Διπλάσια σε σχέση με τις αρχές του 2026 οι τιμές του φυσικού αερίου, που δίνουν τον «τόνο» στην διαμόρφωση της χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας
«Διαθεσιμότητα» είναι πλέον η λέξη – κλειδί στην ενεργειακή αγορά, καθώς ο πλανήτης κρατά την ανάσα του ενόψει της λήξης του τελεσίγραφου Τραμπ, στις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ώρα Ελλάδας. Το αμερικανικό αργό στις 19.00 ώρα Ελλάδας ήταν στα 114,2 δολάρια ανά βαρέλι, με το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας (το brent, δηλαδή το ευρωπαϊκό πετρέλαιο), να κινείται χαμηλότερα, λίγο πάνω από τα 109 δολάρια το βαρέλι, ενώ παγίως συμβαίνει το αντίθετο.
Ο λόγος της αντιστροφής στα επίπεδα των τιμών έχει να κάνει με το γεγονός ότι είναι πολύ περισσότεροι εκείνοι που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερα προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στο αμερικανικό πετρέλαιο – οι χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, για παράδειγμα, οι οποίες μέχρι την αρχή της σύρραξης στο Ιράν είχαν μεγάλο βαθμό εξάρτησης (έως και 70% για χώρες όπως η Ν. Κορέα) από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Περσικού. Είναι χαρακτηριστικό της έλλειψης προσφοράς ότι το ρωσικό πετρέλαιο, μετά την προσωρινή διακοπή των κυρώσεων από τον Τραμπ είναι το ακριβότερο από όλους τους τύπους αργού – στην διαπραγμάτευση της περασμένης Παρασκευής, ήταν στα 121 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, το φυσικό αέριο στις 19.15 έφτασε τα 52,38 ευρώ ανά MWh στην ευρωπαϊκή αγορά, σχεδόν 100% πάνω σε σχέση με τα μέσα Δεκεμβρίου του 2025, όταν ήταν στα επίπεδα των 27 ευρώ ανά MWh. Παράλληλα, το επίπεδο των αποθεμάτων φυσικού αερίου μειώνεται καθημερινά – έχει πέσει στο 28% σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σημειώνεται ότι η τιμή του TTF – ως το ακριβότερο καύσιμο του μείγματος – συμβάλλει καθοριστικά στην διαμόρφωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Tην ίδια στιγμή, πυκνώνουν οι προειδοποιήσεις από τους διεθνείς Οίκους για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας: Οι Moody’s αναφέρουν ότι οι αριθμοί την αγορά εργασίας των ΗΠΑ προοιωνίζονται ύφεση, ενώ άλλοι, όπως η TS Lombard προβλέπουν είτε στασιμοπληθωρισμό, είτε…επιτάχυνση της ανάπτυξης που θα προκληθεί από την καταστροφή της εφοδιαστικής αλυσίδας στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, η JP Morgan προειδοποιεί τους Αμερικανούς ότι έρχεται η στιγμή που η βενζίνη θα ξεπεράσει τα 5 δολάρια ανά γαλόνι, από τα 2,8 στις αρχές της χρονιάς.
Πάντως, δεδομένων των συνθηκών, αφού ο Τραμπ απειλεί να επαναφέρει το Ιράν στη… Λίθινη Εποχή και οι μουλάδες δηλώνουν ότι διακόπτουν κάθε διπλωματική επαφή, ακόμα και τις τριγωνικές, με τις ΗΠΑ – οι αγορές συμπεριφέρονται με σχετική ψυχραιμία, πράγμα που ενδεχομένως σημαίνει ότι προσδοκούν ότι μετά την απότομη φραστική κλιμάκωση θα ακολουθήσει κάποιας μορφής αποκλιμάκωση.
Άμεση ανάλυση: Η τελευταία προσπάθεια εξόδου του Τραμπ από τον πόλεμο και το ανέλπιστο δώρο στο Ιράν
Η στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη εντείνεται, αλλά τα Στενά του Ορμούζ και οι γεωπολιτικές ισορροπίες διαμορφώνουν ένα σύνθετο και αβέβαιο αποτέλεσμα
ΗΠΑ και Ισραήλ εντείνουν τις επιθέσεις τους σε στόχους εντός του Ιράν αλλά η Τεχεράνη είναι σε θέση μετά από 6 εβδομάδες σφυροκοπήματος να γνωρίζει πως από αυτόν τον πόλεμο δεν θα βγει ως η μόνη χαμένη… ίσως μάλιστα να ισχύει και το αντίθετο.
Μέσα σε έξι εβδομάδες πολέμου έχουν συμβεί δεδομένα «τα πάντα» ή σχεδόν… Το έσχατο των διαγγελμάτων Τραμπ χωρά όπως όλα τα μέχρι σήμερα -στα του Ιράν σε αντίθεση με την οικονομία και το μεταναστευτικό ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι μάλλον ανακόλουθος- αρκετές ερμηνείες. Για να επιχειρήσουμε όμως να «διαβάσουμε» πίσω από την απειλή «απόψε θα εξαφανίσουμε έναν πολιτισμό» θα πρέπει να την «αποστειρώσουμε» από την προεδρική υπερβολή που είναι διάχυτη σε όλα τα επίπεδα -από την ανέγερση νέας πτέρυγας στον Λευκό Οίκο μέχρι τις «κορώνες» για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη.
Μπορούν οι ΗΠΑ να διαλύσουν το Ιράν;
Η εύκολη απάντηση είναι «ναι». Δεδομένα οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν την δύναμη πυρός να διαλύσουν κάθε υποδομή ενεργειακή και στρατιωτική σε οποιαδήποτε χώρα στην Μέση Ανατολή και εξαιρουμένης της Κίνας ίσως και της Ρωσίας να μην υπάρχει αντίμετρο στις στρατιωτικές δυνατότητες της κορυφαίας πολεμικής μηχανής του κόσμου στον πλανήτη. Αυτό που δεδομένα δεν μπορούν οι ΗΠΑ -όχι μόνο του Τραμπ- να κάνουν είναι να εξαφανίσουν έναν πολιτισμό. Οι πολιτισμοί είναι ρίζες και μάλιστα βαθιές στις χώρες όπως το Ιράν και όπως καμία βόμβα ή οπλικό σύστημα δεν μπορεί να διαλύσει τα πάντα έτσι και οι συγκεκριμένες ρίζες βρίσκονται σε τέτοιο «βάθος» που ανεξάρτητα από τα πλήγματα θα μείνουν «σπορά» και θα βρίσκουν πάντοτε διαχρονικά τον δρόμο προς την επιφάνεια.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί επίσης πως στον όρο «πολιτισμός» περιλαμβάνονται και τα εκατομμύρια της χώρας που έχουν επί δεκαετίες βιώσει τον τρόμο, την καταπίεση και τον πολυεπίπεδο θάνατο από τις διαφορετικές «εκδοχές» του καθεστώτος. Τον περασμένο Δεκέμβριο και Ιανουάριο είναι ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος που έστελνε μήνυμα προς αυτό τον πυρήνα του Ιράν να μείνει στους δρόμους καθώς η αμερικανική βοήθεια ήταν καθ’ οδόν. Η βοήθεια δεν ήρθε την στιγμή της κοινωνικής έκρηξης, αλλά, από 12ήμερο πόλεμο το περασμένο καλοκαίρι, καμία αλλαγή δεν έχει καταγραφεί και δεν θα μπορούσε και κάτι ριζικά να αλλάξει καθώς οι βόμβες από τα αμερικανικά και τα ισραηλινά μαχητικά δεν κάνουν «εξαιρέσεις» στους υποστηρικτές των Φρουρών της Επανάστασης και όσους επιθυμούν να ζήσουν διαφορετικά.
Η τελευταία προσπάθεια εξόδου
Οι ΗΠΑ είναι δεδομένα η μεγαλύτερη δύναμη στον πλανήτη και όχι μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο. Στον πόλεμο όμως στο Ιράν βρίσκεται μπροστά σε ένα δικό της ιστορικά επαναλαμβανόμενο παράδοξο: αυτό που δεν της δίνει χώρο για έξοδο από μία επιλογή που η ίδια έχει κάνει. Στο σε ιστορικούς χρόνους πρόσφατο παρελθόν η Ουάσιγκτον έχει εμπλακεί σε ανάλογες περιστάσεις με πιο τρανό παράδειγμα όχι τόσο τον πόλεμο στο Αφγανιστάν όσο αυτό στο Βιετνάμ. Η στρατιωτική εμπλοκή ήταν επιλογή του Λευκού Οίκου, ο οποίος όμως τότε -όπως και σήμερα- είχε υπολογίσει μάλλον λάθος ή μάλλον μερικώς τα δεδομένα.
Στη σημερινή περίπτωση φαντάζει μάλλον ξεκάθαρο πως η Ουάσιγκτον με τις κινήσεις της έχει γκρεμίσει τις γέφυρες που θα διασφαλίσουν τόσο την στρατιωτική έξοδο από τον πόλεμο όσο και την οικοδόμηση ενός αφηγήματος που θα είναι ταυτόσημο με τις πομπώδεις δηλώσεις σαρωτικής νίκης. Τα αμερικανικά όπλα μπορεί να κάνουν σκόνη τις γέφυρες στην Τεχεράνη, αλλά με κάθε τέτοιο πλήγμα θάβονται στα συντρίμμια και οι προεδρικές υποσχέσεις, ενώ παράλληλα καταρρέουν και οι δημοσκοπικές μετρήσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Το σημερινό διάγγελμα Τραμπ ίσως να είναι μερικώς μία προσωπική και όχι «εθνική» ζαριά μία από αυτές που έχει χιλιάδες φορές επιχειρήσει στον επιχειρηματικό στίβο και του έχουν βγει. Το διακύβευμα όμως σήμερα δεν είναι η επαγγελματική και προσωπική αποτυχία ή επιτυχία ενός επιχειρηματία αλλά το μέλλον και μάλιστα όχι το βραχυπρόθεσμο μίας ολόκληρης περιοχής.
Το ανέλπιστο δώρο στην Τεχεράνη
Μέσα σε όλα τα παραπάνω θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο πως το Ιράν, το καθεστώς, οι Φρουροί της Επανάστασης και όχι ο ιρανικός λαός θα λάβουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο ένα πραγματικά ανέλπιστο δώρο και μάλιστα από αυτούς που επί 38 ημέρες τους βομβαρδίζουν. Το Ιράν πριν από την αμερικανική εισβολή δεν είχε προχωρήσει -αν και όπως αποδεικνύεται διέθετε τα μέσα και τον τρόπο- σε κλείσιμο των στενών του Ορμούζ για να «εκβιάσει» ή να αποφύγει την στρατιωτική συντριβή. Δεν το έπραξε ούτε όταν ο ανώτατος θρησκευτικός του ηγέτης έπεσε νεκρός από το πρώτο χτύπημα αμερικανών και ισραηλινών. Σήμερα όμως όχι μόνο τα Στενά είναι κλειστά, πρακτικά, αλλά η Τεχεράνη ακόμη και με «άφαντο» διάδοχο γνωρίζει πως τα στενά είναι το δικό της «εργαλείο» όχι μόνο για το σήμερα αλλά και για το αύριο.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν δέχονται σήμερα καμία επίσημη συζήτηση αναφορικά με κείμενα και συνθήκες στα οποία το Ιράν θα υπάρχει ως διαχειριστής της συγκεκριμένης κομβικής περιοχής αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολο ακόμη κι αν τα πάρουν στην κατοχή τους στρατιωτικά – αρχικά να τα διατηρήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε δεύτερο χρόνο να μην συμπεριλάβουν το Ιράν έστω και με διαφορετική πολιτική ηγεσία στις συζητήσεις διαχείρισης. Το Οβάλ γραφείο έχει με τις κινήσεις του δώσει στο Ιράν το «χρίσμα» του σημαντικού παράγοντα στην περιοχή και αυτό το «χρίσμα» είναι κληροδότημα που πηγαίνει στην χώρα και όχι στην Κυβέρνησή της.
Το Ιράν είναι κάτι περισσότερο από ξεκάθαρο πως έχει αντιληφθεί τη σημασία των Στενών όχι αμιγώς οικονομικά ή μόνο εμπορικά αλλά κυρίως διπλωματικά και «παίζει» το συγκεκριμένο χαρτί με τρόπο που ελάχιστα μπορούν να κάνουν οι εχθροί του. Το Ορμούζ και η νήσος Χάργκ μπορεί τις επόμενες ώρες να κατακτηθούν από χερσαίες δυνάμεις των ΗΠΑ αλλά το διπλωματικό τους βάρος θα είναι πάντοτε ιρανικό, πολύ απλά γιατί το κόστος διατήρησης μίας τόσο κομβικής «γωνιάς» στον πλανήτη είναι δυσανάλογο του κέδρους που θα αποφέρει και αυτό είναι καθαρό κυρίως στον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.
