Η ρήξη αχίλλειου τένοντα αποτελεί μία από τις συχνότερες και σοβαρότερες κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος, απαιτώντας άμεση και σωστή αντιμετώπιση. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο παρατηρείται συχνότερα σε άτομα μέσης ηλικίας, ιδιαίτερα σε ερασιτέχνες αθλητές.
Ανατομία και λειτουργία του Αχίλλειου τένοντα
Ο Αχίλλειος τένοντας είναι ο ισχυρότερος και μεγαλύτερος τένοντας του ανθρώπινου σώματος. Προκύπτει από τη συνένωση του γαστροκνημίου και του υποκνημιδίου μυός και καταφύεται στην οπίσθια επιφάνεια της πτέρνας. Κύρια λειτουργία του είναι η πελματιαία κάμψη του ποδιού, κίνηση απαραίτητη για τη βάδιση, το τρέξιμο και το άλμα. Η ιδιαίτερη ανατομική του διάταξη, με σπειροειδή περιστροφή πριν την κατάφυσή του, του επιτρέπει να αποθηκεύει και να απελευθερώνει ενέργεια κατά τη διάρκεια της κίνησης, δεχόμενος φορτία πολλαπλάσια του σωματικού βάρους.
Αίτια και μηχανισμοί κάκωσης
Η ρήξη αχίλλειου τένοντα συμβαίνει συνήθως κατά τη διάρκεια απότομης επιτάχυνσης, άλματος ή έντονης αθλητικής δραστηριότητας, όπως στο μπάσκετ και το βόλεϊ. Σε μεγάλο ποσοστό αφορά άτομα άνω των 35–40 ετών, ενώ συχνά συνυπάρχει εκφυλιστική αλλοίωση του τένοντα. Παράγοντες όπως η χρήση κορτιζόνης ή κινολονών, καθώς και παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή η νεφρική ανεπάρκεια, αυξάνουν τον κίνδυνο ρήξης.
Κλινική εικόνα και διάγνωση
Η ρήξη εκδηλώνεται με αιφνίδιο, έντονο πόνο στην οπίσθια επιφάνεια της ποδοκνημικής, συχνά περιγραφόμενο σαν χτύπημα. Ο ασθενής αδυνατεί να σταθεί στις μύτες και πολλές φορές αναφέρει έναν χαρακτηριστικό ήχο τη στιγμή του τραυματισμού. Κλινικά, διαπιστώνεται κενό στο σημείο της ρήξης και θετική δοκιμασία Thompson. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με υπερηχογράφημα μαλακών μορίων, ενώ η μαγνητική τομογραφία αποτελεί τον χρυσό κανόνα.
Θεραπευτικές επιλογές
Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία εφαρμόζεται σε επιλεγμένες οξείες ρήξεις και περιλαμβάνει ακινητοποίηση με ειδική κνημοποδική μπότα σε θέση ιπποποδίας, με σταδιακή φόρτιση και αποκατάσταση. Η χειρουργική αποκατάσταση προτιμάται σε αθλητές ή ασθενείς με αυξημένες λειτουργικές απαιτήσεις, καθώς παρουσιάζει χαμηλότερα ποσοστά επαναρήξης. Υπάρχουν ανοικτές και διαδερμικές τεχνικές, με στόχο την τελικοτελική συρραφή του τένοντα.
Πιθανές επιπλοκές και αποκατάσταση
Χωρίς θεραπεία, η λειτουργικότητα του κάτω άκρου μειώνεται σημαντικά. Οι επιπλοκές εξαρτώνται από τη μέθοδο αντιμετώπισης και περιλαμβάνουν επαναρήξη, επιμήκυνση του τένοντα ή προβλήματα επούλωσης του τραύματος. Με σωστή θεραπεία και αποκατάσταση, η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται εντός λίγων εβδομάδων και στις αθλητικές σε περίπου 10–12 εβδομάδες.
Για περισσότερες πληροφορίες και εξατομικευμένη εκτίμηση, επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Δρ. Ιωάννη Τσαπακίδη.
