Θεοφάνης Μαλκίδης*
Κεμαλισμός, Φασισμός και Ναζισμός. Τα ατιμώρητα εγκλήματα και η Δικαιοσύνη
Με την εξέλιξη και την υλοποίηση του κινήματος των Νεότουρκων εμφανίσθηκε και εδραιώθηκε η εθνικιστική ιδεολογία και με την κα-τάκτηση της εξουσίας το 1908,εκδηλώθηκε η θέληση να εξαφανιστούν οι μη μουσουλμανικοί πληθυσμοί, θέληση η οποία υλοποιήθηκε πριν και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.Οι ‘Έλληνες,μαζί με τους Αρμένιους,τους Ασσύριους και άλλους λαούς ήταν οι κεντρικοί στόχοι. Το σύνθημα των Νεότουρκων ότι στο Οθωμανικό κράτος πρέ-πει να υπάρχουν μόνο Οθωμανοί-μουσουλμάνοι και κατ’ επέκταση μόνο Τούρκοι,στην Κεμαλική ιδεολογία το σύνθημα αυτό γίνεται «ένα κράτος,ένα έθνος,μία γλώσσα».
O Κεμαλισμός αποτελεί τη συνέχεια και εξέλιξη του κινήματος των Νεότουρκων,ο Κεμαλισμός στη συνέχεια αποτέλεσε το πρότυπο του Χίτλερ και των Ναζί και βεβαίως του Φασισμού όπως αυτός εμφανίστηκε στην Ιταλία, στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία και άλλες χώρες στο Μεσοπόλεμο.
O Κεμαλισμός είναι ένα «ιδεολογικό φαινόμενο» του οποίοι η γέννησή του ξεκινά από την περίοδο κατάρρευσης του Οθωμανικού κράτους και της εμφάνισης της εθνικιστικής, φασιστικής και ρατσιστικής κίνησης της «Ένωσις και Πρόοδος» των «Νεότουρκων» στην οποία ενώ ο Κεμάλ κράτησε πρωταγωνιστικό ρόλο,για τους ευνόητους λόγους η τουρκική ιστοριογραφία τον κατατάσσει στους απλούς αξιωματικούς που όπως πολλοί άλλοι,«παραπλανήθηκε».
O ‘Ερικ Τσούρχερ τονίζει ότι ο Μουσταφά Κεμάλ υπήρξε ένα από τα έμπιστα μέλη των Νεότουρκων,γεγονός άλλωστε το οποίο παραδέχτηκε το 1923,λέγοντας ότι «όλοι υπήρξαμε μέλη της Ένωσης και Προόδου».
Όταν οι διανοούμενοι και στρατιωτικοί είδαν μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο ότι διαλύεται η αυτοκρατορία στράφηκαν προς τον εθνικισμό- φασισμό-ρατσισμό του Κεμάλ.Στην περίπτωση των Ναζί,η ηττημένη Γερ-μανία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου έπρεπε να αναστηθεί και μόνο ένας Φύρερ, στα πρότυπα του Κεμάλ,θα μπορούσε να το κάνει πράξη.
Ο Κεμαλισμός,ως κυρίαρχη ιδεολογία,διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μικρά Ασία (1919-1922)3 και της μονοκομματικής περιόδου της Τουρκίας (1923-1946) με στόχο να προσφέρει μια νέα ταυτότητα,ένα νέο αξιακό σύστημα.Στην πραγματικότητα όμως,ο εκτουρκισμός των κατοίκων της Τουρκίας,η επικράτηση της τουρκικής ταυτότητας με βάση γλωσσικά,πολιτισμικά,εδαφικά,αλλά και φυλετικά κριτήρια,γίνεται με την απόρριψη εθνικών,γλωσσικών και πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων.Κατ΄ αντιστοιχία,το Ναζιστικό μοντέλο,αφού ακολούθησε πιστά τα παραπάνω ρατσιστικά βήματα καθαρότητας της Γερμανίας,τα εξέλιξε με τον πιο απάνθρωπο και βάρβαρο τρόπο.
Ο Κεμαλισμός και ο Ναζισμός, με θεματοφύλακες τους στρατιωτικούς, μορφοποιήθηκε με τις εθνοκτόνες διαδικασίες εναντίον των λαών. H «Νέα Τουρκία» δημιουργήθηκε από τον Κεμάλ στη βάση της εξαφάνισης κάθε ίχνους ελληνικής, αρμενικής παρουσίας στην κοινωνία, την οικονομία, τον πολιτισμό.Το παραπάνω πρότυπο ακολουθήθηκε πιστά από τους Ναζί και από τον Χίτλερ, προσδοκώντας στη δημιουργία του αιώνιου Γ’ Ράιχ.
Για τη δημιουργία του ολοκληρωτικού κράτους, όπως οι Νεότουρκοι έτσι και η Κεμαλική κυβέρνηση και οι Ναζί του Χίτλερ,συνδύασαν το νόμιμο με το παράνομο,τ η συγκροτημένη Εθνοσυνέλευση με τις «ειδικές» οργανώσεις. Ακολουθώντας την παράδοση της Νεοτουρκικής «Ειδικής Οργάνωσης», η δραστηριότητα της οποίας συνίστατο στο να παρακάμπτει την επίσημη οδό για να εκτελεί τα καθήκοντα που της ανέθετε απευθείας η Νεοτουρκική ηγεσία4,οι Κεμαλικοί χρησιμοποίησαν τις παραστρατιωτικές ομάδες, ενώ οι Ναζί τις αναρίθμητες οργανώσεις μαζικής εξόντωσης.
Όπως γράφει ο Νίκος Ψυρρούκης, «η προσεκτικότερη μελέτη του Κεμαλισμού μας πείθει ότι πρόκειται για βαθιά αντιλαϊκή και αντιδημοκρατική θεωρία. O φιλοναζισμός και άλλες αντιδραστικές δοξασίες είναι νομοτελειακή εξέλιξη του κεμαλισμού… Ακόμα και οι κεμαλικές μεταρρυθμίσεις γίνονται με διοικητικές αποφάσεις από πάνω. Περιφρονούν τις πολιτιστικές παραδόσεις του τουρκικού λαού, εκφράζουν το σύμπλεγμα κατωτερότητας των Τούρκων αστών».
H μετάβαση από ένα Οθωμανικό συγκεντρωτικό, αυταρχικό, πολυεθνικό και πολυθρησκευτικό κράτος σε ένα συγκεντρωτικό, αυταρχικό, εθνικιστικό, στρατικοποιημένο, φασιστικό και ρατσιστικό κράτος από τον Κεμάλ γίνεται με βίαιο τρόπο και χωρίς κανένα κοινωνικό έρεισμα αποτέλεσμα η οργάνωση της Τουρκίας κατά την Κεμαλική περίοδο να ομοιάζει τα φασιστικά και ρατσιστικά μοντέλα, με κυρίαρχο τον Ναζισμό.
O ρατσισμός και οι φυλετικές θεωρίες, που στο Ναζισμό έγιναν «επιστήμη», εμφανίστηκαν ως όργανα επιβολής στον Κεμαλισμό,ο οποίος υποστήριξε ότι οι Τούρκοι ξεκινώντας από τα βάθη της Ασίας, διέδωσαν τον πολιτισμό σε όποια χώρα και αν πήγαιναν.
Στην Κεμαλική περίοδο, οι μεν Ελληνικοί και άλλοι πληθυσμοί εκδιώχθηκαν και αναγκάστηκαν να διακόψουν μια παρουσία αιώνων, οι δε μουσουλμανικοί πληθυσμοί και ιδιαίτερα τα λαϊκά στρώματα, αφού στην αρχή χρησιμοποιήθηκαν, στη συνέχεια αντιμετωπίζοντας το αυταρχικό καθεστώς, δένονταν με τη θρησκεία, η οποία έγινε συνώνυμο με την καθημερινότητα.
O Κεμαλισμός, ο οποίος για λόγους ιστορικού πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου είναι όμοιος με τον ρατσισμό που αναπτύχθηκε στη Ναζιστική Γερμανία και εξελίχθηκε σε κρατικό μοντέλο στο θεσμικό μόρφωμα της νότιας Αφρικής, ξεκινούσε από την προϋπόθεση ότι η πραγματοποίηση της κυριαρχίας εξαιτίας της αδύνατης οικονομικής βάσης θα ήταν δυνατή στη βάση μιας στρατιωτικής επέμβασης. Έτσι, η Κεμαλική αστική τάξη στο οικονομικό, πολιτιστικό και πολιτικό πεδίο στη διάρκεια των ετών 1925-1940 εφάρμοσε το σχέδιο εγκαθίδρυσής της7 με τη βοήθεια του στρατού8.Στο Ναζιστικό περιβάλλον έγινε ακριβώς το ίδιο, με πολλαπλά δυσμενή αποτελέσματα.
Σχεδόν ταυτόχρονα, ο στρατός και οι παραφυάδες του έγινε ο βασικός ρυθμιστής της εξουσίας στα ιδεώδη του Κεμαλισμού και του Ναζισμού και κατ’ επέκταση του κράτους και του κόμματος, που ελέγχει και προβλέπει για τα πάντα. Το μοναδικό Κόμμα έγινε κράτος και το κράτος έγινε Κόμμα,ενώ ειδικά ο στρατός αποτέλεσε την ταξική έκφραση των αρχών του Κεμαλισμού και του Ναζισμού.
O Κεμαλισμός αποτελεί συνώνυμο του Ναζισμού και συνιστά μία φασιστική, εθνικιστική και ρατσιστική ιδεολογία η οποία εκφρασμένη με την πιο ακραία βαρβαρότητα, στέρησε τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους. H πρόταση του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη που συνδέεται με την ανάδειξη της αλήθειας σε ό,τι αφορά τη σχέση και τις ομοιότητες Κεμαλισμού και Ναζισμού, είναι η ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως παγκόσμιας και Ευρωπαϊκής ημέρας μνήμης των θυμάτων του Κεμαλισμού,κατ’ αντιστοιχία της διεθνούς ημέρας μνήμης του θυμάτων του Ναζισμού (27 Ιανουαρίου).Είναι μία συμβολική, αλλά και ουσιαστική, πράξη καταδίκης του φασισμού και Νίκης της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας, του Δικαίου και της Ιστορίας,είναι η Νίκη των λαών που δολοφονήθηκαν. Είναι η Νίκη της Ζωής έναντι των ιδεολογιών του Θανάτου.
*Ο Θεοφάνης Μαλκίδης είναι διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου και το κείμενο αποτελεί μέρος της ομιλίας του στην εκδήλωση στο μαρτυρικό Καρυόφυτο Ξάνθης , εκδήλωση την οποία οργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καρυοφυτινών. Στο Καρυόφυτο εγκαταστάθηκαν Πόντιοι, Μικρασιάτες και ανατολικοθρακιώτες πρόσφυγες μετά τη Γενοκτονία και το Σεπτέμβριο του 1944 οι Βούλγαροι κατακτητές, συνεχιστές του Κεμαλισμού, του Φασισμού και του Ναζισμού δολοφόνησαν 34 Ελληνίδες και Έλληνες.
