Η Κως αξίζει περισσότερα: όταν οι μικρές πόλεις μάς δείχνουν τι λείπει
Φέτος είχα την ευκαιρία να ταξιδέψω σε αρκετές πόλεις της βόρειας Ελλάδας με πληθυσμό μικρότερο ή περίπου ίσο με αυτόν της Κω. Πόλεις χωρίς τη βαριά τουριστική βιομηχανία του νησιού μας, χωρίς τα εκατομμύρια επισκεπτών κάθε καλοκαίρι και χωρίς τα αντίστοιχα έσοδα που δημιουργεί ο τουρισμός. Κι όμως, σε πολλές από αυτές διαπίστωσα κάτι που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κανείς: καλύτερους δρόμους, πιο οργανωμένα πεζοδρόμια, περισσότερους δημόσιους χώρους, καθαρότερα πάρκα και συνολικά μια εικόνα πιο λειτουργική και πιο ανθρώπινη.
Το ερώτημα λοιπόν προκύπτει αυτονόητα: γιατί να συμβαίνει αυτό;
Η Κως είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας. Κάθε χρόνο φιλοξενεί εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες και παράγει σημαντικά έσοδα για την τοπική και εθνική οικονομία. Θα περίμενε κανείς ότι ένα μέρος με τέτοια δυναμική θα είχε υποδομές αντάξιες της φήμης και της οικονομικής του συμβολής. Αντί αυτού, πολλές φορές η καθημερινότητα των κατοίκων θυμίζει περιοχή που απλώς “αντέχει” την ανάπτυξη, χωρίς να τη μετατρέπει σε ποιότητα ζωής.
Οι δρόμοι σε αρκετές περιοχές παραμένουν προβληματικοί, τα πεζοδρόμια συχνά στενά ή κατεστραμμένα, οι δημόσιοι χώροι περιορισμένοι και η εικόνα εγκατάλειψης σε ορισμένα σημεία δεν συνάδει με έναν διεθνή τουριστικό προορισμό. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι έχουμε αρχίσει να το θεωρούμε φυσιολογικό.
Ίσως το πρόβλημα να μην είναι μόνο οικονομικό. Ίσως να αφορά και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η ανάπτυξη. Σε πολλές μικρότερες πόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη έμφαση στη λειτουργικότητα, στη συντήρηση και στην καθημερινότητα του κατοίκου. Εκεί, οι υποδομές δεν χτίζονται μόνο για να εξυπηρετούν την εικόνα μιας σεζόν, αλλά για να βελτιώνουν τη ζωή όλο τον χρόνο.
Στην Κω, αντίθετα, πολλές φορές η ανάπτυξη μοιάζει αποσπασματική. Το βάρος πέφτει κυρίως στην εξυπηρέτηση του τουρισμού, ενώ βασικά ζητήματα της καθημερινότητας μένουν πίσω. Όμως ένας τόπος δεν μπορεί να είναι πραγματικά ελκυστικός για τους επισκέπτες όταν δεν είναι πρώτα λειτουργικός για τους ίδιους τους κατοίκους του.
Η σύγκριση με άλλες μικρές πόλεις δεν γίνεται από διάθεση ισοπέδωσης ούτε μηδενισμού. Γίνεται γιατί αποδεικνύει ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα. Ότι το μέγεθος μιας πόλης ή η απόστασή της από τα μεγάλα αστικά κέντρα δεν αποτελεί δικαιολογία. Και κυρίως γιατί δείχνει ότι η Κως, με τις δυνατότητες και τα έσοδα που διαθέτει, αξίζει πολύ περισσότερα από μια διαρκή λογική “αρκετά καλά”.
Το νησί μας έχει ομορφιά, ιστορία και δυναμική. Αυτό που χρειάζεται είναι σταθερός σχεδιασμός, συντήρηση, προτεραιότητα στις υποδομές και απαίτηση από όλους μας για μια καλύτερη καθημερινότητα. Γιατί η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο από τις αφίξεις των τουριστών, αλλά και από την ποιότητα ζωής εκείνων που ζουν εδώ όλο τον χρόνο.
