Φωτογραφίες και βίντεο από τον Όρθρο και την Θεία λειτουργία Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στον καθεδρικό ΙΝ Αγίας Παρασκευής Κω (ο Σεβασμιώτατος μετέβη στη Νίσυρο) όπου ιερούργησαν ο Γενικός Αρχιερατικός της Ιεράς Μητροπόλεως Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού θρόνου π. Ιωάννης Διακοπαναγιώτης και ο π. Κωνσταντίνος Θέος.
Τους ύμνους απέδωσαν κατανυκτικά ο Πρωτοψάλτης Ηλίας Καματερός με τον Βασίλη Παπαδόπουλο στον δεξιό χορό και στον αριστερό χορό ο Δημήτρης Διακονικολής με τους βοηθούς του.
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως είναι μεγάλη και λαοφιλής εορτή της πίστεως μας. Πρόκειται για μια κινητή γιορτή και για αυτό το λόγο κάθε χρόνο πέφτει σε διαφορετική ημερομηνία.
Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως γιορτάζουμε και τιμούμε το σύμβολο του σταυρού. Ο Χριστός σταυρώθηκε και πέθανε πάνω στο σταυρό έως ότου να αναστηθεί τρεις ημέρες αργότερα. Από τότε, ο Σταυρός αποτελεί σύμβολο του Χριστιανισμού με ιδιαίτερη σημασία.
Πρόκειται για δεσποτική εορτή, η οποία έχει τις ρίζες της στα χρόνια του Μ. Κωνσταντίνου, όταν την πρώτη Κυριακή μετά την 6η Μαρτίου εορταζόταν η ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη.
Η Κυριακή αυτή είναι η μεσονηστήσιμη, βρίσκεται δηλαδή στο μέσο της σαραντάημερης νηστείας. Οι χριστιανοί ατενίζοντας και προσκυνώντας το Σταυρό, θυμούνται το πάθος του Χριστού και παίρνουν δύναμη να συνεχίσουν τη νηστεία και τον πνευματικό τους αγώνα.
Για αυτό το λόγο, κάθε χρόνο έχει καθιερωθεί αυτή η ημέρα στην οποία οι πιστοί προσκυνούν τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό.
Ο αυθεντικός Σταυρός πάνω στον οποίο σταύρωσαν τον Χριστό είναι ξύλινος (τίμιο ξύλο). Για αυτό το λόγο οι περισσότερες εκκλησίες προτιμούν να έχουν σταυρό κατασκευασμένο από κάποιο ξύλο έτσι ώστε να αναπαριστά καλύτερο τον αυθεντικό.
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και το έθιμο των φουντών
Γράφει η Ξανθίππη Αγρέλλη – Κως15/3/2026-
Το πρωί της Κυριακής οι καμπάνες των Εκκλησιών χτυπούσαν χαρμόσυνα καλώντας τους πιστούς στην Θεία Λειτουργία της Σταυροπροσκύνησης.
Από νωρίς το απόγευμα του Σαββάτου, η μεγάλη πέτρινη αυλή της Εκκλησίας κυρίως στα χωριά, είναι γεμάτη από τις γυναίκες που φτιάχνουν τις φούντες.
Με πρωταγωνίστρια την πρεσβυτέρα, το ανθισμένο σκηνικό, έχει μερικά πανέρια από βιολέτες, γαρύφαλλα, κρινάκια και φυσικά πολύ πρασινάδα. Δυόσμος βασιλικός μαντζουράνα και δενδρολίβανο, σκορπίζουν παντού το μεθυστικό άρωμά τους.
Ένα ματσάκι μέντας και στην μέση ένα γαρύφαλλο ή μια βιολέτα, τυλίγονται γερά με την κλωστή. Όταν έρχεται η ώρα του Εσπερινού, οι φούντες πρέπει να βρίσκονται έτοιμες σε μια λεκάνη με νερό, για να διατηρηθούν δροσερές ως την επόμενη ημέρα, την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης. Το έθιμο των φουντών έχει βαθιές ρίζες, που φθάνουν μέχρι και τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Τα λουλούδια τυλιγμένα σε φούντες, συμβολίζουν τα μυρωδάτα άνθη και βασιλικά, όπου ανάμεσα τους ήταν κρυμμένος ο Τίμιος Σταυρός.
Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στην Θεία Λειτουργία, θα τις ευλογήσει ο παπάς πάνω από την Αγία Τράπεζα. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο ιερέας αφού τοποθετήσει μέσα σε ένα δίσκο με βασιλικό και δυόσμο τον Τίμιο Σταυρό, τον γυρίζει τρεις φορές στο Άγιο Βήμα και έπειτα τον τοποθετεί στο κέντρο του Ιερού Ναού, για προσκύνημα. Στο τέλος μαζί με το Αντίδωρο ο Ιερέας μοιράζει και από μια Αγιασμένη φούντα στους πιστούς, την οποία συνήθως την τοποθετούν εμπρός στα Εικονίσματα του σπιτιού.
Κάθε χρόνο, όλες οι Εκκλησίες στα χωριά και στην πόλη, πλημμυρίζουν με αρώματα από τις ανθισμένες φούντες. Στα χωριά δεν αγοράζουν λουλούδια, αφού η κάθε νοικοκυρά, έχει πάντα στην αυλή της ανθισμένες γλάστρες και παρτέρια από μυρωδάτα άνθη και πρασινάδα. Έτσι πηγαίνει στην Εκκλησία το δικό της ανθισμένο μερίδιο, για να γίνουν οι φούντες. Βρεθήκαμε στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου Κω, όπου πλήθος προσκυνητών, παρακολούθησαν την Θεία Λειτουργία, για την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης. Στο τέλος, ο εφημέριος παπά Περικλής Κιάρης, μοίρασε μαζί με το ευλογημένο αντίδωρο και τις αγιασμένες φούντες.
Μεσούσης της Μεγάλης Σαρακοστής, η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, είναι αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό, όπου μαρτύρησε ο Χριστός, για την σωτηρία των ψυχών. Αυτή την σωτηρία των ψυχών, αναζητά πλήθος πιστών, κρατώντας το ανθισμένο ματσάκι, σε όλες τις Εκκλησίες την Κυριακή των φουντών.
Ξανθίππη Αγρέλλη
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως
Η Αγία μας Εκκλησία τοποθετεί τον Τίμιο Σταυρό ως ενίσχυση και ὁρόσημο στην πορεία μας προς την Ανάσταση. Όπως τα σήματα στους δρόμους δείχνουν ποια κατεύθυνση πρέπει να πάρουμε για να φτάσουμε στον προορισμό μας, έτσι και ο Σταυρός του Χριστού σήμερα σηματοδοτεί την πορεία μας και μας λέγει ότι, για να φτάσουμε στη χαρά της Ανάστασης, θα περάσουμε πρώτα από τη δόξα του Σταυρού.
Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που κατάκοποι, αν βρουν κάποιο δέντρο, κάθονται λίγο στη σκιά του να αναπαυθούν και ανανεωμένοι συνεχίζουν το δρόμο τους. Έτσι και τώρα στον καιρό της νηστείας και στο δύσκολο ταξίδι της προσπάθειας, ο ζωφόρος Σταυρός φυτεύτηκε στο μέσον του δρόμου από τους άγιους Πατέρες, για να μας δώσει άνεση και αναψυχή, για να μας ενθαρρύνει στην υπόλοιπη προσπάθειά μας.
«Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι» μας λέγει ο Κύριος. Και απεευθύνει την πρόσκληση του σε όλους τους ανθρώπους. Ο Κύριος θέλει όλοι να σωθούμε, δεν μας εξαναγκάζει όμως. «Όστις θέλει». Όποιος θέλει. Όχι με τη βία, γιατί με τη βία η σωτηρία δεν έχει νόημα. Ο Θεός μας έπλασε ελεύθερους, η ελευθερία. το αυτεξούσιο είναι το κύριο χαρακτηριστικό που μας έδωσε. Η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού και βίας, αλλά ελεύθερης και αβίαστης συγκαταθεσής μας.
Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής. Μας λέγει ένας μεγάλος θεολόγος ο Αλέξανδρος Σμέμαν. “Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή. Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή την κόπωση και έχουμε αναρριχηθεί στο βουνό μέχρι αυτό το σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη. Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι κατα κάποιο τρόπο η εμπειρία που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: «όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι» Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και ν΄ ακολουθήσουμε το Χριστό αν δεν ατενίζουμε το Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός, όχι ο δικός μας, είναι εκείνος που μας σώζει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους.”
Γι’ αυτό και εμείς πρέπει ανάλογα με τις μικρές μας δυνάμεις να καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια, να δείχνουμε κάθε φιλοτιμία καὶ επιμέλεια γιὰ τη σωτηρία της ψυχής μας. Να προσφέρουμε στον Κύριό μας ότι περισσότερο μπορούμε. Δεν μπορούμε ν᾿ αγωνιστούμε τόσο έντονα όσο οι Άγιοι; Μπορούμε όμως ν᾿ αγωνιστούμε να καλλιεργήσουμε τὸ ίδιο φρόνημα, δηλαδή να μη συμβιβαζόμαστε μὲ τὴν αμαρτία. Ὁ Θεὸς θα δει την προαίρεση μας και θα μας ελεήσει.
Ας προσκυνήσουμε, λοιπόν, σήμερα με κατάνυξη τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό του Σωτήρος μας Χριστού. Ας αντλήσουμε από εκείνον τη δύναμη και το κουράγιο και τη βοήθεια που μας είναι τόσο αναγκαία, ώστε ανανεωμένοι και καθησυχασμένοι να συνεχίσουμε τόν υπόλοιπο χρόνο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής και να ανεβούμε τον πνευματικό μας Γολγοθά, το Γολγοθά που όμως πάντα ακολουθεί η Ανάσταση. Αμήν
============================================================
