Πρωτοβουλία για θεσμική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο πλαίσιο της ανησυχίας μας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού, πήραμε την πρωτοβουλία, ως Βιώσιμη Κως και σε συνεργασία με τις Φωνές για το Αρχιπέλαγος, να απευθυνθούμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με ερώτηση σχετικά με την εφαρμογή της αρχής «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης» (DNSH) σε συγχρηματοδοτούμενες επενδύσεις που λαμβάνουν χώρα σε νησιωτικές περιοχές.
Η πρωτοβουλία αυτή απέκτησε ευρωπαϊκή θεσμική συνέχεια με την κατάθεση της ερώτησης από τον Ευρωβουλευτή Σάκης Αρναούτογλου – Sakis Arnaoutoglou Θερμές ευχαριστίες στον Ευρωβουλευτή, καθώς και στον Stavros Dafis, σύμβουλο πολιτικής του Ευρωβουλευτή και φίλο και συνεργάτη του μέλους μας Κατερίνας Παπαγιαννάκη, για τη στήριξη και τον συντονισμό της διαδικασίας.
Η ερώτηση ζητά διευκρινίσεις για:
την εφαρμογή του άρθρου 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει ιδιαίτερη μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές τη διασφάλιση της αρχής DNSH σε επενδύσεις που υλοποιούνται σε νησιωτικές περιοχές τη συμβατότητα μεγάλων τουριστικών και ενεργειακών επενδύσεων με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της ΈνωσηςΗ αρχή DNSH, όπως ορίζεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852, απαιτεί κάθε δραστηριότητα που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους ή χαρακτηρίζεται ως «βιώσιμη» στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής να μην προκαλεί σημαντική βλάβη σε κανέναν από τους έξι περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης: κλίμα (μετριασμός και προσαρμογή), υδάτινους πόρους, κυκλική οικονομία, πρόληψη ρύπανσης και προστασία της βιοποικιλότητας.
Στην πράξη, ένα έργο δεν μπορεί να θεωρείται βιώσιμο αν αυξάνει εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, επιβαρύνει υπόγειους υδροφορείς, εντείνει την κατανάλωση φυσικών πόρων ή υποβαθμίζει οικοσυστήματα.
Η ερώτηση αυτούσια:
«Το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει στην Ένωση να λαμβάνει ιδιαίτερη μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές λόγω των μόνιμων γεωγραφικών τους μειονεκτημάτων. Παράλληλα, οι Κανονισμοί (ΕΕ) 2019/2088 και 2020/852 καθιστούν υποχρεωτική την αρχή της “Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης” (DNSH) για επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από ενωσιακούς πόρους, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Στην Ελλάδα, ιδίως σε νησιωτικές περιοχές, υλοποιούνται μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που χαρακτηρίζονται ως “Στρατηγικές”, οι οποίες υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα των νησιών, επιβαρύνουν κρίσιμους υδατικούς πόρους, εντείνουν φαινόμενα υπερτουρισμού και οδηγούν σε σοβαρή υποβάθμιση του τοπίου και της βιοποικιλότητας. Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας γίνεται συχνά με ενεργοβόρες αφαλατώσεις που βασίζονται σε ρυπογόνες ενεργειακές πηγές. Παράλληλα, προωθείται η χωροθέτηση βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ σε νησιά με περιορισμένο χώρο και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς ολοκληρωμένο υπερκείμενο χωρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, δημιουργώντας σωρευτικές επιπτώσεις που θέτουν εν αμφιβόλω την τήρηση της αρχής DNSH.
Ερωτάται η Επιτροπή:
• Πώς διασφαλίζει την ουσιαστική εφαρμογή της αρχής DNSH σε επενδύσεις που υλοποιούνται σε νησιωτικές περιοχές;
• Θεωρεί ότι η χρηματοδότηση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων σε νησιά που έχουν υπερβεί τη φέρουσα ικανότητά τους συνάδει με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της Ένωσης;
• Προτίθεται να ενισχύσει τον έλεγχο εφαρμογής της αρχής της νησιωτικότητας κατά την έγκριση και υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων;»
Σε πολλά νησιά εξελίσσονται Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και εγκρίνονται στρατηγικές επενδύσεις που διαμορφώνουν το περιβαλλοντικό και κοινωνικό τους αποτύπωμα για τις επόμενες δεκαετίες. Η απάντηση της Επιτροπής θα αποσαφηνίσει τον τρόπο εφαρμογής της αρχής DNSH και την ενσωμάτωση της νησιωτικότητας στην αξιολόγηση συγχρηματοδοτούμενων έργων.
Η ερώτηση μόλις αναρτήθηκε επίσημα. Το σχετικό link:
