Γ. Νικητιάδης: Στη Βουλή οι καθυστερήσεις, οι αυξήσεις της ΕΤΑΔ και οι «παραλίες δύο ταχυτήτων» στη Δωδεκάνησο
Το σοβαρό ζήτημα που έχει δημιουργηθεί με την αξιοποίηση των παραλιών στη Ρόδο, την Κω και τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου φέρνει στη Βουλή ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, υπεύθυνος του ΚΤΕ Ανάπτυξης και τέως Υφυπ. Πολιτισμού – Τουρισμού Γιώργος Νικητιάδης, με Ερώτηση που κατέθεσε προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη. Η Ερώτηση κατατέθηκε το Σάββατο 06 Ιουνίου 2026.
Ο κ. Νικητιάδης αναδεικνύει τις μεγάλες καθυστερήσεις στις διαδικασίες παραχώρησης και αξιοποίησης παραλιών, την ώρα που η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει από τα τέλη Μαρτίου για τη Ρόδο και την Κω, με αποτέλεσμα επιχειρήσεις, εργαζόμενοι, τοπικές κοινωνίες και επισκέπτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με εικόνα αβεβαιότητας και δυσλειτουργίας.
Στο κείμενο της Ερώτησης επισημαίνεται ότι στη Ρόδο και την Κω λειτουργούν διαφορετικά καθεστώτα διαχείρισης των παραλιών. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι παραλίες που διαχειρίζεται το Ελληνικό Δημόσιο, μέσω των προβλέψεων του ν. 5092/2024 και της συνεργασίας με τους οικείους Δήμους, με πρόβλεψη σημαντικής ανταποδοτικότητας προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Από την άλλη πλευρά βρίσκονται παραλίες αρμοδιότητας της ΕΤΑΔ, όπου, όπως τονίζεται, η τοπική κοινωνία μένει ουσιαστικώς εκτός του μοντέλου λειτουργίας, παρά το γεγονός ότι οι Δήμοι επιβαρύνονται με τον καθαρισμό, την αποκομιδή απορριμμάτων, την τροφοδοσία με νερό και τη συνολική φροντίδα των χώρων.
Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για «παραλίες δύο ταχυτήτων» σε Ρόδο και Κω, με διαφορετικούς κανόνες, διαφορετική λογική και διαφορετικό βαθμό επιστροφής αξίας στις τοπικές κοινωνίες. Όπως αναφέρεται στην Ερώτηση, στο μοντέλο του Δημοσίου μέσω Κτηματικής υπάρχει πρόβλεψη 60% υπέρ του Δήμου, ενώ στο μοντέλο της ΕΤΑΔ η τοπική ανταποδοτικότητα είναι μηδενική.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται ακόμη και για τις όμορες επιχειρήσεις που διαθέτουν προτιμησιακό δικαίωμα απλής χρήσης παραλίας. Συμφώνως με το κείμενο της Ερώτησης, η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων και δικαιολογητικών είχε οριστεί για τις 25 Μαΐου 2026, ενώ στη συνέχεια δόθηκε νέα παράταση έως τις 31 Μαΐου. Ωστόσο, ακόμη δεν έχει αποσαφηνιστεί πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, με τον κίνδυνο να περάσει μεγάλο μέρος του καλοκαιριού χωρίς οργανωμένες παραλίες και χωρίς σύγχρονες υποδομές μπροστά από ξενοδοχειακές μονάδες και τουριστικές επιχειρήσεις.
Στην Ερώτηση περιλαμβάνονται, επίσης, οι καταγγελίες για περιπτώσεις ξενοδόχων που προσπάθησαν να καθαρίσουν και να τακτοποιήσουν τις παραλίες μπροστά από τις επιχειρήσεις τους και βρέθηκαν αντιμέτωποι με την αστυνομία. Ο κ. Νικητιάδης ζητά από το Υπουργείο να απαντήσει πώς είναι δυνατόν, ενώ η τουριστική περίοδος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, οι νόμιμες διαδικασίες να παραμένουν σε εκκρεμότητα και οι επιχειρήσεις να μη γνωρίζουν πότε και με ποιους όρους θα μπορέσουν να λειτουργήσουν.
Κεντρικό σημείο της Ερώτησης αποτελεί και η καταγγελία του Δήμου Ρόδου για κατακόρυφη αύξηση της τιμής εκκίνησης από την ΕΤΑΔ, από τα 24 ευρώ στα 80 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ο κ. Νικητιάδης ζητά εξηγήσεις από τον Υπουργό για το πώς συνδέεται αυτή η αύξηση με την κυβερνητική ρητορική περί αντιμετώπισης της ακρίβειας, όταν η ίδια η κρατική εταιρία οδηγεί σε τριπλασιασμό της τιμής εκκίνησης μέσα σε έναν χρόνο. Όπως σημειώνεται, οι αυξήσεις αυτές αναμένεται να μεταφερθούν στο κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον επισκέπτη και καθιστώντας ακόμη ακριβότερη την πρόσβαση στις τουριστικές υπηρεσίες των νησιών.
Παραλλήλως ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ θέτει το ζήτημα των λεγόμενων «απάτητων παραλιών» και των περιοχών Natura. Στην Ερώτηση υπογραμμίζεται ότι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας, ωστόσο η εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας πρέπει να γίνεται με τεκμηρίωση, αναλογικότητα και γνώση των πραγματικών δεδομένων κάθε περιοχής. Ιδίως όταν υπάρχουν σημεία όπου η ανθρώπινη δραστηριότητα υφίσταται επί δεκαετίες, απαιτείται σαφής σχεδιασμός και όχι αιφνιδιαστικές αποφάσεις που δημιουργούν σοβαρά προβλήματα σε ξενοδοχειακές μονάδες και τοπικές επιχειρήσεις.
Ο κ. Νικητιάδης επισημαίνει ακόμη ότι η αξιοποίηση των παραλιών δεν αφορά μόνο τα δημόσια έσοδα, αλλά και την κοινωνική διάχυση του τουριστικού εισοδήματος. Για δεκαετίες, δεκάδες οικογένειες στα νησιά έβγαζαν τα προς το ζην από μικρές δραστηριότητες στις παραλίες, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και κρατώντας μέρος του τουριστικού οφέλους στην τοπική κοινωνία. Ο κίνδυνος υπερσυγκέντρωσης της διαχείρισης σε λίγους, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις, τις υψηλές τιμές εκκίνησης και την αβεβαιότητα για το πόσες παραλίες τελικά θα αξιοποιηθούν, δημιουργεί εύλογη ανησυχία.
Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Νικητιάδης ερωτά τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη:
- Για ποιο λόγο δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως οι διαδικασίες ηλεκτρονικής δημοπράτησης και νόμιμης παραχώρησης χρήσης των παραλιών της Ρόδου και της Κω, ενώ η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει και πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι εν λόγω διαδικασίες;
- Για ποιον λόγο δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως οι αντίστοιχες διαδικασίες για όσους έχουν προτιμησιακό δικαίωμα και πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν;
- Πόσες παραλίες και σημεία αυτών αναμένεται να αξιοποιηθούν για την θερινή σεζόν του 2026 και πόσες αντιστοίχως για τα έτη 2025, 2024 και 2023;
- Σε πόσα διαφορετικά νομικά πρόσωπα είχε υπάρξει παραχώρηση σημείων προς αξιοποίηση κατ’ έτος για τα έτη 2023, 2024 και 2025;
- Ποια είναι η θέση του για τις καταγγελίες του Δήμου Ρόδου για κατακόρυφη αύξηση της τιμής εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο από τα 24 ευρώ στα 80 ευρώ και πως αυτό συνάδει με την προσπάθεια που υποτίθεται κάνει η Κυβέρνηση για πάταξη της ακρίβειας όταν η ίδια μέσα σε ένα χρόνο τριπλασιάζει την τιμή εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο;
- Τι τελικά ισχύει στις παραχωρήσεις από την ΕΤΑΔ όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών;
- Γιατί στην Ρόδο και στην Κω υπάρχουν παραλίες δύο ταχυτήτων και δύο διαφορετικά καθεστώτα με την τοπική αυτοδιοίκηση να είναι ουσιαστικώς εκτός του μοντέλου λειτουργίας της ΕΤΑΔ και τι προτίθεται να κάνει ώστε η τοπική αυτοδιοίκηση να έχει μεγαλύτερη συμμετοχή;
- Ποιες είναι οι προθέσεις του ως προς την διαχείριση και την αξιοποίηση στις «απάτητες παραλίες» μπροστά από ξενοδοχειακές μονάδες;
Επισυνάπτεται το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς Υπουργό Εθνικής οικονομίας και οικονομικών κο Κυριάκο Πιερρακάκη
Θέμα: Επιτελικό μπάχαλο με την αξιοποίηση των παραλιών της Ρόδου, της Κω και των άλλων νησιών, κίνδυνος να χαθεί η θερινή περίοδος
Κύριε Υπουργέ,
Με τις πτήσεις τσάρτερ να ξεκινούν για την Ρόδο και την Κω ήδη από τον Μάρτιο και την θερινή τουριστική περίοδο να βρίσκεται ήδη εν εξελίξει, η τοπική κοινωνία και αγορά της Ρόδου και της Κω αγωνιούν για την έκβαση της. Αγωνία μάλιστα που μεγαλώνει εν μέσω ενός πολέμου στην ευρύτερη γειτονιά μας, της ανασφάλειας που αυτός δημιουργεί και των πληθωριστικών πιέσεων που επηρεάζουν καταναλωτικές συνήθειες και προϋπολογισμούς.
Με πάνω από 3 εκ επισκέπτες ετησίως και έσοδα που κυμαίνονται στα 2,5-3 δις, ο τουρισμός για τη Ρόδο αποτελεί την πιο σημαντική πηγή εσόδων. Αντιστοίχως στο ίδιο επίπεδο αναλογικώς βρίσκονται και τα στοιχεία για το νησί της Κω. Μέρος του τουριστικού μας προϊόντος εκτός της πλούσιας ιστορίας μας, της ιδιαίτερης γαστρονομίας μας, είναι και η φυσική ομορφιά των νησιών και των παραλιών μας. Παραλίες που ανήκουν στη διαχείριση είτε του Υπουργείου Οικονομικών είτε της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤΑΔ).
Το γεγονός αυτό αρκεί από μόνο του για την δημιουργία παραλιών δύο ταχυτήτων. Στις μεν πρώτες η διαχείριση από το Ελληνικό Δημόσιο κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5092/2024 και τη συνεργασία με τους οικείους δήμου εγγυάται την αρκετά υψηλή ανταποδοτικότητα προς τις τοπικές κοινωνίες. Στις δε δεύτερες, παρά το θεσμικό πλαίσιο του 2024, η ΕΤΑΔ λειτουργεί ως κράτος εν κράτει, γεγονός που αναγκάστηκε προσφάτως να καταγγείλει και ο Δήμαρχος Ρόδου.
Ακόμη χειρότερα πολλές φορές δεν εξασφαλίζει ούτε τον αυτονόητο βαθμό καλής λειτουργίας. Είναι χαρακτηριστικό πως αν και έχει παρέλθει ήδη ο Μάϊος, η ΕΤΑΔ δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τις εργασίες αξιοποίησης των παραλιών που είναι υπό την αρμοδιότητα της.
Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αίτησης και δικαιολογητικών των ενδιαφερομένων επενδυτών για τις όμορες επιχειρήσεις με προτιμησιακό δικαίωμα απλής χρήσης παραλίας, είχε οριστεί η Δευτέρα 25 Μαΐου 2026 ενώ για τις δημοπρατούμενες η διαδικασία συνεχίζεται με καθυστερήσεις. Το στάδιο υποβολής οικονομικής προσφοράς για τις όμορες παραλίες, δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη και θα ανακοινωθεί στους συμμετέχοντες που θα περάσουν επιτυχώς το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών, το επόμενο διάστημα, χωρίς ακόμη να γνωρίζει κανείς πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και αν θα έχει τελειώσει τότε το καλοκαίρι. Ακόμη χειρότερα, συμφώνως με καταγγελίες, ξενοδόχοι που προσπάθησαν να καθαρίσουν και να «συμμαζέψουν» τις παραλίες μπροστά από τα ξενοδοχεία τους, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την αστυνομία!
Εξοργιστικό γεγονός αποτελεί επίσης ότι ακόμη και για τους έχοντες προτιμησιακό δικαίωμα, δηλαδή «όμορους» επιχειρηματίες / ιδιοκτήτες, που έχουν νόμιμη επιχείρηση μπροστά ή δίπλα στο τμήμα αιγιαλού, και διατηρούν το δικαίωμα της απευθείας εκμίσθωσης βάσει άρθρου 11 ν. 5092/2024, η διαδικασία έλαβε νέα παράταση έως 31 Μαΐου 2026. Έτσι ένα ξενοδοχείο που έχει μπροστά του ακριβώς παραλία δεν την αξιοποίησε μέχρι σήμερα και βλέπουμε αν και πότε θα την αξιοποιήσει ενώ ταυτόχρονα πρόβλημα δημιουργείται με την θέσπιση «απάτητων» παραλιών αποκλείοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη χρήση τους από ξενοδοχειακές μονάδες ακόμη και για περιπτώσεις που αυτές αξιοποιούνταν για πολλά χρόνια.
Στο επιτελικό αυτό μπάχαλο προστίθεται και η καταγγελία του Δήμου Ρόδου ότι ουσιαστικώς η ΕΤΑΔ λειτουργεί εκτός θεσμικού πλαισίου. Αιτία η απόφαση της εταιρίας για κατακόρυφη αύξηση της τιμής εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο από τα 24 ευρώ στα 80 ευρώ, τιμές που η αγορά χαρακτηρίζει ως «τιμές Μυκόνου» και που σε κάθε περίπτωση θα επιβαρύνουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών συμβάλλοντας στην ακρίβεια που έχει κάνει απλησίαστα για πολλούς Έλληνες ειδικά τα νησιά μας. Αντίστοιχες αυξήσεις παρατηρούνται και στις παραχωρήσεις προς όμορες επιχειρήσεις, τόσο στην Ρόδο όσο και στην Κω. Επιπροσθέτως η απόφαση αυτή, ΤΗΣ ΕΤΑΔ, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον δικό σας νόμο ( 5092/2024 ) όπου προβλέπει ότι η τιμολόγηση πρέπει να στηρίζεται σε νόμιμη διαδικασία, ότι αυτή γίνεται με καθορισμό τιμών ανά τετραγωνικό μέτρο και ανά ζώνες με απόφαση αρμόδιου οργάνου.
Τα παραπάνω γεγονότα οδήγησαν ακόμη και βουλευτή της Κυβερνητικής πλειοψηφίας να στείλει επιστολή διαμαρτυρίας προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και οικονομικών, ζητώντας παράταση των μισθώσεων των όμορων επιχειρήσεων σε παραχωρήσεις αιγιαλού και παραλίας στα Δωδεκάνησα έως τις αρχές Αυγούστου.
Ένα ακόμη ζήτημα ως προς τις παραλίες αποτελεί ο αριθμός αυτών που θα διατεθούν προς αξιοποίηση καθώς και πόσοι τελικώς θα αναλάβουν την διαχείριση τους. Ο λόγος είναι πως αφενός για το πρώτο όπως επισημάνθηκε από την Κοινοβουλευτική μας ομάδα με πρόσφατη ερώτηση της προς τα συναρμόδια Υπουργεία και με αφορμή τις παραλίες της Σύμης, αυτές τείνουν να μειώνονται χαρακτηριζόμενες ως «απάτητες» και περιοχές Natura. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος είναι αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας. Ωστόσο, η εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας πρέπει να γίνεται με τεκμηρίωση, αναλογικότητα και συνεκτίμηση των πραγματικών δεδομένων κάθε περιοχής, ώστε να μην χαρακτηρίζονται ως «απάτητες» περιοχές όπου υπάρχει ανθρώπινη δραστηριότητα για δεκαετίες.
Επιπλέον ο μεγάλος αριθμός παραλιών προς αξιοποίηση και ο μικρός βαθμός συγκέντρωσης της αγοράς, επέτρεψε για πολλές δεκαετίες, δεκάδες αν όχι εκατοντάδες οικογένειες να βγάζουν τα προς το ζην από την αξιοποίηση των παραλιών. Έτσι αντί τα έσοδα να πηγαίνουν στις τσέπες λίγων πλήθος οικογενειών έζησε για δεκαετίες από μια δραστηριότητα που δημιούργησε αρκετές θέσεις εργασίας και μοίρασε δίκαια μέρος των τουριστικών εσόδων.
Τα παραπάνω προκύπτουν όχι μόνο εξαιτίας των μεγάλων ευθυνών της πολιτείας και δη του «επιτελικού» κράτους της ΝΔ που απαιτεί μήνες για την ολοκλήρωση ηλεκτρονικών διαδικασιών για εκκρεμεί και γνωστά ζητήματα εδώ και μήνες αλλά και γιατί στην Ρόδο και στην Κω και τα άλλα νησιά μας λειτουργούν διαφορετικά καθεστώτα διαχείρισης, με διαφορετικούς κανόνες, διαφορετική λογική και διαφορετικό βαθμό ανταποδοτικότητας προς την τοπική κοινωνία. Έτσι η Ρόδος και η Κως διαθέτουν παραλίες δύο ταχυτήτων. Και ενώ στο μοντέλο του Δημοσίου μέσω Κτηματικής υπάρχει ήδη πρόβλεψη 60% υπέρ του Δήμου, στο μοντέλο της ΕΤΑΔ η τοπική επιστροφή της αξίας είναι μηδενική. Δίχως μάλιστα να καταβάλλεται οποιαδήποτε αποζημίωση για τον καθαρισμό των παραλιών, την αποκομιδή απορριμμάτων και την τροφοδοσία με νερό, με τα οποία επιβαρύνεται ο δήμος.
Δεδομένου ότι ουσιαστικά η θερινή τουριστική περίοδος έχει ξεκινήσει από τα τέλη Μαρτίου και οι τουρίστες έρχονται στο νησί μας χωρίς να μπορούν να βρουν οργανωμένες παραλίες και σύγχρονες υποδομές
Δεδομένου ότι η Κτηματική Υπηρεσία και η ΕΤΑΔ δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη τις διαδικασίες για την παραχώρηση των παραλιών που είναι υπό την αρμοδιότητα τους και δύσκολα θα τις έχουν ολοκληρώσει πριν το τέλος Ιουνίου
Δεδομένου ότι εκφράζεται ανησυχία για το πλήθος των παραλιών που εν τέλει θα αξιοποιηθούν και αν σε αυτές υπάρξει υπερσυγκέντρωση σε λίγους
Δεδομένου ότι ακόμη και το προτιμησιακό δικαίωμα δεν θα μπορεί να ασκηθεί πριν το τέλος του Ιουνίου στην καλύτερη των περιπτώσεων
Ερωτάται ο Υπουργός
- Για ποιο λόγο δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως οι διαδικασίες ηλεκτρονικής δημοπράτησης και νόμιμης παραχώρησης χρήσης των παραλιών της Ρόδου και της Κω, ενώ η τουριστική περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει και πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι εν λόγω διαδικασίες;
- Για ποιον λόγο δεν έχουν ολοκληρωθεί εγκαίρως οι αντίστοιχες διαδικασίες για όσους έχουν προτιμησιακό δικαίωμα και πότε αναμένεται να ολοκληρωθούν;
- Πόσες παραλίες και σημεία αυτών αναμένεται να αξιοποιηθούν για την θερινή σεζόν του 2026 και πόσες αντιστοίχως για τα έτη 2025, 2024 και 2023;
- Σε πόσα διαφορετικά νομικά πρόσωπα είχε υπάρξει παραχώρηση σημείων προς αξιοποίηση κατ’ έτος για τα έτη 2023, 2024 και 2025;
- Ποια είναι η θέση σας για τις καταγγελίες του Δήμου Ρόδου για κατακόρυφη αύξηση της τιμής εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο από τα 24 ευρώ στα 80 ευρώ και πως αυτό συνάδει με την προσπάθεια που υποτίθεται κάνει η Κυβέρνηση σας για πάταξη της ακρίβειας όταν η ίδια μέσα σε ένα χρόνο τριπλασιάζει την τιμή εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο;
- Τι τελικά ισχύει στις παραχωρήσεις από την ΕΤΑΔ όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών;
- Γιατί στην Ρόδο και στην Κω υπάρχουν παραλίες δύο ταχυτήτων και δύο διαφορετικά καθεστώτα με την τοπική αυτοδιοίκηση να είναι ουσιαστικώς εκτός του μοντέλου λειτουργίας της ΕΤΑΔ και τι προτίθεστε να κάνετε ώστε η τοπική αυτοδιοίκηση να έχει μεγαλύτερη συμμετοχή;
- Ποιες είναι οι προθέσεις σας ως προς την διαχείριση και την αξιοποίηση στις «απάτητες παραλίες» μπροστά από ξενοδοχειακές μονάδες;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Γιώργος Νικητιάδης
