Θεοφάνης Μαλκίδης
Οδοί σε αρνητές του εγκλήματος ή αναγνώριση της Γενοκτονίας ;
Παρότι διαβάζεται ως πλεονασμός, χρειάζονται ξανά, μπροστά στη λήθη και στα συμφέροντα, λίγες γραμμές για να υπενθυμίσουμε τη μεγάλη σημασία του Ελληνισμού του Πόντου, της Ιωνίας, της Καππαδοκίας, της Θράκης, όχι μόνο στον πολιτισμό μας ,στην ιστορία μας, αλλά και παγκοσμίως. Και αυτό γιατί εκτός από τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, όλος ο πλανήτης γνωρίζει και έχει ως σημείο αναφοράς το χώρο αυτό, ως οικουμενικό κέντρο πολιτισμού, αρχιτεκτονικής, ιστορίας, αθλητισμού, ζωής, δυστυχώς όμως και θανάτου, με τη Γενοκτονία στις αρχές του 20ου αιώνα.
Η άνοδος του τουρκικού εθνικισμού με την εδραίωση του ρατσιστικού κινήματος των Νεότουρκων στην εξουσία και στη συνέχεια του Μουσταφά Κεμάλ, οδήγησαν στη Γενοκτονία. Από τους περισσότερους 3.000.000 Ελληνίδες και Έλληνες που ζούσαν στην περιοχή αυτή το 1914, πάνω από 1.000.000 δολοφονήθηκαν, ενώ πάνω 1.500.000 ήρθαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα. Άγνωστος αριθμός παρέμεινε ως εξισλαμισμένοι στην Τουρκία, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι βρήκαν καταφύγιο, εκτός από την Ελλάδα και σε άλλες χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Ιράν, Συρία κ.ά.).
Το τελευταίο μέρος της σύγχρονης ελληνικής τραγωδίας διαδραματίζεται τον Αύγουστο-Σεπτέμβριο του 1922, όταν αρχίζει η επίθεση του δασκάλου του Χίτλερ Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος έχοντας υπογράψει σύμφωνο φιλίας και συνεργασίας με τη Σοβιετική Ένωση, τη Γαλλία και Ιταλία, και ενώ οι Βρετανοί φωτογράφιζαν τη φωτιά στην προκυμαία της Σμύρνης(…), μπορεί να ολοκληρώσει το δολοφονικό του έργο!
Η Γενοκτονία των Ελληνίδων και των Ελλήνων από τους Νεότουρκους και τον Μουσταφά Κεμάλ, οι οποίοι με οργανωμένο σχέδιο στράφηκαν εναντίον τους, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην παγκόσμια ιστορία.
Ωστόσο αυτό το έγκλημα δεν τιμωρήθηκε και έτσι επικράτησε η σιωπή, η παραχάραξη, η προπαγάνδα, η άρνηση. Αυτό όμως δεν μπορούσε (και δεν μπορεί) να συνεχιστεί άλλο και η ανάδειξη της Γενοκτονίας των προγόνων μας με τις ιστορικές πρωτοβουλίες του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη, λαμβάνουν πλέον εκτός από πανελλήνιες και διεθνείς διαστάσεις με τις σχετικές αναγνωρίσεις (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία κ.ά.). Σημαντική στιγμή για την ανάδειξη του αποσιωπημένου εγκλήματος αποτελεί το ψήφισμα (Δεκέμβριος 2007) της International Association of Genocide Scholars για τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Ασσυρίων και των Αρμενίων στο διάστημα 1914-1923.
Η συντριπτική υποστήριξη που δόθηκε στο ψήφισμα από την κορυφαία στον κόσμο οργάνωση μελέτης των Γενοκτονιών, βοήθησε στην ανάπτυξη της παγκόσμιας συνείδησης για το έγκλημα εναντίον των προγόνων μας και αποτελεί σημαντικό μέσο, έτσι ώστε η Τουρκία, η οποία αρνείται εντελώς τις Γενοκτονίες των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Ασσυρίων, να τις αναγνωρίσει. Επίσης η έκθεση (2006) του Ολλανδού ευρωβουλευτή Camiel Eurlings για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτέλεσε σημαντική εξέλιξη στο ζήτημα, αφού για πρώτη φορά τέθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο το θέμα της προσχώρησης της Τουρκίας, συνδεδεμένο με τη Γενοκτονία των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ελλήνων.
Ενώ η ανακοίνωση της ασφαλιστικής εταιρείας New York Life Insurance Co., (Σεπτέμβριος 2008) για αποζημιώσεις στα θύματα της Γενοκτονίας, σηματοδότησε νέες εξελίξεις στο ζήτημα.
Οι εξελίξεις που σημειώθηκαν και σημειώνονται το τελευταίο διάστημα (θυμίζω την αναφορά στο ψήφισμα του προέδρου των ΗΠΑ για τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 2022, όπου υπάρχει αναφορά για τη Γενοκτονία των Ελλήνων) συνιστούν πραγματική πρόοδο για το ζήτημα της αναγνώρισης. Από την παντελή απουσία λόγου και πράξης, από τη σιωπή, την άρνηση, την προπαγάνδα, το θέμα πέρασε στο προσκήνιο προκαλώντας αντιδράσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Στο μεν πρώτο θεσμοί και πρόσωπα προωθούν πλέον το ζήτημα φέρνοντας προ των ευθυνών το ελληνικό πολιτικό και θεσμικό σύστημα, στο δε εξωτερικό με τη στάση της Τουρκίας που συνεχίζει να αρνείται το μαζικό έγκλημα και τις αναγνωρίσεις της Γενοκτονίας.
Ωστόσο υπάρχει και ένα σημαντικό ζήτημα που αφορά την Ελληνική Δημοκρατία, η οποία από το 2014 έχει υιοθετήσει σχετικό νόμο (4285) για την κακόβουλη άρνηση, τον ευτελισμό ή η δικαιολόγηση γενοκτονιών, επιβάλλοντας ποινές φυλάκισης από 6 μήνες έως 3 χρόνια και χρηματική ποινή από 5.000 έως 20.000 ευρώ.
Η ρύθμιση αφορά γενοκτονίες, εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που έχουν αναγνωριστεί από την ελληνική Βουλή ή διεθνές δικαστήριο και στοιχειοθετείται όταν η άρνηση γίνεται με κακόβουλο τρόπο, δηλαδή με πρόθεση να προκληθεί μίσος, βία ή να ευτελιστεί η ιστορική μνήμη.
Σκοπός είναι η καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας, προστατεύοντας την ιστορική αλήθεια αναγνωρισμένων εγκλημάτων. Δυστυχώς όμως η άρνηση στην Ελλάδα παραμένει και μάλιστα επιβραβεύεται όταν στους αρνητές αποδίδονται ακόμη και οδοί προς τιμήν τους, όπως συνέβη με πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης !
Ο αγώνας για την αναγνώριση του εγκλήματος πρέπει να είναι καθολικός, χωρίς καμία απολύτως δικαιολογία και εξαίρεση. Οχι στη σιωπή, όχι στην άρνηση, αναγνώριση της Γενοκτονίας τώρα!
*Ο Θεοφάνης Μαλκίδης είναι διδάκτορας του Παντείου Παενεπιστημίου Αθηνών, μέλος της International Association of Genocide Scholars
