νέα πατρίδα» και η μελισσοκομία, η νέα της αγάπη…
Κα Νικολοπούλου κατάγεστε από την Κοζάνη, όμως τα τελευταία χρόνια ζείτε μόνιμα στην Κάσο, και μάλιστα, ασχολείστε επαγγελματικά με τη μελισσοκομία. Πώς προέκυψε αυτή η αλλαγή στη ζωή σας;
Ακριβώς, κατάγομαι από την Τριάδα Βοΐου Κοζάνης, γεννημένη και μεγαλωμένη στην Κοζάνη. Από τα 18 μου ταξιδεύω σε όλη την Ελλάδα για σπουδές και δουλειά. Έχω τελειώσει πανεπιστήμιο Νηπιαγωγών στη Ρόδο και πανεπιστήμιο Γυμναστικής Ακαδημίας στη Θεσσαλονίκη. Τελειώνοντας τη σχολή των ΤΕΦΑΑ, έκανα αίτηση σε ένα πρόγραμμα του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», τα Αθλητικά Μονοπάτια, που στελεχώνει με γυμναστές τα παραμεθόρια μικρά νησιά της Ελλάδος για τον μήνα Ιούλιο ώστε να μάθουν κολύμβηση και άλλα αθλήματα τα παιδιά αυτών των νησιών. Και με δέχτηκαν, στέλνοντάς με στην Κάσο.
Εκεί ξεκίνησαν όλα. Γνώρισα τον άντρα μου που είναι μελισσοκόμος και με έφερε να δοκιμάσω μέλι, λέγοντάς μου την εξής ατάκα: “ Αν δοκιμάσεις θα μείνεις”. Αυτό ήταν… έμεινα και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Έτσι ξεκίνησε ο πρώτος μεγάλος μου έρωτας, ο άντρας μου και κατέληξα να είμαι ερωτική μετανάστρια στην Κάσο. Μένοντας πλέον στο νησί και άνεργη πια ξεκίνησα να ακολουθώ τον άντρα μου στο επάγγελμά του για παρέα και βοήθεια.
Άσχετη εγώ με τα μελίσσια και τις μέλισσες ήμουν διστακτική. Αλλά με την υπομονή, την επιμονή και την θέληση και τη δικιά μου και του άντρα μου ξεκίνησα να γνωρίζω τον κόσμο της μέλισσας και να μαγεύομαι. Η επαφή με τη φύση, η λειτουργία του μελισσιού, τα προϊόντα της μέλισσας, καθώς και η συνεργασία με τον άντρα μου, μου δημιούργησε τον δεύτερο μεγάλο μου έρωτα, τη μελισσοκομία. Η καθημερινή επαφή μου με τις μέλισσες με οδήγησε μόνη της να ασχοληθώ και επαγγελματικά μαζί της.
Από τα βουνά στη θάλασσα λοιπόν… πώς βιώσατε αυτή τη μεγάλη αλλαγή περιβάλλοντος και τρόπου ζωής;
Μπορεί να γεννήθηκα και να μεγάλωσα στα βουνά, που τα λατρεύω, αλλά πάντα αγαπούσα τη θάλασσα. Από μικρή με τους γονείς μου, πηγαίναμε διακοπές σε νησιά και δεν έβγαινα ποτέ από τη θάλασσα. Επίσης, στην Κοζάνη ασχολήθηκα με τον πρωταθλητισμό στην κολύμβηση. Από τα 18 μου έβγαλα τη σχολή ναυαγοσωστικής και δούλευα ως ναυαγοσώστρια στη θάλασσα. Πάντα με τραβούσαν τα νησιά λόγω θάλασσας, ηρεμίας και χαλάρωσης. Επομένως μπορώ να πω ότι η αλλαγή περιβάλλοντος ήταν εύκολη και ευχάριστη κατά βάση.
Σε αντίθεση, η αλλαγή στον τρόπο ζωής ήταν δύσκολη. Έχοντας τόσα χρόνια άλλες ανέσεις και επιλογές, μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως από εκείνη τη στιγμή θα κατοικώ σε ένα μικρό νησί χειμώνα καλοκαίρι με ελάχιστες επιλογές ενασχόλησης τον ελεύθερο μου χρόνο. Για τον χειμώνα ειδικά έχει ελάχιστο κόσμο το νησί, λίγες επιλογές για καφέ και λίγες επιλογές για φαγητό έξω. Δεν έχει καθόλου σινεμά, γυμναστήριο και γενικά δραστηριότητες για να γεμίσεις τον χρόνο σου. Έχει όμως και τα θετικά του, είμαι δίπλα στη θάλασσα και μπορώ να κολυμπάω όλο το χρόνο. Άλλο ένα θετικό είναι η ασφάλεια που νιώθεις στο νησί, μηδενική εγκληματικότητα, ηρεμία και όλα είναι κοντά σου.
Τι ήταν αυτό που σας δυσκόλεψε περισσότερο στην αρχή της μόνιμης εγκατάστασης στο νησί;
Η βασική και κυριότερη δυσκολία που αντιμετώπισα στο νησί κάτι που ήταν κάτι πρωτόγνωρο για εμένα, ήταν η υγειονομική περίθαλψη. Τρόμαξα ομολογώ στην αρχή, γιατί ήμουν μακριά από την Ηπειρωτική Ελλάδα με τα νοσοκομεία και τους γιατρούς. Στο νησί, έχει μόνο ένα Κέντρο Υγείας με έναν αγροτικό γιατρό και μία μαία που εκτελεί και χρέη νοσοκόμας. Είχα την ανησυχία μήπως πάθω κάτι και τι θα γίνει αν δεν μπορούν να κάνουν κάτι για να γίνω καλά.
Επιπλέον, όπως σας προανέφερα, δεν έχει καθόλου δραστηριότητες για τον ελεύθερό σου χρόνο. Και ένα ακόμα δύσκολο γεγονός ήταν η σκέψη τού ότι ήμουν σε ένα μικρό νησί πολύ μακριά από το πατρικό μου και τους γονείς μου. Για να μπορέσω να τους επισκεφτώ χρειάζομαι 2 μέρες ταξιδιού και πολλά χρήματα. Αυτό δεν αποβάλλεται ποτέ από το μυαλό σου. Απλά συμβιβάζεσαι με τη σκέψη και τις επιλογές σου.
Οπότε, τι σημαίνει σήμερα για εσάς να ζείτε μόνιμα σε ένα μικρό και ακριτικό νησί όπως η Κάσος;
Οι δυσκολίες του νησιού δεν εξαλείφονται, απλά όταν έχεις τον άνθρωπό σου στο πλάι σου και είναι στήριγμά σου, καθώς και μια δουλειά να σε γεμίζει, τότε οι δυσκολίες γίνονται πιο γλυκές.
Λέγεται συχνά ότι στα μικρά νησιά όλοι είναι σαν οικογένεια. Ισχύει αυτό στην πράξη;
Στα μικρά μέρη και ειδικά στην Κάσο, αυτό που ξεχωρίζει στα μάτια μου είναι η ασφάλεια που νιώθεις. Όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας και κοιμόμαστε με το κλειδί στην πόρτα. Ειδικά για το μεγάλωμα των παιδιών είναι το καλύτερο μέρος. Όλοι θα τρέξουν να σε βοηθήσουν και χωρίς να έχεις τα μάτια σου στο παιδί σου, θα ξέρεις ότι υπάρχουν πολλά ζευγάρια μάτια να το ακολουθούν. Γι’ αυτό και αποφασίσαμε να κάνουμε οικογένεια και εμείς στο νησί και όταν μας έρθει και εμάς παιδί να το μεγαλώσουμε στην ασφάλεια και την αγάπη του νησιού.
Είστε λοιπόν νηπιαγωγός και γυμνάστρια με μεταπτυχιακό στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Πώς συνδυάζονται όλα αυτά με τη ζωή σας σήμερα;
Πολύ πριν γνωρίσω τον άντρα μου και μετακομίσω μόνιμα στο νησί, είχα ολοκληρώσει τις σπουδές μου σε δύο πανεπιστήμια, νομίζοντας πως ολοκλήρωσα τον κόσμο των σπουδών. Αλλά αυτό πιστεύω έχει να κάνει με «το μέσα» μας. Όταν ήρθα πλέον μόνιμα στο νησί και άρχισα να ασχολούμαι με τον μαγικό κόσμο της μέλισσας, αποφάσισα να επεκτείνω τις γνώσεις μου με ένα μεταπτυχιακό που να συνδυάζει την εκπαίδευση με τη φύση της μέλισσας. Έτσι, αποφοίτησα από το μεταπτυχιακό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
Ο σκοπός μου για το άμεσο μέλλον είναι να μπορούμε να συνεργαστούμε σαν μελισσοκόμοι με τα νηπιαγωγεία του νησιού, καθώς και με το Δημοτικό και το Γυμνάσιο- Λύκειο, και να οργανώνουμε εκπαιδευτικές εκδρομές, ώστε να έρχονται τα παιδιά σε επαφή με την παραγωγή μελιού, τον τρόπο ζωής της μέλισσας, καθώς και τα παράγωγα της μέλισσας. Έτσι, συνδυάζουμε την εκπαίδευση με τη φύση.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας μελισσοκόμος σε ένα μικρό και απομονωμένο νησί;
Η βασική ιδιαιτερότητα των μικρών νησιών είναι ότι το μέλι είναι μονοπικοιλιακό. Στην Κάσο συγκεκριμένα, αξίζει να αναφέρουμε ότι υπάρχουν πολλές δυσκολίες που δεν τις αντιμετωπίζουν οι μελισσοκόμοι στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ξεκινώντας από το σημαντικότερο, την κλιματική αλλαγή που γίνεται αισθητή τα τελευταία χρόνια έντονα, χωρίς βροχή και με την απόλυτη ξηρασία, μιας και είχε να βρέξει στο νησί πάνω από 15 μήνες. Αυτό μας “δένει τα χέρια” διότι εμείς τα μελίσσια τα κρατάμε στο νησί χειμώνα-καλοκαίρι και όταν δεν έχουν τροφή στη φύση, δυστυχώς πεθαίνουν, δημιουργώντας μας μεγάλες απώλειες στον πληθυσμό τους και κατά συνέπεια οικονομικά.
Η μελισσοκομία στην ηπειρωτική Ελλάδα είναι μετακινούμενη και έτσι, αν δεν έχουν τροφή σε ένα μέρος, μπορούν άνετα οι μελισσοκόμοι να τα μεταφέρουν σε μέρος με φυσική τροφή. Άλλο ένα σημαντικό πρόβλημα της Κάσου με την μελισσοκομία είναι το γεγονός ότι για να προμηθευτούμε εμείς στο νησί εξοπλισμό για τυχόν ζημιές, καθώς και πρώτες ύλες (βάζα, κ.λπ.) χρειαζόμαστε τον πενταπλάσιο χρόνο και χρήματα από την ηπειρωτική Ελλάδα. Όμως παρ’ όλες τις δυσκολίες, στην Κάσο, η φύση προσφέρει στη μέλισσά μας μόνο θυμάρι. Η μορφολογία του εδάφους και η θέση του στον χάρτη δεν ευνοεί να αναπτυχθεί κάποιο άλλο φυτό ή δέντρο και έτσι το πιο ψηλό μας πράσινο φυτό είναι το θυμάρι. Γι’ αυτό τον λόγο και το μέλι μας βγαίνει με περιεκτικότητα σε θυμάρι 94,3%. Για όλα τα παραπάνω, το μέλι μας θεωρείται Limited edition.
Πώς είναι μια τυπική ημέρα ενός μελισσοκόμου στην Κάσο;
Η τυπική μέρα του μελισσοκόμου στη Κάσο διαφέρει ανάλογα με την εποχή. Ξεκινώντας από την εποχή της αναγέννησης για τη ζωή της μέλισσας, την Άνοιξη. Η Άνοιξη είναι εποχή την ανθοφορίας, επομένως, της αναπαραγωγής των μελισσών. Εμείς σαν μελισσοκόμοι εκείνο το διάστημα φροντίζουμε στη σωστή τοποθέτηση/ μεταφορά των μελισσιών σε ασφαλή και ανθοφόρο μέρος, την αύξηση των μελισσιών και τη συλλογή βασιλικού πολτού.
Το καλοκαίρι είναι η εποχή του τρύγου. Μέχρι τα μέσα Ιουλίου που ξεκινάμε να τρυγάμε, φροντίζουμε να μεγαλώνουν σε πληθυσμό τα μελίσσια μας, προσθέτοντας καθημερινά πλαίσια. Έτσι, από τα μέσα Ιουλίου που ξεκινάει ο τρύγος, ξεκινάει και η δουλειά και το βράδυ. Το πρωί, συγκεντρώνουμε το μέλι με τα πλαίσια από τα μελίσσια και μόλις νυχτώσει ξεκινάει η δουλειά στο μελισσοκομικό μας εργαστήριο. Αυτό ολοκληρώνεται μέσα Σεπτεμβρίου, όπου έχουν συσκευαστεί πλέον όλα τα μέλια.
Συνεχίζοντας το Φθινόπωρο και τελειώνοντας με τον τρύγο, μπορούμε να ξεκινήσουμε την θεραπεία των μελισσιών με τα βιολογικά φάρμακα για την πρόληψη των ασθενειών. Τη μεταφορά / τοποθέτηση των μελισσιών σε ασφαλή και απάνεμο μέρος για την προετοιμασία τους για τους χειμερινούς μήνες.
Τέλος, τον χειμώνα, η δουλειά επικεντρώνεται στην αποθήκη, κατασκευάζοντας κερί, πλαίσια και απολυμαίνοντας τα πλαίσια και τις κυψέλες, ώστε να είναι έτοιμα για την Άνοιξη.
Τι θα λέγατε σε ένα νέο ζευγάρι που σκέφτεται να αφήσει τα αστικά κέντρα και να ζήσει σε ένα μικρό νησί;
Όπως προανέφερα, το νησί έχει τις δυσκολίες του αλλά όταν έχεις τον άνθρωπό σου για στήριγμα και μια δουλειά για το εισόδημά σου και για να γεμίζει ο χρόνος σου, τότε το νησί είναι το ιδανικό για τη δημιουργία της οικογένειας και ένα υγιές, ασφαλές και πάνω απ’ όλα, χωρίς άγχος περιβάλλον.
Τι ξεχωριστό έχει το κασιώτικο μέλι σε σχέση με άλλα ελληνικά μέλια και πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να διαθέσει κανείς τα προϊόντα του εκτός νησιού;
Όπως προανέφερα, το μέλι της Κάσου ξεχωρίζει για την περιεκτικότητά του σε γυρεόκοκκους θυμαριού, που αγγίζουμε μέχρι και το 98% πολλές χρονιές. Είναι φυσικά, περιορισμένης έκδοσης κάθε χρόνο λόγω της τροφικής αλυσίδας. Είναι μικρό το μέρος και αν αυξηθούν υπερβολικά πολύ τα μελίσσια, τότε θα σπάσουμε την τροφική αλυσίδα του νησιού. Όσο για τη διάθεση του προϊόντος μας εκτός νησιού, έμοιαζε κάτι εξωπραγματικό. Μέχρι που αποφασίσαμε να πάμε στην πρώτη έκθεση μελιού ώστε να προβάλουμε το μέλι και το νησί μας. Τότε όλα έγιναν εύκολα. Μας γνώρισε ο κόσμος, έμαθε για το προϊόν μας και το νησί μας και ενθουσιάστηκαν με τη γεύση και την προσπάθειά μας.
Ταυτόχρονα, από την πρώτη μας έκθεση, μας πλησίασαν εκπρόσωποι καταστημάτων delicatessen που θέλησαν να τοποθετήσουν το μέλι μας στα ράφια τους. Έτσι και ξεκινήσαμε συνεργασία και αποστολές και εκτός Κάσου. Η αποστολή γίνεται με έναν και μοναδικό τρόπο, τη μεταφορική του νησιού. Το δύσκολο είναι τον χειμώνα που η μεταφορική κάνει ταξίδια από το νησί για τον Πειραιά μια φορά κάθε δύο ή τρεις βδομάδες. Αυτό δεν ισχύει βέβαια για τους καλοκαιρινούς μήνες, που τα δρομολόγια είναι ένα την εβδομάδα.
Μπορεί σήμερα η μελισσοκομία να στηρίξει οικονομικά μια οικογένεια σε ένα ακριτικό νησί;
Λόγω του ότι η μελισσοκομία και οι απολαβές από τα παράγωγα της μέλισσας εξαρτάται αποκλειστικά από τη φύση και για τους λόγους που προανέφερα, δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για τις οικονομικές απολαβές που θα έχεις κάθε χρόνο. Υπάρχουν χρονιές που η απόδοση των μελισσιών θα είναι καρποφόρα, αλλά και χρονιές που θα χρειάζεται να πληρώνεις μόνο παρά να λαμβάνεις. Και επειδή στα ακριτικά νησιά παράγεις μόνο μία ποικιλία, τότε είναι ακόμα πιο δύσκολο να εξαρτάσαι αποκλειστικά από αυτό το εισόδημα. Έτσι, αναγκαστικά πρέπει να κάνεις και δεύτερη δουλειά για να είσαι πιο σίγουρος.
Πηγη: https://www.rodiaki.gr
