Συνέντευξη στον
Θανάση Καραναστάση
Η Αλικαρνασσός είναι γνωστή από το ιστορικό της παρελθόν. Ήταν μία από τις πόλεις της Δωρικής Εξάπολης, πατρίδα του πατέρα της Ιστορίας Ηροδότου και άλλων ιστορικών προσώπων, όπως του Μαύσωλου και της Αρτεμισίας. Την ξέραμε επίσης από το Μαυσωλείο της, ως ένα από τα 7 θαύματα της Αρχαιότητας.
Και η πόλη αυτή έζησε τις περιπέτειες του ελληνισμού με κατοχές από Ρωμαίους, Πέρσες και Άραβες, από Ιππότες και Τούρκους. Από το 1522 ανήκει στην Τουρκία με το όνομα Μποντρούμ. Εμείς στα νησιά την αποκαλούμε Πετρούμι.
Η Αλικαρνασσός βρίσκεται στο ΝΔ άκρο της ηπειρωτικής Τουρκίας, απέναντι από την Κω. Μέχρι το 1922 ζούσε στην πόλη αυτή σημαντικό τμήμα του μικρασιατικού ελληνισμού. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή οι Έλληνες της Αλικαρνασσού αναγκάστηκαν να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν σε ελληνικές πόλεις, κάποιοι άλλοι συνέχισαν τη ζωή τους σε διάφορες περιοχές του εξωτερικού. Ο συμπολίτης μας Μιχάλης Τριανταφύλλου άρχισε να ερευνά τα τελευταία χρόνια τη ζωή αυτών των ανθρώπων τόσο στην πατρογονική γη όσο και στις νέες τους πατρίδες.
Συγκέντρωσε τεράστιο όγκο πληροφοριών που καλύπτουν τους δύο τελευταίους αιώνες! Κατέγραψε με κάθε λεπτομέρεια όλες τις πτυχές της ζωής και της δραστηριότητας της κοινότητας των Αλικαρνασσέων.
Όλο αυτό το υλικό που εκτείνεται σε εκατοντάδες σελίδες το περιέλαβε σε μία σειρά από βιβλία. Σε αυτή την άοκνη ερευνητική και βιβλιογραφική του δραστηριότητα αναφέρεται εδώ ο Μιχάλης Τριανταφύλλου, σε συνομιλία του με τον συνάδελφο και καλό του φίλο Θανάση Καραναστάση. Να τι του είπε:
• Τι σε παρακίνησε να μπεις σ’ αυτή την κοπιώδη περιπέτεια, γιατί για περιπέτεια πρόκειται…
Είναι όντως περιπέτεια που απέδωσε όμως καρπούς. Ο πατέρας μου καταγόταν από την Αλικαρνασσό. Έτσι σκέφτηκα κάποια στιγμή να ψάξω τις ρίζες μου, να μάθω ποιοι ήταν οι συγγενείς μου.
Ψάχνοντας έβρισκα πληροφορίες που ερέθιζαν το ενδιαφέρον μου και δεν μ’ άφηναν να σταματήσω. Από έρευνα σε έρευνα βρέθηκα σ’ έναν κόσμο που άξιζε να διηγηθώ την ιστορία του.
• Συνειδητοποιείς ότι με το φιλοπερίεργο πνεύμα σου διέσωσες μία κληρονομιά που διαφορετικά θα την κατάπινε η λήθη;
Πιστεύω πως ναι και θεωρώ ότι το αποτέλεσμα με αντάμειψε.
• Πόσα χρόνια σου πήρε η έρευνα αυτή;
Μία δεκαετία ακριβώς.
• Και έχεις εκδώσει πόσα βιβλία μέχρι σήμερα;
Έχω εκδώσει οκτώ και ετοιμάζω προς έκδοση δύο ακόμη βιβλία.
• Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα έργο ζωής που, αν υπολογίζω σωστά, πρέπει να πιάνει περί τις 5.000 σελίδες. Συμφωνείς;
Δεν είμαι έτοιμος να σου δώσω ακριβή αριθμό αυτή τη στιγμή, αλλά μάλλον σωστά έχεις υπολογίσει.
• Θαυμάζω την υπομονή και τις αντοχές σου. Ποια είναι η δική σου εξήγηση σ’ αυτό;
Θα σου πω φίλε Θανάση. Ξεκίνησα αυτή την έρευνα χωρίς να ξέρω πού θα με βγάλει. Στην πορεία όμως ερχόμουν αντιμέτωπος με ιστορίες ανθρώπων που δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ. Ήταν σαν να ξεκίνησα ένα ταξίδι που μου επιφύλασσε εκπλήξεις, πρωτόγνωρες καταστάσεις και γεγονότα άξια καταγραφής.
• Από ποιες πηγές άντλησες τα στοιχεία για την έρευνά σου;
Από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, από Ληξιαρχεία, από Τουρκικά Αρχεία, από δύο απογραφές του 1831 και 1835, από προικοσύμφωνα, από μαρτυρίες απογόνων κυρίως των Αλικαρνασσέων κ.ά.
• Το έργο σου έχει βρει αναγνώριση;
Χιλιάδες Αλικαρνασσείς το έχουν εκτιμήσει, πάρα πολλοί απ’ αυτούς επικοινωνούν μαζί μου, έχω κάνει πολλές παρουσιάσεις, το παρουσίασα σε διάλεξη που έκανα στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, έχω δεχθεί προσκλήσεις για συνέδρια στο Σικάγο και αλλού.
• Υπάρχουν σήμερα οργανωμένες κοινότητες των Αλικαρνασσέων και πού;
Στην Κω και στη Νέα Αλικαρνασσό, προάστιο του Ηρακλείου Κρήτης, υπάρχουν σύλλογοι με τα πολυπληθέστερα μέλη. Στη Ρόδο και σε άλλα νησιά, όπως και στο εξωτερικό, η παρουσία τους δεν είναι τόσο έντονη.
Επ’ ευκαιρία, να σου πω ότι στην Κω από τις 26 Φεβρουαρίου, στο Χάνι, θα λειτουργήσει έκθεση με οικιακά σκεύη, παλαιές στολές, υφαντά και άλλα κειμήλια από την Αλικαρνασσό. Η έκθεση αυτή θα μεταφερθεί κατόπιν στη Ρόδο.
Επίσης, για πρώτη φορά τον περασμένο Αύγουστο οργανώσαμε στην Κω τα «Αλικαρνάσσεια». Αυτά περιελάμβαναν παραστάσεις χορού, θέατρο, έκθεση φωτογραφιών και άλλες εκδηλώσεις και θα τελούνται κάθε χρόνο.
• Ποιος είναι ο εκδότης των βιβλίων σου;
Κανένας. Εγώ ο ίδιος τα εκδίδω.
• Εκτός από τον κόπο δηλαδή έχει και κόστος σε χρήμα;
Και τα δύο δεν με απασχολούν. Τον κόπο δεν τον μετρώ, αλλά και το χρήμα δεν είναι το κέντρο της ζωής μου!
• Τώρα που ολοκληρώνεις την ερευνητική σου προσπάθεια για την Αλικαρνασσό, θα βάλεις τέλος σε κάθε άλλη αναζήτηση;
Όχι ακόμη. Συνεχίζω με ένα βιβλίο για το Ασκληπιείο της Κω. Αυτό θα αναφέρεται στις ανασκαφές του Γερμανού αρχαιολόγου Ρούντολφ Χέρζογκ την περίοδο 1902-1904.
• Από πού αντλείς στοιχεία για το νέο αυτό βιβλίο;
Από το βιβλίο του Γερμανού αρχαιολόγου, από τα «Κώια» του Ιάκωβου Ζαράφτη και από άλλες πηγές.
• Υποθέτω πως το έργο αυτό θα έχει ειδικό ενδιαφέρον για ξεναγούς και αρχαιολόγους, έτσι δεν είναι;
Θα είναι ικανοποίησή μου εάν συμβεί αυτό.
• Αγαπητέ Μιχάλη, σ’ ευχαριστώ για όσα ενδιαφέροντα είπες σ’ αυτή τη συνομιλία και σου εύχομαι καλή και δημιουργική συνέχεια.
Κι εγώ σ’ ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου έδωσες να κάνω γνωστή την ιστορία της Αλικαρνασσού σ’ ένα ευρύτερο κοινό. Εκτιμώ ιδιαίτερα το δικό σου ενδιαφέρον.
Πηγη: https://www.rodiaki.gr
